મોહમયી નગરી: દુબઈ

 

Dubai 1

યુ એ ઇ…યુનાટેડ અરબ એમિરાતનું પાટનગર ભલે અબુધાબી હોય, ક્રિકેટની દુનિયા ભલે શારજાહામાં વિકસી હોય કે વિસ્તરી હોય પરંતુ એમિરાતનું હાર્દ કહો કે હાર્ટ એવા દુબાઇમાં જ જાણે એમિરાતની અમિરાઇ સમાઇ ગઈ હોય એવી સોનાની નગરી , સપનાની નગરી, ઝગમઝ જાહોજલાલી ધરાવતી નગરી જોવા જાણવા માણવા અને મન ધરાઇ જાય તેમ છતાં ન ખુટે એવો શોપિંગનો ખજાનો લઈને બેઠેલી આ નગરીની એકવાર તો મુલાકાત લેવાનું કદાચ સૌ શોખીનોનું સપનું હશે જ. આ વાત માત્ર કહેવા પુરતી જ નથી દુબઇને “પર્લ ઓફ અરેબિયન ગલ્ફ” તરિકે ઓળખવામાં પણ આવે જ છે.

 

દુબઈને ભલે પર્લ ઓફ અરેબિયન ગલ્ફ કહેવામાં આવે પરંતુ મુળ તો સુકો રણ પ્રદેશ જ ને એટલે દુબઈ ફરવા માટેની ઉત્તમ સીઝન નવેમ્બર-ડિસેમ્બર થી લઈને વધુમાં વધુ ફેબ્રુઆરી-માર્ચ. પરંતુ વર્ષની શરૂઆતમાં “દુબઈ ફેસ્ટીવલ” યોજાતો હોવાથી દેશ-વિદેશના લોકોનો ધસારો આ સમયે વધુ રહે એ સ્વભાવિક જ હોય ને! આ સમયે ગોલ્ડ ફેસ્ટીવલમાં ૫ કિ.મી લાંબી સોનાની ચેઇન બનાવવાનો રેકોર્ડ નોંધાયો છે. સોનાના ભાવમાં ઝાઝો ફરક ન હોવા છતાં અહીંના સોનાની શુધ્ધતાને લીધે જ અહીં ખરીદી કરવાનું મન થાય એ સ્વભાવિક છે.

 

અમદાવાદથી લગભગ અઢી કલાકની સફર પુરી કરીને એમિરાતની ફ્લાઇટ દુબઇ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર લેન્ડ થઈ ત્યારથી જ અદ્યતન દુબઇની ઝાંખી થવા માંડી હતી. અત્યંત વિશાળ અને તેમ છતાં અત્યંત વ્યવસ્થિત એરપોર્ટ પર દુનિયાભરની શ્રેષ્ઠ બ્રાન્ડ નેમ ધરાવતી ડ્યુટી ફ્રી શોપ્સ તરત એવી રીતે નજરે પડે કે કશું લેવું હોય કે ન હોય મન અને પગ એકવાર તો એ ભણી ખેંચાય જ. દુનિયાભરના સર્વોત્તમ ઍપ્લાયન્સીસ અને  ઍક્સેસરિસ , પરફ્યુમ્સ , ચોકલેટ્સ , સ્વોરોસ્કી થી માંડીને સુંદર આભુષણ ધરાવતી નાની અમસ્તી નગરી જ જોઇ લો. એરપોર્ટ પર સ્મોક ઝોન પણ છે અને પ્રેયર રૂમ પણ. અદ્યતન આલિશાન એરપોર્ટ પર પગ મુકતાની સાથે જ બપોરની આઝાને અમને આવકાર્યા.

 

દુબઈ પ્રવાસ માટે સામાન્ય રીતે સૌના મનમાં એમ જ હોય કે અગાઉથી એના માટે વિઝા લેવો પડે અને

ફરવા માટે પણ અગાઉ થી પ્લાનીંગ કરવુ જોઇએ પરંતુ સાવ એમ પણ નથી દુબઈ એરપોર્ટ પર ઉતરીને પણ એડવાન્સ પ્લાનીંગ વગર પણ દુબઈ ફરી શકાય છે કારણકે દુબઈની આબાદીમાં ટુરીસ્ટનો પણ ફાળો મહત્વનો છે એટલે ટુરીસ્ટને સાચવાની અને ફરવાની સવલિયત એરપોર્ટ પરથી જ કરી આપવામાં આવે છે. એરપોર્ટ પર ઉતરીને ઓન એરાઇવલ એક દિવસથી લઈને ચાર દિવસના વિઝાથી માંડીને હોટલ એકોમોડેશન અને દુબઈ ટુરની વ્યવસ્થા એરપોર્ટ પરથી જ થઇ જાય છે. ચાર કલાકથી લઈને આઠ કલાકની હોપ એન્ડ હોપ લેવી હોય કે પ્રાઇવેટ ટેક્સી કરીને ફરવું હોય તો એની પણ વ્યવસ્થા એરપોર્ટ પરથી થઈ જાય છે. ડેઝર્ટ સફારી લેવી છે નો પ્રોબ્લેમ .. તમારી અનુકૂળતા અને ઇચ્છા પ્રમાણે ફરવાની સગવડ અહીંથી જ થઈ જાય છે.

 

વિઝાથીં માંડીને જે ટુર અમારે લેવી હતી એની લગભગ કલાકની પ્રોસિજર પતાવીને બહાર નિકળ્યા ત્યારે અરેબિયન એડવેન્ચરની કાર અમારી રાહ જોતી તૈયાર જ હતી. મઝાની વાત તો એ છે કે દુબઈમાં જેટલું અરેબિક ભાષાનું પ્રભુત્વ હશે એટલું જ હિન્દીનું વર્ચસ્વ છે.

પર્સિયન ગલ્ફના સાઉથ-ઇસ્ટ કિનારે વસેલા દુબઇની દક્ષિણે અબુ ધાબી અને ઉત્તર-પૂર્વિય દિશાએ શારજાહની બોર્ડર પસાર થાય છે.  ૮૦ થી ૧૦૦ કે ૧૨૦ કિ.મી ની સ્પીડે લેફ્ટ હેન્ડ ડ્રાઇવ કાર ચાલતી હોવા છતાં ક્યાંય એની સ્પીડ વર્તાય નહી એટલી સરળતાથી જાણે પાણીના રેલાની જેમ ટ્રાફિક વહે જતો હતો અને સાથે શૉફરની વાણી અસ્ખલિત વહે જતી હતી. જાણે ડ્રાઇવિંગની સાથે ગાઈડની જવાબદારી પણ એને સોંપાઇ હોય એમ રસ્તા પરથી પસાર થતા દરેક એરિયાની ઓળખ અને સમજ આપતા જતા હતા. ડેઇરાને ચાતરીને આગળ જતા એક તરફ શારજહા અને બીજી તરફ દુબઈનો રસ્તો જતો હતો.

શરૂઆત થઇ વિશ્વના સૌથી ઊંચા “બુર્જ ખલિફા”થી. દુબઈના મુખ્ય બિઝનેસ ડિસ્ટ્રીક્ટ નજીકના શેખ ઝાયેદ રોડ પર આવેલી આ ઇમારતનું બાંધકામ ૨૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૪ માં શરૂ થયુ અને ૪ જાન્યુઆરી ૨૦૧૦માં એને સત્તાવાર રીતે ખુલ્લી મુકવામાં આવી.  ૮૨૮ મીટર અને ૨૦૦ માળ ધરાવતા આ ટાવરમાં ૫૭ જેટલા એલિવેટર ( લિફ્ટ) છે. આશરે કલાકની ૪૨.૩ કિ.મી ઝડપે ઉપર જતા એલિવેટરમાં જાણે પલક ઝપકે ને ક્યાંથી ક્યાં પહોંચી ગયાની અનુભૂતિ થાય. બુર્જ ખલિફાની મુલાકાત સાંજના સમયે લેવામાં આવે તો ઢળતી સાંજની આથમતી રોશની વચ્ચે ધીમેધીમે ઝળહળ થઇને રોશન થતા દુબઇનો નઝારો જોવાનો બેવડો મોકો મળે. “At the top”ની આ ઍલિવેટર શરૂ થતાની આજુબાજુ મુકેલા સ્ક્રીન પર આ ઇમારતનો ઇતિહાસ દર્શાવાવામાં આવે છે. આશરે ૪૫ સેકન્ડમાં ૧૨૪મા માળની ઑબ્ઝવેટરી ડેક પર પહોંચી જવાનો રોમાંચ કેવો હોઇ શકે? કલ્પના કરી જુવો………

બુર્જ ખલિફા જોઇને આગળ વધીને મરીના ડ્રાઇવ તરફ આગળ વધ્યા. વચ્ચે વચ્ચે આવતા અવનવી ડિઝાઇનના બિલ્ડીંગ પણ એટલા જ રસપ્રદ લાગ્યા. એક આખા સ્કેવર બિલ્ડીંગને તૈયાર કર્યા પછી જાણે મરોડીને ગોળ ઘાટ આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો હોય એવી ડીઝાઇન જોઇને બિલ્ડીંગ કન્સ્ટ્રકશન ટેક્નોલૉજીને સલામ કરવાનું મન થઈ ગયું.

મરીના ડ્રાઇવ વોક જોઇને જાણે લંડનના કેનરી વૉફની યાદ આવી ગઈ. જો કે એને કેનેરી વૉફની અતિ મીની આવૃત્તિ જ કહેવાય. આજુબાજુ રેસ્ટોરન્ટ અને વચ્ચે ફેરી લઈને સમય પસાર કરી શકાય એવા આ મરીના ડ્રાઇવની આસપાસના બિલ્ડીંગ પણ એકબીજાની હરિફાઇમાં ઉતર્યા હોય એવા ગગનચુંબી જ હતા.

 

 

burj

આવું જ એક ટોર્ચ જેવો દેખાવ ધરાવતા બહુમાળી બિલ્ડીંગ પર નજર ગઈ. સ્વભાવિક જાણવાની ઉત્સુકતા તો થવાની જ. દુનિયાનું સૌથી વધુ ઊંચાઇ ધરાવતા આ રેસિડેન્શિયલ ટાવરનું નામ પણ “ધ ટોર્ચ” જ છે. કહે છે કે આધુનિકતાનો પાસ ચઢાવેલા ૮૬ માળ ધરાવતા આ  બિલ્ડીંગના અપાર્ટમેન્ટ્સની ડીઝાઇન એવી રીતે કરવામાં આવી છે જ્યાં મોકળાશ , મસ્તી અને મનમાં કલ્પી હોય એવી તમામ માનસિક શારીરિક સુવિધાનો સમન્વય સર્જાયો છે.

 

એરપોર્ટથી લગભગ ૩૦ મિનિટના ડ્રાઇવે પસાર થતા આવે મદિના જુમૈરાહ રિઝોર્ટ. દુબઈનો ૫ સ્ટાર લક્ઝુરિયસ રિસોર્ટ. ટ્રેડિશનલ અરેબિયન ટાઉનને મળતી આવતી બાંધણી ધરાવતો આ રિઝોર્ટ એમિરાતનો સૌથી મોટો રિઝોર્ટ ગણાય છે. અલ કેસર અને મીના એ”સલામ નામના બે બુટીક, ૨૯ સમર હાઉસ અને ૪૦ જેટલી રેસ્ટોરન્ટ અને બાર ધરાવતા આ રિઝોર્ટ થી આગળ વધો એટલે નજરે પડે વાઇલ્ડ વડી વોટર પાર્ક.

 

દુબઈનો આ આઉટ ડોર વાઇલ્ડ વડી વોટર પાર્ક જુમૈરાહ ઇન્ટરનેશનલ દ્વારા સંચાલિત છે. ગરમ-ઠંડા પાણીના આ પુલમાં મલ્ટિપલ વોટર સ્લાઇડ્સની મઝા માણી શકાય છે.

 

કાર જેમ જેમ આગળ વધતી જાય એમ એમ અજાયબીઓની વણઝાર પણ વધતી જાય. અચાનક કોઇ સરસ મઝા હરિયાળીની બિછાત પાછળની વિશાળ જગ્યા તરફ આંગળી ચીંધતા ડ્રાઇવર બોલે , “આ કિંગ નો પેલેસ” કદાચ ન બોલે અને નજર પડે તોય અમસ્તી મનની કલ્પનામાં કિંગનો પેલેસ ઝબકી તો જાય ય જ.

ટ્રેડ સેન્ટર બિલ્ડીંગ , એમિરાત ટાવર ,જેડ બ્લુ મેરિયેટ હોટેલ , બુર્જ અલ અરેબિક ટાવર .. કેટ કેટલા નામ ગણાવવા ? ઉચ્ચતાની કહો કે શ્રેષ્ઠતા સાબિત કરવાની  હોડમાં ઉતર્યા હોય એવા એકમેકથી ચઢિયાતા નામ અને બિલ્ડીંગ જ જાણે દુબઈની શાન બની રહ્યા છે અને દુબઈ એમાં દર બે-ચાર વર્ષે અવનવા આકર્ષણ ઉમેરતું જ જાય છે.

૩૯ માળ ધરાવતા, ૧૪૯ મીટર ઉંચા દુબઈ ટ્રેડ સેન્ટરમાં મોટા ભાગે  કમર્શિયલ ઓફીસો જ છે. ફેડરલ એક્સ્પ્રેસ , જનરલ મોટર્સ, જ્હોન્સન એન્ડ જ્હોન્સન , માસ્ટર કાર્ડ ઇન્ટરનેશનલ, સોનીની ઓફીસ……કેટલા નામ ગણાવવા?

પામ જુમૈરાહ..

ઓમાનના અખાત પર પામવૃક્ષના આકારમાં સર્જેલો આ ટાપુ તો જાણે શ્રેષ્ઠ માનવ સર્જન કહી શકાય. દરિયાને પુરીને વિકસાવેલો આ ટાપુ એટલે કે પામ જુમૈરાહની તસ્વીરો તો સૌએ જોઇ જ હશે. ઝાડનું થડ અને એની બંને બાજુ આઠ શાખાઓને એવી અર્ધ ચંદ્રાકારમાં બિછાવી છે જાણે લીલુછમ પામ ટ્રી જ જોઇ લો. આ માનવ સર્જીત ટાપુ પર હોટેલ્સ , રેસિડન્સ , રિસોર્ટાને વિલા છે .પામ જુમૈરાહ ૧૪૦૦ જેટલા વિલા અને ૨૫૦૦થી વધુ એપાર્ટમેન્ટ ધરાવે છે અને કહેવાય છે કે અહીંના દરેક નિવાસને પોતાનો પ્રાઇવેટ બીચ મળે છે. આ ટાપુના એક અંતિમથી બીજા અંતિમ સુધી પહોંચવા માટે મોનોરેઇલની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે જે ટ્રેન વિશ્વ વિખ્યાત “આટલાંટીસ હોટલ” સુધી જાય છે.

આ આટલાંટીસ એટલે પામ જુમૈરાહનું એક આગવું આકર્ષણ

આ એક એવું નામ કે જ્યાં નામ દેતાની સાથે જ એક ભવ્યાતિભવ્ય ઇમારતની કલ્પના તરત જ મનમાં ઝબકી જાય. પામ જુમૈરાહની અણી પર આવેલા આ એટ્લાંટિસની સરખામણી સહેજે બહામાઝના એટ્લાંટિસ સાથે થઈ જ જાય કારણકે લગભગ એવી જ સામ્યતા ધરાવતા આ એટ્લાંટિસને પણ આધુનિકતાનો એવો જ પાસ ચઢાવવામાં આવ્યો છે. ફરક એટલો હતો કે બહામાઝ ના એટલાંટિસમાં કેસિનો જોયો હતો એ અહીં જોવામાં ન આવ્યો. વિશાળ કદના રૂમ જેવી સાઇઝ ધરાવતું એક્વેરિયમ ,૧૨ જેટલી વોટર સ્લાઇડ ધરાવતો વોટર પાર્ક, ડોલ્ફીન બે, સ્પા- ફિટનેસ સેન્ટર , મીટિંગ રૂમ , કોન્ફરન્સ હોલ , ૨૦ જેટલી રેસ્ટોરન્ટ્સ વચ્ચે  સરસ મઝાના ડેકોરેટીવ પેસેજ ….

આટલું આકર્ષણ ઓછું હોય એમ  પસાર થતા વર્ષને અલવિદા કહેવા અને નવા વર્ષને આવકારવા ૩૧ ડીસેમ્બરની મધરાતે અને પહેલી જાન્યુઆરીના આગમન સમયે પામ જુમૈરાહ , આટલાંટીસ ,બુર્જ ખલિફા ,બુર્જ અલ અરબ ખાતે અદ્ભભૂત આતશબાજી યોજીને વધુ ને વધુ પ્રવાસીઓ ને આકર્ષિત કરવામાં આવે છે.

 

નામ તો એક ઓળખ માટે જ છે. એવું માનનારા લોકોની માન્યતા બદલાઇ જાય એવી શાનો-શૌકત ધરાવતા બુર્જ અલ અરબ ટાવરના નામથી આજે કોણ અજાણ હશે? દુનિયામાં ઊચાઇની દ્રષ્ટીએ ત્રીજુ સ્થાન ધરાવતી સેવન સ્ટાર લક્ઝરી હોટલ જુમૈરાહના માનવ સર્જીત આઇલેન્ડ પર એની બુલંદીની આલબેલ સમી ઉભી છે. દુરથી જોઇએ તો જહાજના વિશાળ સઢ જેવો એનો આકાર છે. કલ્પનાતિત ચાર્જા લેતી આ હોટલમાં એના ક્લાયંટ્સ માટે જાણે દુનિયાભરના એશો-આરામ ઉભા કરવામાં આવ્યા છે.

એરપોર્ટથી નિકળીને દુબઈના આ તમામ સુપ્રસિધ્ધ સ્થળોની મુલાકાત લેવાની શરૂ થાય ત્યારે સૌથી પહેલા તો આવતો હતો દુબઈ મોલ. પરંતુ દિવસ કરતાં રાત્રે વધુ રસપ્રદ હોવાથી આ દુબઈ મોલની મુલાકાત લીધી પ્રવાસના અંતિમ ચરણે. દુબઈ મૉલના મુખ્ય પ્રવેશ દ્વારની આસપાસ અને આગળ વધતા રસ્તા સુધી સળંગ પામ ટ્રીને રોશનીથી સુશોભિત કરવામાં આવ્યા છે જેનાથી આ મૉલનો બાહ્ય દેખાવ પણ ઝગમગ અને ઝળહળ..

મૉલ હવે કોઇ નવી-નવાઇની વાત તો રહી નથી. અદ્યતન અને બ્રાન્ડેડ નામ ધરાવતા શો રૂમ જ્યાં એક જ સ્થળેથી મળી રહે એવું વિચારીએ એટલે નજર અને કલ્પના સામે ભવ્ય મૉલની આપોઆપ ઇમેજ ઉભી થાય તો પછી આ દુબઈ મૉલમાં નવું શું છે?

આમ જોવા જાવ તો કંઇ જ નહીં અને તેમ છતાં અપાર અને અઢળક આઇટમો ધરાવતો આ મૉલ જગતનો સૌથી મોટો મૉલ છે. ફરતા થાકી જવાય અને તેમ છતાં કશુંક તો બાકી રહી જાય એવા આ મૉલમાં ૧૨૦૦ જેટલી શોપ્સ છે. દુનિયાની સૌથી મોટી કેન્ડી શોપ પણ આ મૉલમાં જોવા મળી.

દુનિયાનું સૌથી મોટું સોની બજાર પણ આ મૉલમાં છે. જર-ઝવેરાતનો ખજાનો હોય એવા આ શો રૂમ્સ જ કદાચ અહીંનું સૌથી મોટું આકર્ષણ છે બાકી બીજા એવા અનેક બ્રાન્ડેડ નામ છે જે દુનિયાના બીજા મૉલમાં પણ મળી જાય. લગભગ ૨૫૦ રૂમ ધરાવતી લક્ઝરી હોટલ, ૧૨૦ રેસ્ટોરન્ટ અને કોફી શોપ્સ ,૨૨ સિનેમા સ્ક્રીન હોવા એ પણ કદાચ સમજી શકાય એવી વાત છે પરંતુ અહીંના એક્વેરિયમ અને ડિસ્કવરી સેન્ટરે દુબઈ મૉલને અનોખી ઓળખ આપી છે. કહે છે કે આ એક્વેરિયમ અને ડિસ્કવરી સેન્ટરની મૉલના ઉદઘાટનના પ્રથમ પાંચ દિવસમાં જ લગભગ ૬૦,૦૦૦ ટિકીટ વેચાવાનો રેકોર્ડ ધરાવે છે.

દુબઇ મૉલનું એક્વેરિયમ અને હજારોની સંખ્યામાં રહેલા જળચર પ્રાણીથી ભરેલું અન્ડર વોટર ઝૂ જ જાણે મુલાકાતીઓને અહીં ખેંચી લાવે છે. ૧૦ મિલિયન લિટર પાણીથી ભરેલા આ એક્વેરિયમ અને ૩૩,૦૦૦ જેટલા દરિયાઇ જીવોની તાકાતને ખમી શકે એવા ૭૫૦ એમ.એમ થીકનેસ ધરાવતી એક્રેલિક દિવાલ હોવા છતાં એની પારદર્શકતા એવી છે કે મુલાકાતીઓને એકદમ ક્લિયર વ્યુ મળે છે.

એક્વેરિયમની બાજુમાં જ એને લગતા પેકેજ મુકેલા છે. અન્ડર વૉટર ઝૂ ,બોટીંગ કે સ્નોર્કલિંગ કરવું હોય તો એ પ્રમાણે પેકજ લઈ શકાય છે.

આ ઉપરાંત દુબઈ મૉલની આઇસ રિંક પણ સહુને આકર્ષે છે. રણ વચ્ચે વસેલા દુબઈમાં આઇસ રિંક ? યસ, ૧.૫ ઇંચની ઘટ્ટતા ધરાવતી આ આઇસ રિંક રેફ્રિજરેશન પ્લાન્ટ ટેક્નોલૉજીની દેન છે. ૨,૦૦૦ જેટલી વ્યક્તિઓને સમાવી શકે એવી આ આઇસ રિંક્ને ઑલમ્પિક સાઇઝની આઇસ રિંક જ કહી શકાય ને? અહીં કશું  નાનુ છે જ નહી.દરેક વાતમાં “સૌથી મોટુ” એ જ અહીંની સાચી ઓળખ છે.

અહીં  જાણે સૌથી મોટાથી ઓછું કશું ખપતું જ નથી  “ દુનિયાનો સૌથી મોટું” નામ ધરાવતા મૉલની અંદર ફરી લો ત્યાં બહાર પણ તમારા માટે “દુનિયાનો સૌથી મોટો” દુબઈ ફાઉન્ટન શૉ શરૂ થવાની તૈયારીમાં જ હોય. દર અડધા કલાકે શરૂ થતો આ મ્યુઝીકલ ફાઉન્ટન શો ઊંચાઇની દ્રષ્ટીએ ૧૫૦ મીટરની ઊંચાઇને આંબે ત્યારે ૬,૦૦૦ જેટલી પાવરફુલ લાઇટ્સ અને ૫૦ જેટલા કલર એને ઉજ્જ્વલિત કરતા હોય એ જોવા તો નાના ભુલકાથી માંડીને વયસ્ક લોકો પણ થંભી જતા હોય છે.

ખજૂર અહીંની મુખ્ય પેદાશ છે એટલે એરપોર્ટની માંડીને મૉલમાં પણ એની અનેક વિવિધતા જોવા મળી. ખજૂર ઉપરાંત બકલાવા નામથી ઓળખાતી સાઉદીની મિઠાઇ પણ માણવા જેવી ખરી. નેચરલ મિઠાશમાં મધનો ઉપયોગ કરીને બનાવેલ બકલાવા તો વાહ વાહ!

દુબઈમાં ફરવા માટે હોપ એન્ડ હોપ , પ્રાઇવેટ ટેક્સી અને મેટ્રો ટ્રેનની સગવડ છે ઇન્ટરનેનલ ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ હોય અને લેફ્ટ હેન્ડ ડ્રાઇવની ફાવટ હોય તો સેલ્ફ ડ્રીવન કાર પણ કરી શકાય. લાંબુ રોકાણ હોય તો બસ , ટ્રેન ના અલગ અલગ અને સંયુક્ત વન-ડે , સેવન ડે પાસ પણ કઢાવી શકાય.

દુબઈમાં દિરહામનું ચલણ છે. એક દિરહામ એટલે ભારતિય ૧૬ રૂપિયા.

સાઉદી અરેબિયા રૂઢીચુસ્ત દેશ છે. જદ્દાહ રિયાધ કે બીજા શહેરોમાં સ્રીઓ માટે અબાયો ( બુરખો) ફરજીયાત હશે પરંતુ અહીં દુબઈમાં પુરૂષોને એમના પરંપરાગત આખુ શરીર ઢંકાય એવા સફેદ ઝભ્ભામાં જોયા પરંતુ અહીંના સ્થાયી સ્ત્રીઓને એવા કોઇ અબાયા ( બુરખા)માં જોઇ નહીં . દુનિયાભરના લોકો અહીં પ્રવાસે આવતા હોવાથી અદ્યતન ફેશનના લિબાસમાં રૂપકડી લલનાઓને જોઇ ત્યારે તો સાચે એમ લાગ્યું કે દુબઈને ભૌતિક રીતે જ માત્ર અદ્યતન કહેવા કરતા વિચારો કે પરંપરાથી પણ અદ્યતન કહી શકાય.

jumeirah-emirates-towers-exterior-image-hero

 

http://navgujaratsamay.indiatimes.com/navgujarat-samay-supplementaries-gujarati-columnist/femina-in-gujarati/Dubai-is-the-heart-of-UAE/articleshow/46559096.cms

March 14, 2015 at 10:10 pm 3 comments

Anya-Mrunal.”નવલકથા”

March 7, 2015 at 5:49 pm

”ફિલ્મ રિવ્યુ” પીકે

 

PK_Motion_Poster 1.preview

સુંદર . ખુબ સુંદર,  સ્વચ્છ અને સરસ સંદેશ સાથેની મનોરંજન ફિલ્મ.

ફિલ્મ જોઇને બહાર આવીએ તો સૌથી પહેલા એક જ અને સરળ શબ્દોમાં જેના માટે કશુંક કહી શકાય એવી ફિલ્મ એટલે પી કે.

છેલ્લા ઘણા સમયથી દર્શકોના માથે સ્ટંટ ફિલ્મોનો મારો ઠોકાતો હતો ( જો કે એ પણ દર્શકોની માંગ હોઇ શકે ) એમાંથી  જરા અલગ દ્રષ્ટીકોણની ખુબસુરત માવજત લઇને આવેલી આ ફિલ્મે તો ૨૦૧૪નો જાણે અંત સુધારી લીધો.

રાજકુમાર હિરાની અને અભિજીત જોષી એવી જોડી છે જેમના નામે સરસ સફળ સામાજિક સંદેશવાળી ફિલ્મો આપ્યાનો જશ નોંધાયેલો છે. પી કેથી એમની યશકલગીમાં એક વધુ પીછું ઉમેરાયુ છે.

પીકે કોણ છે ક્યાંથી આવ્યો છે એની કોઇને જાણ નથી પરંતુ એની ઉટપટાંગ હરકતો, વેષભૂષા અને વાતોથી સૌને એમ લાગે છે કે એ પી ને આવ્યો છે એટલે એનું નામ પીકે અપાય છે. ખરેખર તો પીકે પરગ્રહવાસી છે જેનું પૃથ્વી પર અવતરણ થતાની સાથે એના પાછા વળવાની એક માત્ર ચાવી જેવું એનું લોકેટ ઝુંટવાઇ જાય છે. ધીરે ધીરે પીકે સમજે છે કે અહીં આ ગ્રહ પર જો કંઇ મેળવવું હોય તો એના માટે ભગવાનને હાથે-પગે-ઘુંટણીએ પડીને કે માથુ ઝુકાવીને સાષ્ટાંગ દંડવત પ્રણામ કરીને વિનવવા પડશે અને એમાંથી ધીમેધીમે એને એ પણ સમજાય છે કે ભગવાન એક નહી પણ બે છે. એક જેણે આપણને એટલે કે માનવજાતને બનાવી છે અને બીજા એટલે કે માનવજાતે જેમને બનાવ્યા છે.

હવેની ઘટના કે કથા કેવી રીતે આગળ વધે છે એ કહીને દર્શકોને માનસિક રીતે તૈયાર કરવા એટલે રાજકુમાર હિરાની, અભિજીત જોષી અને આમિર ખાનની લાંબા સમયની જહેમત અને રહસ્યને ખુલ્લા પાડવા જેવી વાત.

પીકે એ જ એક ફિલ્મની જીવંત કથા છે. પીકેની પ્રત્યેક વાત , એની તમામ હરકતો, એના પ્રત્યેક સવાલો , એના સંવાદો આ ફિલ્મનો આગળ વધતો પ્રવાહ છે. ધર્મ પર કે ધર્મના આડંબરી ધર્મગુરૂ સામે ઉઠતા સવાલો લઈને આ પહેલા પણ અનેક ફિલ્મો આવી ગઈ છે. “ઓહ માય ગોડ” એનું છેલ્લુ અને સચોટ ઉદાહરણ છે એટલે પીકે ફિલ્મની વાર્તા કશું જુદુ કહે છે એવું પણ નથી પણ જે જુદુ છે એ છે એની કહેવાની શૈલી. મુન્નાભાઇ એમ.બી.બી. એસ., થ્રી ઇડીયટ્સ કે  તારે જમીં પર જેમ સમાજને સંદેશ આપવાવામાં આવ્યો છે એનાથી અલગ અને સાવ જ હળવી રીતે પીકેમાં સરસ સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે.લાંબા લાંબા ચાતુરી ભર્યા સંવાદોના બદલે નાના નાના ટુંકા પણ સીધા જ દિલ-દિમાગને સ્પર્શે એવા વન લાઇનર સવાલો એ આ ફિલ્મની સચોટતા છે.

પીકે જે રીતે પોતાના ગ્રહ પર જવા માટે આયાસો કરે છે એમાંથી ઘણી બધી જગ્યાએ  હળવું મનોરંજન તો ઘણી બધી જગ્યાએ લાગણીના ચમકારા અનુભવાય છે. પીકે ના આયાસોમાં ભળતી જર્નાલિસ્ટ જગત જનની એટલે કે જગ્ગુની પણ પોતાની અલગ કથા છે. જગ્ગુ પીકેની સીધી સાદી વાતો, એના ભોળપણ અને એવીજ એની સ્પષ્ટ વાતોથી આકર્ષાઇને એને એના ઘર એટલે કે એના ગ્રહ પાછા જવા માટે સાથ આપે છે પરંતુ પીકેની વાતોમાં, સવાલોમાં એ જે નક્કર હકિકત જુવે છે એ એની ચેનલ દ્વારા લોકોની સમાજની સામે મુકીને જનતાને જાગૃત કરવા સફળ રહે છે.

પીકે એટલે કે આમિર ખાન આ ફિલ્મનું કેન્દ્રવર્તી પાત્ર છે. આખીય ફિલ્મ એના થકી આગળ વધતી રહે છે. આમિર ખાનને પરફેક્ટનિસ્ટ કહેવામાં આવે છે એ આ પહેલા પણ એ ઘણીવાર સાબિત કરી ચુક્યો છે. પીકેના પાત્રને પણ એણે એની સંપૂર્ણ અભિનયક્ષમતાથી સજીવ કર્યુ છે. સાવ જ વિચિત્ર લાગે એવો એનો દેખાવ, એવા જ વિચિત્ર હાવભાવ, એકદમ વિચિત્ર લાગે એવી ચાલ, બોલવાની ભોજપુરી લઢણ, સાવ બેહુદી પાન ખાવાની રીત, સમગ્રતયા કઢંગી કહેવાય એવી વર્તણુક અને તેમ છતાં વાતોમાં બુધ્ધિના ચમકારા ,ભુલા પડ્યાની વેદના ,પોતાના ગ્રહ પર પાછા ફરવાની જીદ અને એમાંથી સર્જાતી હતાશા, ભૈરોસિંહ જેવા અજાણી વ્યક્તિનો સાથ મળ્યો એના પ્રત્યેની સંવેદના અંતે જગ્ગુ પ્રત્યે ઉભી થતી લાગણીથી તરબોળ અભિવ્યક્તિ આ બધુ જ આમિર ખાને અત્યંત ખુબીથી અને સાહજીકતાથી જીવી લીધુ છે.

જગત જનની ઉર્ફ જગ્ગુ એટલે કે અનુષ્કા શર્માએ પીકે ના પાત્રને સરસ રીતે સપોર્ટ આપ્યો છે. શરૂઆતથી જ એના નવા લુક સાથે રજૂ થયેલી જગ્ગુ , શરૂઆતમાં સાવ જ બેફિકરી , મનમાં આવે એ ધાર્યુ કરવાવાળી અને તેમ છતાં  સરફરાશના પ્રેમમાં અત્યંત ઋજુ દેખાતી જગ્ગુ જ્યારે પીકેની સ્મસ્યા હલ કરવા આગળ વધે છે ત્યારની જગ્ગુ એમ  વ્યક્તિત્વના અનેકવિધ પાસા એને ઉજાગર કરી જાણ્યા છે. એના પ્રેમની હતાશાને એની નબળાઇ બનાવવાના બદલે એને અતિક્રમીને આગળ વધતી જગ્ગુ, ક્યારેક ખુશ તો ક્યારેક જીદ્દી તો ક્યારેક સંજોગેને પહોંચી વળવાની તાકાત બતાવતી જગ્ગુ એટલે કે અનુષ્કા શર્માએ પ્રક્ષકોના મન જીતી લીધા છે.

પી કે અને જગ્ગુ પછીનું મહત્વનું પાત્ર છે પાખંડી તપસ્વી બાબાનું. સૌરભ શુક્લા આ પાત્ર માટે યથા યોગ્ય વરણી રહી છે. સંવાદ લેખકે અહીં એક નવો શબ્દ વાપર્યો છે.  “ભગવાનના-ધર્મના  મેનેજર”. સમાજને પોતાની રીતે સમજાવતા અને પોતાની માન્યતામાં ઢાળતા ઢોંગીબાબાનું વર્ચસ્વ કેટલી હદે સમાજમાં વ્યાપ્યુ છે એના તરફ સીધો જ અંગુલી નિર્દેશ કરીને એ બદી દૂર કરવા માટે પણ પી કે દ્વારા સરસ સંદેશ આપવામાં રાજકુમાર હિરાની સફળ રહ્યા છે. અને જ્યારે એવા ઢોંગીબાબાના ઢોંગનો પર્દાફાશ થાય ત્યારે એમનું સામ્રાજ્ય સાચવવાની મથામણ  રજૂ કરવામાં સૌરભ શુક્લા પણ એટલા જ સફળ રહ્યા છે.

બોમન ઇરાની, સુશાંત સિંહ રાજપૂત ,પરિક્ષીત સહાની આ બધાના ઉલ્લેખ વગર તો ફિલ્મની વાત જ અધુરી કહેવાય કારણકે એમના સબળ સાથથી ફિલ્મ વધુ સાર્થક થઈ છે.

રાજકુમાર હિરાનીની ફિલ્મ હોય અને એમનો લાડકો સંજય દત્ત ન હોય એ કેમ ચાલે? શરૂઆતમાં નાનકડી પણ સંવેદનાશીલ ભૈરોસિંહની ભૂમિકામાં સંજય દત્તને દાદ આપ્યા વગર કેમ રહેવાય? ભોજપુરી ભાષા, મિજાજને ખુબ સરસ રીતે સંજય દત્તે વ્યક્ત કર્યા છે.

વિધુ વિનોદ ચોપ્રાની ફિલ્મના સંવાદો જેટલા ચોટદાર છે એટલા જ ગીતો ચટકીલા અને મોજીલા છે. આમિર ખાન અને અનુષ્કાનું “ લવ ઇઝ વેસ્ટ ઓફ ટાઇમ”, સુશાંત સિંહ અને અનુષ્કા શર્મા પર ફિલ્માવાયેલા ગીત “ચાર કદમ બસ ચાર કદમ” ની ખુબસુરત પળો જેટલી જોવી ગમે એટલી જ “થારકી છોકરો” માં સંજય દત્તની મસ્તી માણવી ગમે એવી છે. “થારકી છોકરો” પર તો સંજય દત્તે કમાલ કરી છે.  રાજસ્થાની શૈલી, રાજસ્થાની  વાણી અને વાદ્યની રમઝટ સાથે રાજસ્થાની લટકાભર્યુ નર્તન સંજય દત્ત આવી સુંદર રીતે કરી શકે એ તો જોઇએ નહીં ત્યાં સુધી કલ્પના કરવી અઘરી છે.

ફિલ્મની કથા વહેતી રહે એ માટે જરૂરી તત્વો, ઘટનાઓના લીધે ફિલ્મ જરા લાંબી બની છે એ એક માત્ર એનું જરાક અમથુ નેગેટીવ પાસુ કહી શકાય પરંતુ ફિલ્મના પ્રત્યેક પાસા એકબીજા સાથે એટલી સજ્જતાથી સંકળાયેલા છે કે ઘણા લાંબા સમયે એક સુવાંગ સુંદર ફિલ્મ જોયાની વાહ તો મનમાં જરૂર ઉદ્દભવે.

કલાકારો- આમિર ખાન, અનુષ્કા શર્મા, સંજય દત્ત, બોમન ઇરાની,સૌરભ શુકલા, સુશાંત સિંહ રાજપુત, પરિક્ષીત સહાની.

નિર્માતા- વિધુ વિનોદ ચોપ્રા, રાજકુમાર હિરાની

નિર્દેશક- રાજકુમાર હિરાની

ગીતકાર- સદાનંદ કીરકિરે

સંગીત- અતુલ ગોગવલે, શાંતનુ મોઇત્રા

ફિલ્મ ****૧/૨  એક્ટીંગ **** મ્યુઝીક **** સ્ટોરી ****   સંવાદો  ****           

 

Rajul shah
http://www.rajul54.wordpress.com

 

December 20, 2014 at 10:56 pm 6 comments

રમણીય અને અનોખો ૧૦૦૦ આઇલેન્ડ

૧૦૦૦ આઇલેન્ડ BoldtCastle_aerial

શબ્દોના બદલે આંકડામાં લખાતુ  ૧૦૦૦ આઇલેન્ડ નામ સાંભળીને નવાઇ લાગે છે ને? કોઇ એક મોટા આઇલેન્ડના બદલે નાના નાના અને તદ્દન નજીક નજીક પણ છુટા છવાયા આઇલેન્ડનો સમૂહ એટલે આ ૧૦૦૦ આઇલેન્ડ. સેન્ટ લૉરેન્સ રિવર અને લેક ઓન્ટારિયોના પૂર્વીય કિનારે આવેલો આ પ્રદેશ ઇન્ટરનેશનલ ટુરિઝમનું આકર્ષણ છે. કેનેડા તરફ  કિંગસ્ટનથી કોર્નવૉલ સુધી અને યુ એસ તરફ ઓસ્વાગો થી મેસન સુધી ફેલાયેલ આ ૧૦૦૦ આઇલેન્ડ  ટુરિસ્ટ સેન્ટર હોવા ઉપરાંત પોતાનો ઇતિહાસ અને આગવી સંસ્કૃતિ ધરાવે છે.

કેનેડા સાઇડથી ઓન્ટારિયોના  નાયગ્રા ફોલથી  કિંગસ્ટન સુધીનો  લગભગ ૪૦૦ કિલોમીટરનો ચારથી પાંચ કલાકનો ડ્રાઇવ અત્યંત આરામદાયી અને મઝાનો છે. (( કેનેડામાં કિલોમીટરમાં અંતર મપાય છે.) વળી વચ્ચે પસાર થતા ટોરેન્ટોને પણ ઉપરછલ્લુ જોઇ શકાય.યુ એસ અને કેનેડા બંને તરફ નાયગ્રાના ધોધમાર પ્રવાહને માણીને થાઉઝન્ડ આઇલેન્ડ પહોંચો તો તદ્દન અલગ અનુભૂતિ થાય. મનને પ્રફુલ્લિત કરી દે એવુ શાંત રમણીય વાતાવરણ અને ચારે બાજુ ભુરા આસમાનની ઝાંય ઝીલતા હોય એવા ભુરા સ્વચ્છ પાણી વચ્ચે ઘેરાયેલી આ જગ્યા, ચોગમ વેરાયેલી લીલીછમ વનરાજી વચ્ચે વસતુ આ શહેર અને જાણે ક્યાંય જવાની કશે જ પહોંચવાની કોઇ ઉતાવળ જ ન હોય એવા શહેરવાસીઓ. જીવનની રફ્તાર સાથે તાલ મેળવવા સમય સાથે દોડતા હશે એવા પ્રવાસીઓ પણ અહીં આવીને નિરાંત અનુભવતા હશે.

જો કે આ નિરાંતની વાત અત્યારે સહેલાઇથી કરી શકાય એમ છે બાકી પહેલા આ  વિસ્તાર પર ચાંચિયા અને બૂટલેગરની હકૂમત હતી. આ એક ભૂતકાળ હતો વર્તમાન કહે છે કે વિઝિટર્સ માટે મુક્ત મને મહાલવા માટે  લાઇટ હાઉસ , હિસ્ટોરિક કેસલ ,મેરિ ટાઇમ મ્યુઝીયમ, ફિશિંગ ,ડાઇવિંગ અને ડાઉન ટાઉનમા વાર-તહેવારે શોપિંગ એટલે ૧૦૦૦ આઇલેન્ડની સફળ સફર.

અત્યારના ૧૦૦૦ આઇલેન્ડ માટે સ્થાનિક લોકોએ નામ આપ્યુ છે ” ગાર્ડન ઓફ ધ ગ્રેટ સ્પિરિટ”. કાશ્મીર માટે કહેવાતુ કે  જો ધરતી પર સ્વર્ગ હોય તો એ અહીં જ છે એમ અહીંના વતનીઓના મતે જો પૃથ્વી પરની સૌથી સુંદર જગ્યા હોય તો એ આ પાણી અને પર્વતોનો બનેલો આ ભવ્ય ગાર્ડન ૧૦૦૦ આઇલેન્ડ જ છે. અહીંનું વાતારવણ એક અલાયદી તાજગી આપે એવું છે. આ તો થઈ ત્યાંના રહેવાસીઓની વાત પણ પ્રવાસીઓ માટે પણ આ નઝારો માણવો હોય તો શું? કારણકે ૧૦૦૦ આઇલેન્ડનું  સાચું ચિત્ર દૂર બેસીને કે વાત કરવાથી મળે એમ છે જ નહીં. એને જોવા કે જાણવા માટે કિંગસ્ટનમાં ક્રૉફર્ડ વૉર્ફથી લગભગ ત્રણ કલાકની ફેરી લઈ થાઉઝન્ડ આઇલેન્ડની સહેલ લેવી જ પડે.

એકવાર ફેરીની સફર શરૂ થાય એટલે આગળ જણાવ્યુ એમ નજર પહોંચે ત્યાં સુધી  ચોગમ પર્વતોની હારમાળા વચ્ચે પથરાયેલું પાણી જ જોવા મળે. ક્યારેક વિચાર આવે કે જમીન અને ક્ષિતિજને એક થતા જોયા છે પણ પાણી અને પર્વતને એક થતા જોવા હોય તો આવી જ કોઇ જગ્યાએ જવું પડે. ચારેબાજુ નાના નાના આઇલેન્ડ વચ્ચે ફેરી સરતી જાય એમ ખરેખર આ ૧૦૦૦ આઇલેન્ડ શું છે એનો ચિતાર આવે.

island2

સૌથી મઝાની વાત તો એ છે કે આ થાઉઝન્ડ આઇલેન્ડમાં સ્વ માલિકી ધરાવતા નિવાસીઓના પણ આઇલેન્ડ છે. ચારે બાજુ પાણીથી ઘેરાયેલા આઇલેન્ડ પર માત્ર પોતાનું જ સરસ મઝાનું ઘર હોય એવી કલ્પના ક્યારેય કરી જોઇ છે? અને ક્યારેક પણ જો આવી કલ્પના કરી હોય તો એને સાકાર થતી અહીં જોઇ શકાય. આવા અનેક આઇલેન્ડના છુટા છવાયા ઝુમખામાંથી પસંદગી પ્રમાણે ઘર બાંધીને રહેવાનુ, ક્યારેક મન થાય તો આપણે રસ્તા પર ટહેલવા નિકળીએ એમ વળી પાછી એ નાનુ મઝાનું હોડકું લઈને આમ તેમ સહેલ કરી લેવાની. જીવન જરૂરિયાની ચીજ વસ્તુ માટે નાની અમસ્તી બોટ લઈને તટ સુધી જવાનુ  અને પછી તો રોડ વે થી ધારો ત્યાં ફરો..આ બધું જ અહીં ૧૦૦૦ આઇલેન્ડ પર જોવા મળ્યુ. અહીં વસતા પરિવારના બાળકોની પણ રમત કંઇક જુદી જ હશે ને! સ્વીમીંગ , સેઇલીંગ અને ફિશીંગ તો કદાચ એમના માટે રમતવાત હશે. કિંગસ્ટનની કોઇપણ ક્રુઝમાં ૧૦૦૦ આઇલેન્ડ અંગે સતત માહિતી પિરસવામાં આવે છે. મનને મોહી લે એવી અદભૂત જગ્યાઓ સાથે એના ઇતિહાસ અને સંસ્કૃતિ વિશે તો માહિતી આપવવામાં આવે જ છે સાથે સાથે કેનેડાના પ્રથમ પ્રાઇમ મિનિસ્ટર અને અહીંના વતની સર જ્હોન મેકડૉનાલ્ડ વિશે પણ જણવતા જાય. આમ આ ફેરીની ત્રણ કલાકની સફર ૧૦૦૦ આઇલેન્ડની સાચી ઓળખ કરાવે.

kingston_63_568817391

પણ કહેવાય છે ને કે દરેક સમયે જે દેખાય એ કાયમનું જ સત્ય નથી હોતુ. આ શાંત સુંદર રમણીય સ્થળ પણ ક્યારેક એવી તંગદિલ વાતાવરણ વચ્ચે ઘેરાયેલુ હતુ. ૧૮૧૨માં અહીંના લડાઇના સમયે એટલા માટે જ તો વધારાની કિલ્લેબંધી અહીં રચાઇ.અત્યારે જો તમે કિંગસ્ટનના ફોર્ટ હેન્રીની મુલાકાત લો તો ત્યાં તમને ૧૯મી સદીનો સમય સચવાયેલો દેખાશે. કિલ્લાની બહાર દૂર સુધી શાંત પાણી ઉપર સરકતી સહેલાણીઓની નાની મોટી બોટ જોવા મળે  અને કિલ્લા ઉપર ગોઠવાયેલી તોપ એક અલગ ચિતાર આપે. આ તોપના નાળચા જોઇને આપણે સ્વભાવિક જે કલ્પના કરી હોય એના બદલે કિલ્લાની અંદર જઈએ તો વળી કંઇક નવુ જ કુતૂહલ રાહ જોતુ હોય. સોવિનીયર શોપ ,આલ્કોહોલ શોપ તો જોઇ સાથે પાર્ટી માટે ખાણીપીણીના ટેબલો પણ જોયા. ટુંકમાં પહેલાના સમયની કિલ્લેબંધી હાલમાં પાર્ટી કે પબ્લીક પ્લેસ થઈ ગયેલી જોઇ. હજુ તો આ બદલાવ જોઇએ જાણીએ ત્યાં સુધીમાં તો લંડનના બકિંગહામ પેલેસની બહાર ઉભેલા હોય એવી રીતે ડ્રેસઅપ થયેલા ગાર્ડસ આવીને ગોઠવાવા લાગ્યા. બકિંગહામ પેલસની બહાર સવાર સાંજ જે ચેન્જીંગ ઓફ ગાર્ડ સેરેમની જોવા મળે છે એવી ઢબની પરેડ અહીં જોવા મળશે એવા આશયથી સૌ રાહ જોતા ગોઠવાયા ત્યાં એ બકિંગહામ પેલેસની પરેડની પૅરડી જેવી  સેરેમની જોવા મળી. આમ તો સામાન્ય રીતે  લોકો ફોર્ટ હેન્રીની સનસેટ સેરેમની જોવા ખાસ વિઝિટ કરતા હોય છે કારણકે આ સમયે ફોર્ટ હેન્રીના ગાર્ડસની ફાઇફ ( વાંસળી જેવુ વાદ્ય) , ડ્રમ સાથે મિલેટરી ડ્રીલ હોય છે અને આતશબાજી પણ થતી હોય છે. આ ડ્રીલ લંડનની પરેડ કરતા જરા અલગ છે. મઝાની વાત તો એ છે કે કિંગસ્ટન વર્તમાનમાં ૧૯૦૦ની સદીની આ કિલ્લેબંધીના જતનને અનુલક્ષીને યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજમાં માન્યતા પામ્યુ છે.

ફોર્ટ હેન્રી જેવુ બીજુ સ્થળ રૉયલ મિલિટરી કોલેજ. ૧૮૭૬માં શરૂ થયેલી આ કોલેજનું કેમ્પસ ખુબ વિશાળ અને ભવ્ય છે.  કિંગસ્ટન ડાઉન ટાઉનના પૂર્વ તરફ પોઇન્ટ ફ્રેડરિક પર આવેલી આ કોલેજનું  જેટલુ ઐતિહાસિક મહત્વ છે  એટલું જ આ સ્થાન રમણીય પણ એટલુ છે.  સમી સાંજે એ ભવ્ય કોલેજની મુલાકાત એક યાદગાર સ્મરણ બની રહ્યું.

આ તો છે કિંગસ્ટનની વન ડે મુલાકાત.

કિંગસ્ટન પહોંચવા માટે કેનેડા તેમજ ન્યુયોર્ક બંને તરફથી  જઈ શકાય છે. રોડ વૅ ઉપરાંત ઓન્ટારિયો અને ન્યુયોર્ક બંને તરફથી એર સર્વીસ પણ મળી રહે છે.  જેવી રીતે ૧૦૦૦ આઇલેન્ડમાં રોકાણ માટે ઓન લાઇન બુકિંગ કરાવી શકાય છે એવી જ રીતે ક્રુઝનું પણ અગાઉથી ઓન લાઇન બુકિંગ કરાવી શકાય છે.

અને હા ! ફરવા ઉપરાંત ખાવાના શોખીનો માટે પણ ૧૦૦૦ આઇલેન્ડ ડ્રેસીંગ જાણીતુ નામ છે કારણકે આ ડ્રેસીંગનું નામ પણ ૧૦૦૦ આઇલેન્ડ પરથી આપવામાં આવ્યુ છે.

આ લેખ નવગુજરાત સમયમાં નવેમ્બર ૮/ ૨૦૧૪ ના રોજ પ્રસિધ્ધ થયો.

http://epaper.navgujaratsamay.com/epaperimages//08112014//08112014-md-fe-11.pdf

Rajul shah
http://www.rajul54.wordpress.com

November 9, 2014 at 3:48 am

ગુજરાતી સાહિત્યની -“લીમ્કા બુક ઓફ રેકોર્ડ”- માં નોંધ

સહિયારુ સર્જન- ૨૫ સર્જનો પુરા થયા –એક સિધ્ધિ-વિજય શાહ

LBR 7 JPG “લીમ્કા બુક ઓફ રેકોર્ડ”- ૨૦૧૫માં સ્વિકૃત થયેલ સર્જન ધારા રેકોર્ડ

સહિયારું સર્જન’ના વિકાસની ક્રમિક વિગતો

ક્રીયેટ સ્પેસ.કોમ ઉપર પ્રકાશન સુવિધા અને તકનીકી વિકાસ ને પરિણામે ૨૦૧૧ થી ૨૦૧૪ સુધીમાં સહિયારા સર્જને કરેલા વિવિધ પ્રયોગોને કારણે ૩ વર્ષનાં ટૂંકા ગાળામાં ૨૫ સર્જનો થયા તે હકીકત, લેખક મિત્રોનો ગુજરાતી ભાષા પ્રત્યેનો સ્નેહ અને આદર વ્યકત કરે છે.

.photo 4

અગાઉનાં લેખોમાં ( ¨“સહિયારું સર્જન” : એક દિશાનિર્દેશ સહિયારું સર્જન: વિકાસના પંથે )

સહિયારી સર્જન યાત્રાનો ઇતિહાસ અપાયો હતો. અત્યારે આ વિગતો સાથે જોડાયેલી અન્ય બાબતો વિગતે આપવા મથું છુ અને તે છે આ સર્જનો દરમ્યાન ભાગ લેનારા લેખકોના પ્રતિભાવો તથા આ સર્જન યાત્રાનાં ફળ સ્વરૂપે થયેલ વિકાસની કહાણી.

તકનીકી સહાયનાં વિકાસને( www.createspace.com,  www.amazon.com)કારણે આ સર્જન હ્યુસ્ટન બહાર પણ વિસ્તર્યુ. ન્યુ જર્સીથી ડૉ નીલેશ રાણા અને મોના નાયકે કહાણી લખી. એટલાંટાથી અનીલ શાહ, મીલીપીટાસ કેલીફોર્નીયાથી પ્રજ્ઞાબેન દાદભાવાલા અને કલ્પના રઘુએ પોતાની કલમ ચલાવી. મીકેનીક્સ પેન્સીલ્વનીયામાંથી ડો લલિત પરીખ, શિકાગોથી સપનાબેન વિજાપુરા લખતાં જ્યારે ડેલાવરથી રેખા પટેલ (વિનોદિની), ટેનેસીથી રેખાબેન સિંધાલ અને લંડનથી નયનાબેન પટેલ લખતાં થયાં. ભૂજથી પ્રભુલાલ ટાટારિયા અને પારાદીપથી (ઓરિસ્સાથી ) નીલમ દોશી લખતા થયા.

આ પ્રક્રિયા ઘણી જ ધીરજ અને ખંતપૂર્વક વિચારોનું આદાન પ્રદાન અને સમન્વય માંગે છે. કારણ કે ઘણી વખત મતભેદ અને મનભેદ થઇ શકે છે. મુખ્ય લેખક વાર્તાને અનુરૂપ સુધારા કરે તે લેખક્ને પસંદ પડે ના પણ પડે અને ત્યાં મુખ્ય લેખકનું મહત્વ વધી જતુ હોય છે. એક પુસ્તક તૈયાર કરવામાં જે ખંત અને કાળજી લેવાતી હોય છે તે નીચેનાં ફ્લો ચાર્ટ્માં બતાવી છે.Flow chart

સહિયારા સર્જનમાં સૌથી અગત્યનું અંગ છે વાર્તાનું પોત. જે સર્જક આ નક્કી કરે તે મુખ્ય લેખક. પછી એ પોતને પાત્ર, ઘટનાક્રમ અને પ્રકરણમાં વહેંચી મુદ્દા સ્વરૂપે તૈયાર કરી લેખક મિત્રોને મુદ્દા મોકલવામાં આવે ત્યારે લખાનારું પ્રકરણ ૧૫૦૦ શબ્દો કે તેથી વધુમાં લખી સર્જક મુખ્ય લેખકને મોકલે. મુખ્ય લેખક વાર્તા પ્રવાહને ચકાસી વેબ પર પ્રસિધ્ધ કરે અને આગળ નક્કી થયેલા લેખકને જાણ કરે. સામાન્યતઃ એક અઠવાડીયામાં નવું પ્રકરણ લખાઇને આવી જતું હોય છે. આ દરેક પ્રકરણ મુખ્ય લેખક જોડણી અને વ્યાકરણને ચકાસી વેબ ઉપર મુકતો હોય છે જે કથા પુરી થાય ત્યારે એમેઝોન ઉપર પ્રકાશીત થતી હોય છે.

લીમ્કા બૂક ઓફ રેકોર્ડ માં નોંધાયેલા ૨૫ પુસ્તકોની યાદી અને મુખ્ય લેખકોના નામ

પુસ્તકોની સૂચી મુખ્ય લેખક્નુ નામ
અનોખી રીત પ્રીતની વિજય શાહ
 બચીબેન અને બાબુભાઇ અમેરિકામાં કિરીટ ભક્ત
છૂટા છેડા -ઓપન સીક્રેટ જયંતિભાઇ પટેલ
હરિયાળિ ધરતીનાં મનેખ જયંતિભાઇ પટેલ
જાસુસ જયંતિભાઇ પટેલ
જીવન તો ફુગ્ગામાં સ્થિર થયેલી ફૂંક વિજય શહ
ખાલિપાનો અહેસાસ પ્રવીણા કડકિયા
લલિત શાંતિ કૂંજ વિજય શાહ
મારી બકુનું શું? કિરીટ ભક્ત
નયનોનાં કોરની ભીનાશ વિજય શાહ
પૂનઃલગ્ન ની સજા વિજય શાહ
રૂપ એજ અભિશાપ રેખા પટેલ
સહિયારુ સર્જન વિજય શાહ
સંસ્કાર પ્રદીપ બ્રહ્મભટ્ટ
શૈલજા આચાર્ય વિજય શાહ
તારામતિ પાઠક પ્રભુલાલ ટાટારીયા ” ધૂફારી”
ઉગી પ્રીત આથમ્ણી કોર પ્રવીણા કડકિયા
વીરાંગના સરોજ શ્રોફ્ફ હેમા પટેલ
જીવન સંધ્યાએ વિજય શાહ
શબ્દ સ્પર્ધા વિજય શાહ
કંકોત્રી પ્રવીણા કડકિયા
પૂષ્પગુચ્છ સુરેશ બક્ષી
પૃથ્વી એજ વતન ડો કમલેશ લુલ્લા
તો સારુ પ્રજ્ઞા દાદભાવાલા
લોહીનો સાદ રેખા પટેલ

Table 2

ભાગ લેનારા લેખકોનાં નામ
નામ કાર્ય કેટલી કૃતિઓમાં ભાગ લીધો
વિજય શાહ મુખ્ય લેખક નવલકથા ૧૦
કીરિટ ભક્ત મુખ્ય લેખક નવલકથા ૩
પ્રવીણા કડકિયા મુખ્ય લેખક નવલકથા ૩
પ્રદીપ બ્રહ્મભટ્ટ મુખ્ય લેખક નવલકથા ૧
જયંતિભાઇ પટેલ મુખ્ય લેખક નવલકથા ૩
પ્રભુલાલ ટાટારિઆ “ધૂફારી” મુખ્ય લેખક નવલકથા ૧
હેમા પટેલ મુખ્ય લેખક નવલ કથા ૧
રેખા પટેલ “વિનોદિની” મુખ્ય લેખક નવલકથા ૨
શૈલાબેન મુન્શા સહ લેખક નવલકથા
દેવિકા રાહુલ ધ્રુવ સહ લેખક નવલકથા
મનોજ મહેતા “હ્યુસ્તોનવી” સહ લેખક નવલકથા
ફતેહઅલી ચતુર સહ લેખક નવલકથા
હિમંત શાહ સહલેખક નવલકથા
વિશ્વદીપ બારડ સહલેખક નવલકથા
વંદનાબેન એંજીનીયર સહલેખક નવલકથા
અંબુભાઇ દેસાઇ સહલેખક નવલકથા
નયના પટેલ સહલેખક નવલકથા
મોના નાયક “ઉર્મિસાગર” સહલેખક નવલકથા
નીલમ દોશી સહલેખક નવલકથા
રાજુલ શાહ સહલેખક નવલકથા
ચંદ્રકાંત સંઘવી સહલેખક નવલકથા
ડૉ નીલેશ રાણા સહલેખક નવલકથા
રમેશ શાહ સહલેખક લઘુ નવલકથા
ડૉ ઇંદુબેન શાહ સહલેખક નવલકથા
કલ્પના રઘુ શાહ સહલેખક નવલકથા
સપના વિજાપુરા સહલેખક નવલકથા
સ્વ. કાંતિભાઇ શાહ સહલેખક નવલકથા
રેખાબહેન સિંધલ સહલેખક નવલકથા
હરનિશ જાની સહલેખક નવલકથા
ડૉ. લલિત પરીખ સહલેખક નવલકથા
નરેશ દોડીયા સહલેખક નવલકથા
ચારુબહેન વ્યાસ સહ લેખક નવલકથા
અનીલ શાહ સહલેખક લઘુ નવલકથા
ડૉ કમલેશ લુલ્લા સંપાદક કાવ્ય સંગ્રહ (પૃથ્વી ઉદય વિષય)
સુરેશ બક્ષી સંપાદક કાવ્ય સંગ્રહ (પૂષ્પ વિષય)
પ્રજ્ઞા દાદભાવાલા સંપાદક લેખ સંકલન (તો સારુ.. વિષય)
કાંતિલાલ કરશાળા સહલેખક સંકલન-શબ્દ સ્પર્ધા
હીનાબહેન પારેખ સહલેખક સંકલન-શબ્દ સ્પર્ધા
સરયૂબહેન પરીખ સહલેખક નવલકથા

ઉપરોક્ત લેખકોની નામાવલી જોતા એટલું તો જરૂર સમજાશે કે આ યાદી જાણીતા અને અજાણ્યા લેખકોથી ભરેલી છે. જાણીતા લેખકોએ આ પ્રક્રિયામાં ભાગ લઇ નવોદિતોનો તેમના કાર્ય બદલ ખભો થાબડ્યો છે જ્યારે કેટલાક નવોદિતો આ કવાયતોને સમજીને સ્વયં ગદ્ય સર્જનમાં સક્રિય થયા છે. જેમાં નોંધપાત્ર નામો રજુ કરતા હું આનંદ અનુભવું છું અને તેઓને શત શત શુભેચ્છાઓ પણ પાઠવું છુ. સર્વશ્રી સ્નેહા પટેલ, સપના વિજાપુરા, દેવિકા રાહુલ ધ્રુવ, રાજુલ શાહ, પ્રવીણા કડકિયા, હેમા પટેલ, ડો ઇંદુબેન શાહ, શૈલાબેન મુન્શા, રેખાબેન પટેલ, પ્રજ્ઞા દાદભાવાલા, વિશ્વદીપ બારડ, મનોજ મહેતા અને સરયૂબેન પરીખ.

ગર્વ સાથે જણાવુ છું કે આ સર્વેનાં સહિયારા સર્જન ઉપરાંત તેમના પોતાનાં પુસ્તકો બહાર પડ્યા છે અથવા તે ગતિવિધિમાં છે.

મારા મંતવ્ય મુજબ આ સહિયારા સર્જન પ્રયોગની ઝળહળતી સફળતા છે અને એવી ઇચ્છા રાખી શકાય કે ગુજરાતી શીખવતી દરેક યુનિવર્સિટી અને સંસ્થાઓમાં આ પ્રયોગ થાય અને તે કવાયતોનાં પરિપાક તરીકે નવું સર્જન જન્મે અને એ રીતે ભાષા સવર્ધનનો હેતૂ જળવાય.

આવા પ્રયોગો દરમ્યાન મળેલા લેખકોનાં પ્રતિભાવો જાણવા જેવા છે.

Sneha Patelસ્નેહા પટેલ ‘શૈલજા આચાર્ય’ના સર્જન દરમ્યાન લખે છે:

“સહિયારું સર્જન એક ખૂબ જ સુંદર અનુભવ હતો. એમાં કોણે કેટલું લખ્યું અને કેવું લખ્યું એના કરતાં પણ એક લેખક બીજા લેખકની કલમ જોડે પોતાની કલમનો તાલ મિલાવવા તૈયાર થયો, પોતપોતાના ભાગે આવતી જે તે પ્રકરણની જવાબદારી પૂર્ણ સભાનતાથી અને ચીવટ-ખંતપૂર્વક પૂરી કરીને સમયસર આગળ લખનારાને કોઈ તકલીફ ન પડે એમ લખાણ આપી પણ દેતા હતા. બસ..એ નિષ્ઠા, એ લખવા માટેની ધગશ અને સહિયારા સર્જનનો એ નિર્દોષ આનંદ મારા માટે બહુ જ મોટો શિરપાવ છે.photo 2

હેમાબહેન પટેલ લખે છે :

મારા માટે “સહિયારું સર્જન” એ એક ટ્રેનિંગ સ્કૂલ સમાન છે જ્યાં મને ઘણું જાણવાનું અને શીખવાનું મળ્યું છે, જે મને લેખનકાર્યમાં મદદરૂપ થાય છે.”સહિયારું સર્જનમાં કોઈ પણ વાર્તા લખતાં તેમાં એક પ્રકરણ લખ્યું હોય અથવા તો એકથી વધારે લખ્યાં હોય, એક જ વિચાર મનમાં હોય, વાર્તાને બને તેટલી વાસ્તવિકતા આપવી, બને તેટલો ગુજરાતી શબ્દોનો ઉપયોગ થાય એનું ધ્યાન અને વાર્તાને મજેદાર–રસપ્રદ બનાવવાની કોશિશ કરવી જેથી વાંચનારને ગમે.વાર્તા લખાય ત્યારે આ કોણે શરૂ કરી છે તેનું મહત્ત્વ મનમાં નથી હોતું પરંતુ લખવામાં કથાવસ્તુને પૂરેપૂરો ન્યાય આપવાનો પ્રયત્ન થાય છે.અને જ્યારે વાર્તાનાં પાત્રોમાં અને પ્રસંગોમાં ઓતપ્રોત થઈને લખવામાં એકાગ્રતા આવે છે ત્યારે એમ જ લાગે કે આ વાર્તાની શરૂઆત મેં જ કરી છે અને આ મારી જ વાર્તા છે.જ્યારે સહિયારું સર્જનની આખી નવલકથા પૂરી થાય અને વાર્તાને સફળતા મળે ત્યારે ભલેને એક અથવા બે પ્રકરણ લખ્યાં હોય, પણ આખી વાર્તા લખ્યાનો અનેરો આનંદ દિલમાં થાય છે.બધા લેખકોની મહેનત રંગ લાવે છે. વાર્તા એકની નહીં પરંતુ બધા લેખકોની બની જાય છે, અને વ્યક્તિગત આનંદ પણ સહિયારો આનંદ બની જાય છે અને ત્યારે ખરેખર “સહિયારું સર્જન” શબ્દ અને સર્જન બંને શોભી ઊઠે છે.લેખકો અને કવિઓના દિલના નિજાનંદમાં મ્હાલતું સહિયારું સર્જન ખરેખર અભિનંદનને પાત્ર છે.Pravina kadakia 5

પ્રવીણા કડકિયા

“સહિયારું સર્જન”-સાહિત્યને ચાર ચાંદ લગાડતું આ શિર્ષક કેટલું સુંદર છે? “કહેવાય છે બહુ રસોઈયાઓ રસોઈ બગાડે”! અહીં એ ઉક્તિ કામ નથી કરતી. એની વિરૂદ્ધ લાગે છે. એક કરતાં વધારે લેખક અહીં સાથે મળી સુંદર નવલકથાનું સર્જન કરે છે. સહુ પ્રથમ જો હું ભૂલતી ન હોંઉ તો તેની શરૂઆત ૨૦૦૬થી થઈ. પહેલાં પ્રયોગમાં નિષ્ફળતા જણાતી હતી. છતાં પણ હિંમત ન હારતાં બીજો પ્રયોગ કર્યો. એકાદ બે જણાને બાદ કરતાં બધા નવોદિત લેખકોનો ઉમંગભેર સહકાર સાંપડ્યો.

એક વ્યક્તિનું આ નથી કામ, સમુહનું જુઓ શુભ પરિણામ. સહુ મિત્રોના ઉત્સાહને કારણે બસ પ્રગતિના સોપાન એક પછી એક સર કરતાં ગયા.કેટલાંય નવોદિત લેખકોની કલમ કસબ દાખવતી ગઈ. નવા નવા વિષયોને લઈને સર્જન ક્રિયા સફળ થતી ગઈ.આ પ્રયોગમાં સહુ એક સાથે કદમ મિલાવતા હતાં.જે ખૂબ પ્રશંસનીય રહ્યું.દરેક નવલકથા પહેલાં કરતાં અલગ વિષય લઈને આવે. હાસ્યથી માંડીને જાસૂસ કથા સુધી પ્રયાણ એકધારી ગતિએ ચાલુ રહ્યું. મોટાભાગના બધા લેખક ભલે ગુજરાતી છે, પણ જુદા જુદા સ્તર અને સ્થળથી આવેલાં છે. દરેકની રજૂઆત કરવાની શૈલી અલગ છતાં પણ રસ જળવાઈ રહે તેની સંપૂર્ણ કાળજી રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. વિચારવાની ઢબ અને લેખનકળાનો સુમેળ જોવો હોય તો કોઈ પણ સહિયારી નવલકથા વાંચો.1452109_672654892769278_1110309171_n Rekha patel

રેખા પટેલ (વિનોદિની)

સહિયારું સર્જન …જેવું નામ તેવું જ ગુણ ધરાવતું આ સર્જનાત્મક ગ્રુપ છે; જ્યાં કોઈ કોઈને ખાસ નથી જાણતું. છતા યે શબ્દો અને લાગણીઓથી જોડેલું આ ગ્રુપ પરદેશમાં નવી પેઢીના આધુનિકરણમાં ભુલાતી જતી ભાષા અને સંસ્કૃતિને જાળવી રાખવાનો ભગીરથ પ્રયાસ કરે છે. હું પોતે 24 વર્ષથી અમેરિકાના ડેલાવર સ્ટેટમાં રહુ છું.છતાયે દેશની યાદ હજુય દિલમાં લીલીછમ છે.ગુજરાતી સંસ્કૃતિને જીવંત રાખવા મારાથી થતું બધું યોગદાન કવિતા અને ટુંકી વાર્તા કે નાનામોટા લેખ લખીને આપું છું. હું મારી જાતને નસીબદાર માનુ છું કે આવા કાર્યરત ગ્રુપનો સંપર્ક મને વિજયભાઈ દ્વારા થયો. આવા જ બધા પ્રયત્નોને આધારે મને દેશથી દૂર હોવા છતાં “ચિત્રલેખા” જેવા નામી મેગેઝીનમાં સ્થાન મળ્યું.પરદેશમાં રહી દેશ સાથે, દેશની સંસ્કૃતિ સાથે સતત જોડાઈ રહેવા આ સાહિત્ય સરિતા બહુ પોતાની લાગે છે. તેમાં આવું સહિયારુ સર્જન તમારા આત્મવિશ્વાસને વધારે છે.rajul Shah

રાજુલ શાહ

માનવી બોલતા શીખ્યો હશે ત્યારથી જ ભાષાનો ઉદભવ થયો હશે. શબ્દ ભંડોળ વધતા લિપી બની હશે અને ચોક્કસ શબ્દ પ્રયોગ દ્વારા એ પોતાની લાગણી મનની વાત કહેતો અને લખતો થયો હશે. કહે છે કે દુનિયાની સૌથી પ્રથમ નવલકથા  જાપાની ભાષામાં ઇ. સ. ૧૦૦૭માં લખાઇ. એ લખવાની શરૂઆત થઈ હશે ત્યારથી આપણે વાંચતા થયા ત્યાં સુધી લગભગ એક જ લેખક દ્વારા લખાયેલી નવલકથા વાંચતા આવ્યાં અને એ એમ જ હોય એમ સર્વવ્યાપી સ્વીકાર સાથે વાંચતા રહ્યા.પરંતુ આજે આ સહિયારા સર્જનથી સર્જાયેલી એક નવી જ કેડીએ ઇતિહાસ થોડો બદલી નાખ્યો.એકબીજાથી દૂર રહીને પણ એમાં દુનિયાના કોઇપણ છેડે વસતા હોવા છતાં ગુજરાતી સાહિત્ય સાથે સંકળાયેલા સર્જકો એક સાથે એક પગથી પર ચાલીને પણ પોતાની ઓળખ પ્રસ્થાપિત કરી રહ્યા છે.અહીં સહિયારા સર્જનમાં એક કથાબીજના સૂત્રે બંધાયા હોવા છતાં સૌને પોતાની રીતે વ્યકત થવાની મોકળાશ રહે છે.એક ચોક્કસ ઢાંચામાં રહીને પણ સૌ સ્વતંત્ર રીતે વહી શકે છે.વાંચકોએ એનો સ્વીકાર કર્યો એ સ્વીકાર અને આવકાર સહિયારા સર્જનની સફળતા માટે ઉત્સાહપ્રેરક ઘટના છે.lalit-sir1

ડૉ લલિત પરીખ

સહિયારું સર્જન-આવો પ્રયોગ વર્ષો પહેલાં, લગભગ 1950ની આસપાસ, ‘જન્મભૂમિ-પ્રવાસી’ની રવિવાર-પૂર્તિમાં શરૂ થયેલો. એક લબ્ધપ્રતિષ્ઠિત નવલકથાકાર દ્વારા શરૂ થતી કથાને અને પાત્રોને તે પછીના કથાકારો પોતાની રીતે વિકસિત કરતા રહે અને આજકાલની ટી.વી.સીરિયલની જેમ અનેક પ્રકરણો સુધી એ નવલકથા વાચકોની જીજ્ઞાસા અને આતુરતાની કસોટી કર્યા કરે અને અંતે શરૂ કરનાર નવલકથાકાર તેનો માર્મિક અંત આણે. તે પછી એવો પ્રયોગ પુન: જોયો તો તે અહીં અમેરિકામાં હ્યુસ્ટન ખાતે શ્રી વિજયભાઈ શાહ અને તેમના સાહિત્યપ્રેમી મિત્રો દ્વારા ‘સહિયારું સર્જન’માં.પરંપરાથી પ્રયોગ તરફ વિકસિત થતી આ આગવી શૈલી જેટલી સ્તુત્ય છે, તેટલી જ ચાલુ રાખવા જેવી છે. ચોવીસ ચોવીસ આવા ‘સહિયારું સર્જન’ના એક પછી એક પ્રયોગ કરતા રહી શ્રી વિજયભાઈ શાહે એક નવી જ સફળ પરંપરા ઊભી કરી છે તેના માટે તેમને ખાસ વંદન તેમ જ સાથ આપનાર સહુ લેખકોને હાર્દિક અભિનંદન!devika dhruv

દેવિકા રાહુલ ધ્રુવ

‘સહિયારું સર્જન’ એક નવો સાહિત્ય પ્રકાર છે. તેમાં કોઈ એક સર્જકના મનમાં ઉદ્ભવેલ વાર્તાના બીજને યથાવત‍ રાખીને જુદા જુદા લેખકો દ્વારા વિક્સાવવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે કોઈપણ સર્જન જીવાતા જીવનમાંથી કે જોવાતા જગતમાંથી જુદી જુદી રીતે સર્જાય છે. સર્જકની અભિવ્યક્તિની રીત તેમાં ઘણો મોટો ભાગ ભજવે છે. સહિયારા સર્જનમાં મહદ્‍ અંશે કલમની કસોટી થાય છે. કારણ કે, અન્યની સંવેદનાને આત્મસાત કરવી, કલ્પનાના રંગો ભરી, ઘટનાઓ નિર્માણ કરવી અને તેને યોગ્ય શબ્દોમાં રસભંગ થયા વગર અસરકારક રીતે રજૂ કરવી એ પ્રક્રિયા ઘણીવાર સર્જકને માટે અઘરી બની જાય છે. એટલે દેખીતી રીતે સહેલો લાગતો આ પ્રકાર ખરેખર તો વિસ્મયજનક રીતે અઘરો છતાં રસપ્રદ છે. આદરણિય પ્રજ્ઞાબેન જુ.વ્યાસે સાચું જ લખ્યું છે કે “આ પ્રયાસને સાહિત્ય સંવર્ધનનો જ પ્રકાર સમજી આવકારું છું”. એ વાત સાથે હું સંપૂર્ણ સંમત છું. આજનો ટેક્નીકલ વિકાસ પણ સહિયારા સર્જન માટે આવનારી પેઢીને ખુબ ઉપકારક બની રહેશે. અંતે એટલું જ કહીશ કે, ગદ્ય અને પદ્યમાં સહિયારા સર્જનને શરુ કરાવનાર અને તેમાં સાથ પૂરાવનાર સૌને અભિનંદન.-અસ્તુ.Sapana vijapura

સપના વિજાપુરા

એક જ પાત્રને જુદાં જુદાં લેખક જુદી જુદી રીતે વિચારી શકે છે.પાત્ર એ જ હોય છે પણ જુદાં જુદાં લેખક એજ પાત્રને જુદી જુદી લાગણીમાં ઢાળી શકે છે.સહિયારાં સર્જનમાં આ અનુભવ્યું.વિજયભાઈએ જ્યારે પ્રથમ મને એમની નવલકથા માટે પ્રકરણ લખવાં કહ્યું તો મનથી હું જરાં પણ તૈયાર ન હતી.વિજયભાઈએ મારામાં આત્માવિશ્વાસ જગાડ્યો અને હમેશા આગળ લખવાની પ્રેરણા આપતાં રહ્યા.સહિયારાં સર્જનમાં બીજા લેખકનો પરિચય થયો એ પણ અહોભાગ્ય. સહિયારાં સર્જનથી લખવાની આદત એક પૂજા બની ગઈ. તારી આંખનો અફીણી! એમ આ સહિયારાં સર્જને અફીણનું કામ કર્યુ.અને આ સર્જનની આદત એક નશો બની ગઈ.’શૈલજા આચાર્ય’ પછી.’ઘૂઘવતાં સાગરનાં મૌન’ સર્જાઈ ગઈ અને બસ આ કલમનો નશો કલમે ચડીને બોલવા લાગ્યો.જન ફરિયાદ સાપ્તાહિકમાં લખતી થઈ, લેખ વાર્તાઓ અને કવિતાઓ સાપ્તાહિકમાં આવવા લાગ્યાં.  નશો બમણો થતો ગયો.અને વાર્તાઓ અખંડ આનંદમાં પણ આવવાં લાગી. કવિતાઓ અને ગઝલમાં તો મારી જાન વસે છે. તો સહિયારાં સર્જને જે બીજ વાવ્યું તે હવે નાજુક છોડ બની ગયો છે. સહિયારાં સર્જને મારાં હ્રદયના દરવાજા ખોલી નાખ્યાં અને હ્રદયથી એક પછી એક પરદા ઊઠવા લાગ્યાં. શબ્દો વાર્તા અને નવલકથા બનવા લાગ્યાં. વિજયભાઈનું ઋણ સ્વીકાર કરું છું. જો એમણે સહિયારાં સર્જન માટે પ્રકરણ લખવાં પ્રેરિત ના કરી હોત તો “બાનુ” “સપના” ના બની હોત..harnish Jni

હરનિશ જાની

અમારા મિત્ર કિશોર રાવલે એક પ્રયોગ કર્યો હતો કે તેમણે વાર્તાનો એક પેરેગ્રાફ આપીને પાંચ લેખકો પાસે ટૂંકી વાર્તાઓ લખાવી હતી.જ્યારેઅહીં વિજયભાઈ શાહે નવતર પ્રયોગ નોવેલ માટે કરાવ્યો છે.આ ભગીરથ કામ છે.એક તો નોવેલમાં વિચારોના ટૂકડા જોડ્યા હોય એવું ન લાગવું જોઈએ અને બીજું લખવાની શૈલી શૈલી અને ભાવ નોવેલની વાર્તામાં એક રસ થઈને વાચકને ભોગ્ય બને. આ બધાં અંગો પર વિજયભાઈએ પૂરેપૂરું ધ્યાન આપ્યું છે અને ફિલહારમોનિક ઓરક્રેસ્ટાના કંડકટરની જેમ બધાં લેખકો પાસે કામ કઢાવ્યું છે તે અભિનંદનને પાત્ર છે.આવું સહિયારું સર્જન –મારી જાણ મુજબ– પહેલીવાર થયું છે.ફરીથી ધન્યવાદ.Naresh k dodia

નરેશ ડોડીયા

રેખાબેન પટેલની લઘુકથા “રૂપ એજ અભિશાપ” નું સહિયારા સર્જન દ્વારા નવલથાના સર્જન સમયે મને આમંત્રણ મળ્યુ.એક પેરેગ્રાફ કે જેમાં દસ વાક્યમાં છુપાયેલી ઘટના ને ૧૫૦૦ અક્ષર કે ચાર પાના જેટલુ લખાણ લખવાની વાતે મારી સર્જન શક્તિને કસોટીની એરણે ચઢાવી લખ્યુ અને લખતા લખતા પ્રસંગોને ગુંથવાનો આનંદ અનન્ય હતો.યુવા પેઢીને આવા નાવિન્ય સભર પ્રયોગથી નવું માર્ગદર્શન મળ્યુ છે.

pragna

પ્રજ્ઞા દાદભાવાલા

“સહિયારું સર્જન”.હું વાર્તા લખી શકું છું.મારું પહેલું બાળક દીકરી આવી ત્યારે રાત્રે સુવડાવવા એક વાર્તા કહેતી.એક રાજા, એક રાણી એને તારા જેવી રાજકુમારી.બસ હું એનાથી વધારે કયારે ન વધી. કોઈ કહે તમારી જીવનકથા કહો તો કરી શકી નથી લખવાનો તો પ્રશ્ન નથી! પણ હું વાર્તા લખી શકું છું તેનો અહેસાસ મને સહિયારા સર્જનમાં થયો.કોઈ એક વ્યક્તિના વિચારનો દોર પકડી દરેક લેખક જાણે વાચકની સીમા વટાવી લેખક બન્યા,જેમાં એક બીજા સાથે લેખકો વાર્તાની કડી દ્વારા અભિન્નપણે જોડાયેલા હતા, કોઈ એક (પોલ્ટ બનાવનાર લેખક) કલ્પનાની કેડીમાં આપણે વાસ્તવિક રીતે જોડાઈ જવાનું અને છતાં આપણું એજ આપણું અને અંતે  એક વ્યક્તિગત કાર્ય ન રહેતા આપણા સહુનું સહિયારું સ્વપ્ન કે કલ્પના બની જાય તેના જેવો બીજો અનોખો અનુભવ શું હોઈ શકે? ક્યાય બીજાના વિચારોને અનુસરવાના નથી પોતાના જ વિચારોથી, પોતાનીજ કલ્પના શક્તિને ખીલવી કલમ ચલાવવાની કેટલું મુક્ત વાતાવરણ અને છતાં સહકાર્ય।…અને સૌથી વધારે સર્જનકાર્ય…. આપણા સૌનું સહિયારું અને શાશ્વત આનંદનું અભિયાન છે..કલ્પના શક્તિને ઉડવા માટે મોકળું આકાશ.અભિવ્યકિતનું સહિયારું સ્થાન…સર્જક, ભાષા અને સર્જનનો જાણે ત્રિવેણી સંગમ એટલે સહિયારું સર્જન.

 Kalpana raghu shah

કલ્પના રઘુ શાહ

ગુજરાતી બ્લોગ પર, ગુજરાતી લેખકોનાં સહકારથી, સમૃધ્ધ ગુજરાતી શબ્દોથી ગુજરાતી સાહિત્યનું સહિયારું સર્જન કરવા માટે શ્રી વિજયભાઇ એક સફળ ગુજરાતી લેખક પૂરવાર થયા છે, તે માટે મારા અભિનંદન અને શુભેચ્છા.હું પોતે હાઉસવાઇફ છું પણ સાથે સાથે નાનાં મોટાં લેખ-કાવ્યો લખતી હોઉ છું. વિજયભાઇએ જ્યારે મને ‘જાસુસ’ નવલકથામાં લખવા માટે કહ્યું ત્યારે મારા માટે આ પ્રયોગના એક ભાગરૂપ બનવાનું અઘરૂં લાગ્યું.પરંતુ જ્યારે સુધારા વધારા વગર મારા એ લખાણને માન્ય રાખવામાં આવ્યું ત્યારે મારો આનંદ ચરમસીમાએ હતો અને મને એ વાતનો ગર્વ છે કે મને આ સહિયારા સર્જનની પ્રક્રિયાનો એક અંશ બનવાનો લાભ મળ્યો. આમ મારા જેવા અનેક ઉગતા લેખકોને લખાણ માટે ટેકો, બળ અને માનસિક હૂંફ આપીને કલમની કવાયત કરીને, કેડી કંડારતા કરી દીધા છે અને અમે સાચા અર્થમાં સાહિત્યના શિલ્પી બનવાની કોશીશ કરી રહ્યા છીએ.Picture1

ડૉ.ઇંદુબહેન શાહ

સહિયારા સર્જનમાં ભાગ લેતી થઇ અને વાર્તા લખતી થઇ એમ કહું તો તેમાં જરા પણ અતિશયોક્તિ નથી.મને અને મારા જેવા અનેક નવોદિત લેખકો સહિયારા સર્જનથી લખતા થયા છે અને નવા થતા રહેશે. મેં જે વાર્તાઓ લખી તેમાં સૌથી વધુ આનંદ મને શૈલજા આચાર્ય બુકના ત્રણ પ્રકરણો લખવામાં આવ્યો, કારણ, શૈલજાની જીવન પ્રત્યેની નફરત હટાવી, ઉત્સાહ અને ઉમંગ લાવવા અને હકારાત્મક મોડમાં જીવન જીવતી કરવી અને છેલ્લે સ્વીઝરલેન્ડથી સફળ સ્ટેમ સેલ ટ્રાન્સપ્લાન્ટથી ચાલતી મુંબઇ છત્રપતિ શિવાજી ઍરપોર્ટ પર બતાવવી.બાળકોને મિત્રોને પ્લેસન્ટ સરપ્રાઈઝ પવું.લખનાર અને વાંચનાર સૌને આનંદ. બીજી લગભગ દસથી બાર બુકમાં ચેપ્ટરો લખ્યા હશે, હવે તો જાણે લખવાની આદત પડી ગઇ છે, બસ લખતી રહીશ. ઝરણાથી બનેલ સહિયારા સર્જનની નદીને સૌ મિત્રો જરૂર વહેતી રાખશે.શુભેચ્છા સાથે વિરમુ.Saryu-Dilip

લેખિકાઃ સરયૂ મહેતા-પરીખ અને ચિત્રકારઃ દિલીપ પરીખ

“સહિયારું સર્જન”, જે શરૂઆતમાં અશક્ય લાગેલું. વિજયભાઈના સતત પ્રોત્સાહનથી મારાથી “અવંતિકાબહેન” નામે પહેલી વાર્તા લખાઈ, જે ધારાવાહીને જોડતી હોવા છતાંય, સ્વંતત્ર વાર્તા તરીકે ‘અખંડ આનંદ’માં ‘ગૃહગંગાને તીરે’ વિભાગમાં, ૪/૨૦૦૯માં પ્રકાશિત થઈ.  આ એક નાના પ્રયોગ સાથે, સત્યકથાઓ પર આધારિત વાતો લખવાની શરૂઆત ક્યારે થઈ ગઈ એ ખબર પણ ન પડી. હવે વાર્તા અને તેને અનુસરતી કવિતા મારા પુસ્તકોમાં પ્રકાશિત કરી શકી. આમ શુભ શરૂઆત પછી ઘણા નવા દ્વાર અમ લેખકો માટે ખૂલતા રહ્યાં છે. “પુષ્પગુચ્છ”માં દિલીપના ચિત્રોને આગ્રહપૂર્વક લેવામાં આવ્યાં અને અમારા કાવ્યો સાથે તેનું સુંદર સંકલન કરવામાં આવ્યું છે. સહિયારા સર્જનમાં સાથ આપવાની તક મળી તેના આનંદ સહ . . . સરયૂના નમસ્કાર.prabhulala Tataria

પ્રભુલાલ ટાટારીઆ “ધુફારી”

ગુજરાતી સાહિત્યને પોતાની આગવી વિચારસરણી અને શૈલીથી નવલકથાઓ લખનાર ધુરંધર સાહિત્યકારો સાંપડ્યા છે, જેમણે સીમાચિન્હ સરખી વિવિધ વિષય સાથે અર્વાચીન અને પ્રાચીન સામાજીક અને ઐતિહાસિક સમસ્યાઓને અનુલક્ષીને નવલકથાઓ લખી છે.‘ગ્રામ્યલક્ષ્મી’ જેવી નવલકથાને એકથી વધુ પુસ્તકારે સર્જન કરી એક અલગ કેડી કંડારી છે.

કોઇ એક દિશાથી બીજી દિશામાં જવા લાગે અને ત્યાર બાદ તેના પરથી અન્ય લોકો પણ પસાર થાય અને એક કેડી કંડારાઇ જાય. કેડી કંડારનાર કોણ એ નામ કોઇ જાણતું નથી હોતું પણ ગદ્ય સાહિત્ય સર્જનમાં અલગ કેડી કંડારનાર એક ઘડવૈયાને હું ઓળખું છું એ છે અમેરિકા ખાતે વસવાટ કરતા અનેhttp://www.gadyasarajan.wordpress.com શ્રી વિજયકુમાર શાહ જેમણે આજ દિવસ સુધી કોઇ સાહિત્યકારને ન આવ્યો હોય એવો વિચાર અમલમાં મુક્યો.એક અલગ કેડી કંડારી.નવલકથા તો એક જ નવલકથાકાર કે લેખક લખે પણ એક જ નવલકથા અનેક લેખકો મળીને લખે તો કેમ?એ પ્રયોગને નામ પણ કેવું રૂપકડુ આપ્યું “સહિયારૂં સર્જન”. પ્રારંભમાં એ પ્રયોગને સારો પ્રતિસાદ ન મળ્યો પણ એથી ગભરાઇને ડગ્યા વગર એક વખત આગે કદમ કર્યા પછી પારોંઠના પગલા ભરે એ બીજા એ ન્યાયે અને નિષ્ફળતા એ જ સફળતા અપાવતી સંજીવની છે એ સત્ય સાર્થક કરી બતાવ્યું.એમના આ પ્રયોગના પરિપાક રૂપે અનેક નવલકથાઓ લખાઇ છે અને હજી લખાઇ રહી છે.

આજથી પાંચ વર્ષ પહેલાં મે-૨૦૦૯માં નવી શરૂ થનાર નવલકથા “લીમડે મોહયું રે મારૂં મન” માં બે પ્રકરણ લખવાનું ઇજન શ્રી વિજયભાઇએ મને મોકલાવ્યું.મારા લખેલા એ બે પ્રકરણ પછી જ્યારે પણ નવી નવલકથા શરૂ થનાર હોય ત્યારે મને શ્રી વિજયભાઇ તરફથી ઇજનનું ઇ-મેઇલ અચુક મળે છે. મેં આવી સહિયારી ઘણી નવલકથામાં પ્રકરણ લખવાનો લાભ લીધો અને એક મારી જ નવલકથા “તારામતી પાઠક” આજ પધ્ધતિથી લેખક મિત્રોએ લખવા માટે સાથ આપ્યો.અમે લેખક મિત્રો ભલે રૂબરૂમાં મળ્યા નથી પણ સહિયારૂં સર્જન નામની સાંકળની અકેક કડી જેમ એક બીજાથી સંકળાયેલા છીએ અને એમાંની એક કડી હું છું તેનું મને ગૌરવ છે.

સહિયારું સર્જન અને હું:- સહિયારું સર્જન શ્રી વિજયભાઈએ શરૂ કર્યું ત્યારે મેં એમની પાસે એમાં પ્રગટ થયેલી વાર્તાઓ મારા પુસ્તકાલયમાં મૂકવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરેલી અને તેમણે એની મંજુરી પણ આપેલી ને એમાંની પાંચ જેટલી વાર્તાઓ મેં પુસ્તકાલયમાં મૂકેલી પણ ખરી. એમ કરતાં પછી તો મને પણ એમાં વિશેષ રસ પડવા માંડેલો. પછી મેં સહિયારું સર્જનમાં મારી ત્રણ નવલકથાઓ મૂકેલી જેમાંની એક ‘જાસુસ’ હજુ અઠવાડિયા પહેલાં જ પૂર્ણ થઈ છે. સહિયારું સર્જનમાં બે અન્ય લેખકોની વાર્તામાં મેં સહયોગ પણ આપેલો.એમાં મને બહુ સુખદ અનુભવ થયો છે. એમાં જુદા જુદા અને નવોદિત લેખકો હોવાથી નાની નાની ઘણી તકલીફો આવે પણ મૂળ લેખકની પાસે છેવટની સત્તા હોવાથી એમાં પ્રસિધ્ધ થયેલી વાર્તાઓ વાંચન ક્ષમ્ય બની રહે એ માટે એના મુખ્ય સંચાલક ભાઈ વિજયભાઈ સદા કાર્યરત અને સજાગ રહેતા હોઈ સહિયારું સર્જન સાથે કામ કરવામાં બધા લેખકોને આનંદ આવે છે.Ambubhai Desai 1

અંબુભાઇ દેસાઇ “શાંતામ્બુ”

આમતો અંગ્રેજીમાં ઉક્તિછે “Too many cooks spoil the broth” પ્રમાણે “ ઝાઝા રસોઇઆ રસોઇ બગાડે” એવી સામાજિક કથની અને માન્યતા છે પરંતુ શ્રી વિજય શાહે “સહિયારું સર્જન” નો જે નવતર પ્રયોગ આ અમેરિકાની ભૂમિ પર હ્યુસ્ટ્નમાં ગુજરાતી સાહિત્ય સરિતાના આશ્રયે કર્યો અને તેને જે અભૂતપૂર્વ સફળતા સાંપડી તે ઉપરથી તો ઉલટાનું કહી શકાય કે, “ઝાઝા હાથ રળીયામણા” જે પૂરવાર થયુ અને સાર્થક પણ થયું છે. જીવન સંધ્યાએ કૃતિમાં મને પણ ભાગ લેવાનો સુઅવસર મળ્યો હતો  કારણ કે તેમાં પ્રકરણ ૧૨ એક પાત્ર“ કલ્પના “ ને જીવંત કરી હતી. આ સાચી હકીકતો ભરેલી કથા હોવાને કારણે ચલચિત્રોમાં આવતા ફ્લેશ્બેક ની જેમ પર્શ્ચાદભૂનાં દ્રશ્યો હતા. સરગમ બહેન ની સાથે સાંકળી ન શક્યાનું મને દુઃખ છે પરંતુ સરગમ બહેન ની સાહજિક અને સમદર્શી માવજતે માનસિક આવેગો અને ઉદવેગોનું નિરાકરણ તેમની આગવી સૂઝ અને બૂઝનાં પ્રતાપે સરળતા અને સહાનુભૂતિપૂર્વક કરી શકેલા છે. વિજયભાઇનાં સૌજન્યપૂર્વક્નાં સ્નેહ સુચનો સ્વીકારને કારણે મારી આ રચના શક્ય બની.

સહિયારા સર્જનની કવાયતોમાં ફાયદો કોને થયો અને થશે?

સૌથી પહેલા જે કવાયત કરે તેને લાભ પહેલો થાય એટલે કે જેઓ આ સહિયારા સર્જનોમાં ભાગ લે છે તેની કલમ ઘડાય છે.અને જેઓનાં માતૃભાષાની સેવા કરવાના સ્વપ્ના છે તેઓ યત્કિંચિત રીતે ફાળો આપી શકે છે.

  • વાચકોને નવતર વાંચન મળશે. ખાસ તો જેઓ વતનથી દૂર છે.. જેમની પાસે ગુજરાતી પુસ્તકાલય નથી તેઓ ભાષા અને સાહિત્ય પામશે.
  • ડાયાસ્પોરા સર્જન આ પ્રયોગોથી વેગવંત બને છે.
  • કવાયત કરનાર દરેક જણની જેમ તંદુરસ્તી સચવાય છે તેમ જેટલા લખે છે તેઓ સારા સર્જક બનવાની દિશામાં ગતિવંત બને છે.
  • આ કવાયતોમાં જેઓ સક્રિય છે તેમાનાં કેટલાક સર્જકો તેમના પોતાના પુસ્તકો બહાર પાડી ચૂક્યાં છે તેઓનાં નામ નીચે મુજબ છે. સ્નેહા પટેલ. હેમા પટેલ, રાજુલ શાહ, દેવિકા રાહુલ ધ્રુવ, સપના વિજાપુરા, પ્રદીપ બ્રહ્મભટ્ટ, ડો.ઇન્દુબહેન શાહ, પ્રભુલાલ ટાટારિયા,પ્રવીણા કડકિયા, મનોજ મહેતા,શૈલા મુન્શા અને વિજય શાહ. દરેક પોતાના બ્લોગ નિયમિત રીતે ચલાવે છે જે કવાયતોનો પરિપાક જ કહેવાય.
  • લોકભોગ્ય પ્રકાશનો આમ તો બધાજ છે પણ જેમનો પ્રચાર અને પ્રસાર વધુ છે તેવી કૃતિઓનાં નામો લખવાના હોયતો શબ્દ સ્પર્ધા, પૃથ્વી એજ વતન,પુષ્પગુચ્છ, સહિયારુ સર્જન, બાબુભાઇ અને બચીબેન અમેરિકામાં અને જીવન સંધ્યાએ કહી શકાય કે જેમાં સંદેશ અને સમુહ પ્રયત્નો દીપ્યા છે.

અકીલા ન્યુઝે નોંધ્યું

http://www.akilanews.com/11102014/nri-news/1413047145-6468

‘‘સહિયારુ સર્જન” : US માં હયુસ્‍ટન ખાતેની ગુજરાતી સાહિત્‍ય સરિતામાં શરૂ થયેલ પ્રયોગાત્‍મક સર્જનમાં ૨૫ સર્જનોનો રેકોર્ડ : ‘‘લીમ્‍કા બુક ઓફ રેકોર્ડ ૨૦૧૫” માટે શ્રી વિજય શાહના નામે અંકે થયો : ૩૫ જેટલા નવોદિત તથા સિધ્‍ધહસ્‍ત લેખકોના નવતર સર્જન પ્રકારને લીમ્‍કા બુકમાં સ્‍થાન મળ્‍યાની સિધ્‍ધિ : જય હો….

(દિપ્તીબેન જાની દ્વારા) : ન્‍યુજર્સી : અમેરિકામાં હ્યુસ્‍ટન ખાતેની ગુજરાતી સાહિત્‍ય સરિતામાં શરૂ થયેલ પ્રયોગાત્‍મ સહિયારુ સર્જનમાં ૨૫ સર્જનોનો રેકોર્ડ (નવકથા, કાવ્‍ય, સંગ્ર, તથા નિબંધો) લીમ્‍કા બુક ઓફ રેકોર્ડ ૨૦૧૫ માટે શ્રી વિજય શાહના નામે નોંધાયો.

કુલ ૩૫ જેટલા નવોદિતો તથા સિધ્‍ધહસ્‍ત લેખકો દ્વારા થયેલ આ નવતર સર્જન પ્રકારને ‘‘લીમ્‍કા બુક ઓફ રોકોર્ડ” માં સ્‍થાન તે માનનીય સિધ્‍ધી છે.

લીમ્‍કા બુક ઓફ રેકોર્ડમાં શ્રી વિજયભાઈ શાહનું નામ જે કાર્યમાં જાહેર થયુ તે સહિયારુ સર્જનના પુસ્‍તકો તથા લેખકોનું કોલાજ સુશ્રી પ્રજ્ઞાબહેન દાદભાવાલાએ બનાવી આપ્‍યુ હોવાથી તેમનો આભાર માનવામાં આવ્‍યો છે. તેવું શ્રી વિજયભાઈ શાહની યાદીમાં જણાવાયુ છે.

ભારતમાં પુસ્‍તક પ્રકાશકોની પૂછપરછ આવકાર્ય હોવાનું જણાવાયુ છે.

October 16, 2014 at 12:16 am 2 comments

એટલાંટિક ઓશનનો અદ્‌ભુત આઈલેન્ડ-માર્થા”ઝ વિન્યર્ડ

MarthasVineyardCarRental.jpg-5

બરાક ઓબામા, રોનાલ્ડ રેગન, જ્યોર્જ બુશ, બિલ ક્લિન્ટન આ બધા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના પ્રેસિડન્ટ છે એ એક એમની સૌથી મોટી સામ્યતા હોવા ઉપરાંત આ સૌમાં બીજી એક નાનકડી સામ્યતા છે એમના ઉનાળુ શોર્ટ ટર્મ વેકેશનની પસંદગી અને એ છે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના મેસેચ્યુએટ્સના કેપ કોડની દક્ષિણે આવેલી સાધનસંપન્ન અને સમૃધ્ધ સમર કોલોની માર્થા”સ વિન્યર્ડ .

પ્રેસિડેન્ટ્સ માટે ઉનાળાનું શોર્ટ ટર્મ વેકેશન હોય ,પ્રવાસીઓ માટે લોંગ વીક એન્ડ હોય કે વન ડે ટ્રીપ હોય માર્થા”સ વિન્યર્ડ દરેક રીતે માફક આવતો આઇલેન્ડ છે. હવે આઇલેન્ડનું નામ પડે એટલે એની ચોગમ અફાટ દરિયો તો હોવાનો જ એ સ્વભાવિક છે.આટલાંટીક ઓશનની જળરાશીથી ઘેરાયેલો આ આઇલેન્ડ લગભગ ૨૬૦ કિલોમીટર લંબાઇ ધરાવે છે .વિશાળતાની દ્રષ્ટી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ૫૮મા સ્થાને આવેલો આ આઇલેન્ડ જમીન રસ્તે કોઇ જગ્યાએથી બ્રીજ કે ટનલ સાથે જોડાયેલો નથી.

માર્થા”સ વિન્યર્ડ જવા માટે મેસેચ્યુએટ્સના વૂડસ હોલ, ફેલ્માઉથ, ન્યુ બેડફોર્ડ, હાયોનિસ અને રોડ આઇલેન્ડ તેમજ વીક એન્ડમાં ન્યુયોર્ક થી ફેરી લેવી જ અનુકૂળ રહે છે અથવા તો બોસ્ટન , હાયોનિસ , ન્યુ બેડફર્ડ, પ્રોવિન્સ કે ન્યુયોર્કથી હવાઇમાર્ગ પસંદ કરવો પડે. એકવાર માર્થા”સ વિન્યર્ડ પહોંચો એ પછી તો તમારુ પોતાનુ ટ્રાન્સપોર્ટેશન એટલે કે  પોતાની કાર ન હોય તો ત્યાં ફરવા માટે હોપ એન્ડ હોપ સર્વીસ તો હોય જ છે.

આ બધુ જાણ્યા પછી એક સવાલ મનમાં ઉદભવે કે જો માર્થા”સ વિન્યર્ડ જવા માટે કોઇ રોડ માર્ગ ન હોય તો ત્યાં પોતાની કારમાં ફરવુ કેવી રીતે ? મઝાની વાત એ છે કે અગાઉથી બુકીંગ મેળવી લીધુ હોય તો ડેસ્ટીનેશન પર પહોંચવા માટે ઉપડતી ફેરીમાં તમને તમારી કાર પાર્કીંગની સવલિયત મળી જ જાય .

સવારે  છ વાગ્યાથી શરૂ થતી ફેરી સર્વીસ મોડી સાંજ સુધી થોડા થોડા સમયના અંતરે મળી રહે છે. વહેલી સવારના કુણા તડકામાં પાણી પર ઝીલમીલાતી બુંદો તો જાણે પાણીમાં આસમાનના ટ્વીંકલ ટ્વીંકલ શાઇનીંગ સ્ટાર ઉતરી આવ્યા હોય એવી અનુભૂતિ કરાવે. સરસ મઝાના ચળકતા તડકાનુ ઉષ્માથી સ્વાગત કરતી હોય એવી પાણીની લહેરો પર સરકતી ફેરી લગભગ ૪૫ મિનિટથી  એક કલાકે માર્થા”સ વિન્યર્ડ પહોંચે .

એકવાર માર્થા”સ વિન્યર્ડ પહોંચો એટલે તમારે કયા બીચ પર જવુ  છે એ તમારી પસંદગી પર નિર્ભર છે. અહીંના બીચ એકદમ સુરક્ષિત અને સ્વચ્છ જોયા. અહીં કેટલાક બીચ કોઇપણ જાતની રોકટોક વગર ફરી શકાય એવા અર્થાત આવનાર દરેક પ્રવાસી પબ્લીક માટે છે તો કેટલાક  અહીંના રહેવાસી અથવા તો બીચ પરના રિસોર્ટ પર રહેતા લોકો માટે રીઝર્વ છે.

માર્થા”સ વિન્યર્ડના જોવા માણવા લાયક બીચમાં નો એક બીચ સાઉથ બીચ ( કટામા)  છે જેનો સમાવેશ પ્રિસ્ટાઇન લોકેશનમાં થાય છે. પ્રિસ્ટાઇન એટલે કે જે સદીઓથી જેવુ હતુ એવુ જ યથાવત સાચવવામાં આવ્યુ હોય એવુ લોકેશન. એટલાંટીક ઓશનના પાણીની છોળોથી  જાણે સતત દળાઇને બારીક  રેશમ જેવી સુંવાળી થઈ ગઈ હોય એવી રેતીથી ચમકતો આ બીચ કહે છે કે વર્ષો પહેલા બીજા વિશ્વ યુધ્ધ  સમયે મિલિટ્રીની બરાક અને તોપખાનાથી ભરાયેલો રહેતો જે વર્તમાનમાં સહેલાણીઓનુ મનગમતુ લોકેશન બની રહ્યુ છે.

” ધ મેજેસ્ટિક ગે હેડ ક્લિફ ” જેના માટે કહેવાય છે એ એક્વિના બીચ પર જો સહેજ આથમતી સાંજ પહેલાના સમયે ઉભા રહેવાનો મોકો મળે તો ચોક્કસ તમને એમ થાય કે આ પ્રકૃતિ આખે આખી તમને ઘોળીને એનામાં સમાવી લે તો એ સાંજ સાર્થક બની જાય. સૂર્યના સોનેરી તડકામાં ચમકતી લીલીછમ ભેખડો હવે હિસ્ટોરિકલ સાઇટ બનતી જાય છે. બીચ પર મન મુકીને રમો , સ્વીમીંગ કરો કે ફિશિંગ કરો ,રેતીમાં વેરાયેલા છીપલા એકઠા કરો નો પ્રોબ્લેમ પણ આ ભેખડો પર ચઢવાની કે સોવિનિયર તરીકે એની માટી લેવાની અહીં પરવાનગી નથી. આપણા ગુજરાતીઓનું  ફિશિંગના નામથી જરા નાકનું ટીચકુ ચઢે પણ અહીંયા તો જેમ નાના બાળકોને હાથ પકડીને ડગ ભરતા  શિખવે કે સાઇકલ ચલાવતા શિખવવામાં આવે એમ બાળકોને ફિશિંગની ટ્રેઇનીંગ આપતા પરિવારો જોયા.
Marthas_Vineyard_Massachusetts1

એડ્ગરટાઉન લાઇટ હાઉસનુ નામ આ ગામના નામને આધારિત છે જે લગભગ મે થી ઓક્ટોબર સુધી પબ્લીક માટે ખુલ્લો રહે છે. જ્યાં આ આઇલેન્ડના ઇતિહાસની ઝાંખી કરાવવામાં આવે છે. આ સમય  દરમ્યાન સામાન્ય ફી લઈને લાઇટહાઉસની અંદર પ્રવેશ આપવામાં આવે છે અને એના લૅન્ટર્ન રૂમ નિહાળવાની તક મળે છે.

આ બીચ, આ લાઇટહાઉસ બધુ જ ખુબ સરસ, બધુ જ અત્યંત રમણીય તો છે જ તે ઉપરાંત  બચ્ચાપાર્ટીને માટે ય મઝા પડે એવો છે “ફ્લાઇંગ હોર્સ કેરેસોલ”. કહેવાય છે કે ૧૮૭૬થી શરૂ થયેલ આ દેશનો સૌથી જુનો પ્લેટફોર્મ કેરેસોલ છે જે યુ એસ ઇન્ટીરિયર ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા નેશનલ લેન્ડમાર્ક તરીકે પ્રસ્થાપિત થયો છે. ૧૯૮૬માં માર્થા”સ વિન્યર્ડ પ્રિઝર્વેશન ટ્રસ્ટ દ્વારા એને અહીં લાવવામાં આવ્યો ત્યાં સુધી એ અસલમાં એ ન્યુયોર્કના કૉની આઇલેન્ડમાં હતો.

એકાકી અને અકલવાયુ જીવન જીવતા અમેરિકનો અહીં પોતપોતાની રીતે સમય પસાર કરવા આવતા હશે પણ એવા કેટલાય પરિવાર જોયા કે જે બાળકો સાથે અને બાળકો માટે પણ અહીં આવતા રહેતા અને મોજ માણતા , બાળકોને મઝા કરાવતા જોયા. ” આવા પરિવારો માટે “ફ્લાઇંગ હોર્સ કેરેસોલ”ની જેમ બાળકો માટેની રસપ્રદ જગ્યા છે જિંજરબ્રેડ કોટેજીસ . ૧ ૮૮૦ની સદીમાં મેથોડિસ્ટ કોમ્યુનિટિ દ્વારા બંધાયેલ આ જિંજરબ્રેડ કોટેજીસ સ્ટોરી લેન્ડ જેવા ભાસે છે. આકર્ષક રંગોથી રંગાયેલા  આ નાનકડા કોટેજીસનું  સુંદર ડેકોરેશન તો જાણે બોલકી પરીકથા. સરસ મઝાના પિંક, ગ્રીન, લેમન યલૉ કે પિસ્તા જેવા ફુડ કલરની ચાસણી બનાવીને  કોટેજીસને રંગ્યા હોય અને ઉપર જાણે આઇસીંગથી સુશોભિત કર્યા હોય એવા આ જિંજરબ્રેડ કોટેજીસ લાગે .

marthas-vineyard-base.jpg-6

માર્થા”સ વિન્યર્ડમાં સર્વ સામાન્ય રીતે જોવા મળે એના કરતા કંઇક નવુ ય જોવા મળે અને એ છે અહીંના ઍલ્પૅક .લાંબા વાળવાળા ઘેટા જેવું એક પ્રાણી (અલપાકા). આ આઇલેન્ડનું નામ જ અલ્પાકા. જો પ્રવાસીઓને રસ હોય તો અહીં ભરવાડ કે ગોવાળ જેવા એની દેખભાળ રાખનારા લોકોને મળીને ઍલ્પૅક વિશે ,એમના ઉછેર વિશે ,એમના સંવર્ધન વિશે વધુ જાણકારી મેળવી શકે છે.

આ સિવાય પણ કિડ્સ કેમ્પ અને ફેમિલી કેમ્પમાં બાઇકિંગ , રોપ ક્લાઇંબીંગ ,કયાકિંગ જેવા અવનવા આકર્ષણો તો જોવા મળે જ છે.

આ સૌ કરતા ચઢિયાતુ અને એક સાવ જ અનેરુ આકર્ષણ એટલે પૂનમની રાત્રે કયાકિંગ. આગ્રાનો તાજમહેલ પૂનમની રાત્રે જોવો  કે જબલપુરના ભેડાઘાટમાં પૂનમની રાત્રે આરસપહાણના ખડકો કોતરીને વચ્ચે વહેતી નર્મદામાં નૌકા સહેલ માણવી એ તો કદાચ સૌએ સાંભળ્યુ હશે પરંતુ  માર્થા”સ વિન્યર્ડ તો પૂનમની રાત્રે મૂનલાઇટ કયાક પેડલની મોજ માણવાની સવલિયત પણ પુરી પાડે છે. જુલાઇ અને ઓગસ્ટ મહિનાના પૂનમની રાતો રળીયામણી બનાવનારી આ ઓફર માટે પ્રિ રજીસ્ટ્રેશન જરૂરી છે. એડલ્ટના ૪૦ અને બાળકોના ૨૦ ડોલરની ફી ચુકવીને આ લ્હાવો લઈ શકાય છે. અલબત્ત પ્રકૃતિ તમારી સાથે હોય તો આટ્લાંટીક ઓશનના સ્થિર શાંત પાણીના અલગ પડતા બે રંગો પણ માણી શકો છો.

માર્થા”સ વિન્યર્ડ વિશે ઘણુ બધુ જોયા જાણ્યા પછી સૌના મનમાં એક સવાલ થાય કે વિન્યર્ડ નામ સાથે સંકળાયેલી આ જ્ગ્યાએ ક્યાંય દ્રાક્ષના બગીચા, દ્રાક્ષની ખેતી કે દ્રાક્ષમાંથી બનતા વાઇનની વાઇનરી વિશે તો એક પણ ઉલ્લેખ ન થયો ?

આજ સુધી વહેતી થયેલી વાતો મુજબ આ આઇલેન્ડનું નામ બાર્થાલોમ્યુ ગોસ્નોલ્ડ નામના બ્રિટિશરની નાનકડી દિકરી માર્થાના નામ પરથી આપવામાં આવ્યુ છે. ગોસ્નોલ્ડે ૧૬૦૨માં આવીને એક વ્યાપાર અર્થે  ટ્રેડીંગ પોસ્ટ સ્થાપી. અહીંથી એને દવા તરીકે વપરાતા સૅસફ્રૅસ નામના અમેરિકન વૃક્ષની છાલ એકઠી કરીને લઈ જવામાં રસ હતો. આ દરમ્યાન અહીંના સ્થાનિક સાથેની અથડામણના લીધે એને આ જગ્યા છોડી દેવી પડી પરંતુ એ પહેલા એણે આ આઇલેન્ડનું નામ એની દિકરી  માર્થાના નામ પરથી આપ્યુ હતું.

જ્યારે બીજી એક લોકોક્તિ પ્રમાણે અહીંનુ નામ માર્ટીન”સ વિન્યર્ડ પરથી છે. કહે છે કે આ માન્યતાને  આધારિત દસ્તાવેજ પણ સાંપડ્યા છે.તો વળી એક બીજી એવી માન્યતા પ્રમાણે માર્ટીન પ્રિન્ગ કે જેણે હાલના એડ્ગરટાઉન હાર્બરની ૧૬૦૫માં મુલાકાત લીધી હતી એની નામ પરથી છે.

જો કે હજુ સુધી માર્થા”સ વિન્યર્ડ નામ પાછળ કોઇ  ખાતરીબંધ કહી શકાય એવા પુરાવા પ્રાપ્ત નથી થયા. પણ એથી શું ? માર્થા”સ વિન્યર્ડની સુંદરતા એનાથી જરાય ઝાંખી તો નથી જ પડીને?
આ લેખ નવગુજરાત સમયમાં સપ્ટેમ્બર ૨૮/ ૨૦૧૪ ના રોજ પ્રસિધ્ધ થયો

October 6, 2014 at 1:43 pm

ભવ્ય જળરાશી અને પ્રકૃતિક સુંદરતા ધરાવતું ફિંગર લેક

Finger lake-1

અમેરિકા …આ એક એવો દેશ છે જ્યાં કુદરતે ખુલ્લા હાથે જળરાશી અને ચોગમ હરિયાળીની કૃપા વરસાવી છે. અમેરિકાના એક છેડાથી બીજા છેડાની વાત જવા દઈએ અને માત્ર એક સ્ટેટથી બીજા સ્ટેટ જવા માટે જો રોડમાર્ગે સફર કરીએ તો પણ આ સત્યની સાબિતી ઠેર ઠેર જોવા મળી જ રહે છે.
ફિંગર લેક …
અપ સ્ટેટ ન્યુયોર્કના આ ટુરિસ્ટ સેન્ટરને નકશા પર જોઇએ તો હાથના પંજાની છાપ –હાથની આંગળીઓ જેવા આકારમાં ફેલાયેલુ દેખાય. લેક ઓન્ટારિયો અને પેન્સિલ્વેનિયા વચ્ચે આવેલા લગભગ ૪૦ માઇલના ઘેરાવામાં ફેલાયેલા આ ફિંગર લેકના અગિયાર લેક સીરેક્યુસ, રોચેસ્ટર અને એલ્મિરા-કોર્નિંગના ત્રિકોણાકાર વચ્ચે પથરાયેલા છે. અમેરિકન ઇતિહાસમાં વર્ણવ્યા મુજબ આ લેકના તમામ લેક અત્યંત પૌરાણિક અને નિસર્ગજન્ય છે. અહીં ક્યાંય કોઇ માનવીય હસ્તક્ષેપ કરવામાં આવ્યો નથી. જ્યારે જિયૉલૉજી પણ એવી જ કંઇક માહિતી આપે છે. જ્યારે હિમયુગનો અંત આવ્યો ત્યારે મૂળ સ્થાનેથી ખસતી હિમનદીઓના આચ્છાદનમાં જાણે ભૂંગળીથી છિદ્રો પાડવામાં આવ્યા હોય અને એનાથી સર્જાયેલા પ્રચંડ પોલાણ એટલે માત્ર આ ફિંગર લેક જ નહીં પણ આ પ્રાંતમાં વહેતા સંખ્યાબંધ ભવ્ય વૉટરફોલ પણ ખરા .

પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ આગળ વધતા ઓટિસ્કો, સ્કેનિઆલ્સ , ઓવાસ્કો ,કાયુગા , સિનિકા , કેઉકા ,કેનન્ડિએગ્વા , હોનિયોય ,કેનેડિકા, હેમ્લોક ,કોનેસસ , કેસનોવિઆ લેક અને અસંખ્ય નાના મોટા વૉટર ફોલ્સ નજર ટુંકી પડે ત્યાં સુધી ફેલાયેલા છે. ફિંગર લેકની સફર એટલે આ અગિયાર લેકની આસપાસ મનને તરોતાજા કરી દે એટલી હદે છવાયેલી પ્રકૃતિની સફર.
કોઇપણ એક લેકના બે જુદા છેડાએથી પણ ઉભા રહીને જુવો તો કંઇક અલગ એની ભાત જોવા મળે.. કોઇપણ એક લેકની બંને દિશાઓ પણ તમને પ્રકૃતિની જુદી છાંટની ઓળખ કરાવે અને પાણીના જુદા જુદા શેડ્સ પણ બતાવી દે.
પ્રકૃતિની આ અલગ ભાતમાં એક સમાનતા સૌ લેક પર જોવા મળે અને એ લેકની જુદી જુદી રીતે મોજ માણતા સહેલાણીઓ. પેડલ બોટ, કયાકીંગ ,પૉન્ટૂન રાઇડ, વોટર સર્ફીંગ, વોટર સ્કુટર રાઇડ અથવા તો ક્રુઝ. જ્યાં જેનો જેવો રસ. ક્રુઝની મઝા માણવી હોય તો પણ એના માટે જુદા જુદા વિકલ્પો મળી રહે. કેનન્ડિએગ્વા કે કેયુગા જેવા લેકથી ઉપડતી ક્રુઝમાં પણ વાઇન ક્રુઝ, લેઝી આફ્ટરનૂન અથવા તો મોડી સાંજે ઉપડતી ડીનર ક્રુઝ લઈ શકાય. એમાં પણ જેનો જેવો મુડ.

લેકની રમણીયતામાં ઉમેરાય પાર્કની હરિયાળી. ખુલ્લી મોકળી જગ્યાઓમાં ફેલાયેલા આ પાર્કમાં પિકનિક એરિયા પણ પૂર્વ અને પશ્ચિમવાસીઓની પ્રકૃતિઓને અનુરૂપ હોય એવા. હરવા-ફરવા અને સાથે ખાવા-પીવાની સૌની એક સરખી જરૂરિયાતને અનુકુળ.
લેકની સાથે અહીંના વોટર ફોલ પણ પ્રવાસીઓના આકર્ષણનું કેન્દ્ર ખરા.

ટુગેનોક ક્રીકનો એક ફોલ હિડન ફોલના નામથી ય ઓળખાય છે. કોતરમાંથી જાણે કોઇ એક મોટા ધોધનો અથવા તો નદીના ફાંટાનો ખંડિત ભાગ હોય એમ ધસમસતો આ ફોલ જ્યારે એના પાણીનુ લેવલ ઉંચુ હોય ત્યારે વધારે ઇફેક્ટીવ લાગે. પરંતુ કહે છે કે આ ફોલ જોવા માટેનો સૌથી ઉત્તમ સમય છે વિન્ટર. જો તમારામાં અપ નોર્થની ઠંડી સહન કરવાની તાકાત હોય , ગાત્રો ગળી જાય તેમ છતાં ત્યાં ઉભા રહેવાની તૈયારી હોય તો જ્યારે જામી ગયેલો સ્નો ઓગળવાની શરૂઆત થઈ હોય અથવા તો સ્પ્રિંગની શરૂઆતમાં એટલે કે પ્રકૃતિ વસંતના વધામણા લેવા આતુર હોય ત્યારે એકાદ જોરદાર વરસાદનું ઝાપટુ પડી ગયુ હોય અથવા તો ફોલ એટલે કે પાનખરની મોસમ જામી હોય ત્યારે બદલાતી હરિયાળીના રંગોની છટા વેરાયેલી હોય એની વચ્ચે જાણે ભુલો પડ્યો હોય એવો આ વૉટર ફોલ વધુ રળીયામણો લાગે છે.

વોટ્કિન્સ ગ્લેન-Watkin glane
સિનિકા લેકની દક્ષિણ ટોચે આવેલી વૉટ્કિન્સ ગ્લેન ફીંગર લેકના નજારા કરતા જરા જુદી રીતે માણવા જેવી જગ્યા છે. આ ગ્લેન માત્ર બે માઇલ લાંબી અને ૩૦૦ ફીટ ઉંડી છે. આ વૉટ્કિન્સ ગ્લેન પાર્કમાં કેમ્પગ્રાઉન્ડ અને વિશાળ પિકનિક એરિયા ઉપરાંત સ્વિમિંગ પૂલ હોવા છતાં એનુ સૌથી મોટુ આકર્ષણ તો એના વેલાની જેમ આગળ વધતી ટ્રેઇલ છે. આ ટ્રેઇલ અલબત્ત ઉખડ-બાખડ છે. ક્યાંક થોડા નાના પગથિયા ચઢો અને વચ્ચે નાની નાની ટનલ પણ આવે . અહીં વૉટ્કિન્સ ગ્લેનના પોતાના આગવા નાના વૉટર ફોલ છે. લગભગ ૮૦૦ જેટલા પગથિયા ચઢીને ઉપર જતા વચ્ચેથી જ સાંકડી કેડીએ થોડાક ઊંચાણથી પત્થર પર ફેંકાતા પાણીનો અવાજ અને એની ઉડતી શીકરનો આસ્વાદ લેતા ઉપર ચઢીએ ત્યાં જ ઉપર લાકડાનો ઝુલતો પુલ દેખાય એટલે સ્વભાવિક ત્યાં સુધી પહોંચવાનુ આકર્ષણ તો રહેવાનું જ.

લેક અને વૉટર ફોલ ઉપરાંત બીજુ આકર્ષણ છે અહીંની વાઇનરી. ફિંગર લેક એરિયા ન્યુયોર્ક સ્ટેટનો સૌથી વધુ વાઇન ઉત્તપન્ન કરતો પ્રાંત છે. અહીં સિનિકા, કેયુગા, કેન્ડિયગ્વા , કેયુકા લેકની આસપાસ લગભગ ૧૦૦ જેટલી વાઇનરી અને વિન્યાર્ડ્સ જોવા મળે છે. ચારેબાજુ લચી પડતા દ્રાક્ષના ઝુમખા અને હજુ તો નજર પહોંચે ત્યાં લેકની શરૂઆત મન પ્રફુલ્લિત કરી મુકે. અને એમાં ય જ્યારે રસિયાઓને નહીવત કહેવાય એવા ચાર્જ સાથે જો અવનવા આસવનો આસ્વાદ કરવા મળે તો? યસ, અહીંની કોઇપણ વાઇનરીમાં આ સગવડ તો ઉપલબ્ધ્ધ રહેવાની જ.

ચારેબાજુ પ્રકૃતિના સામ્રાજ્ય વચ્ચે અહીં બીજા કેટલાક એવા મુલાકાતના સ્થળો છે જ્યામ કોઇપણ પ્રવાસી ગયા વગર પાછો આવે તો એનો પ્રવાસ અધુરો જ ગણાય. આવી એક જગ્યા છે કોર્નેલ યુનિવર્સિટી. ઇથકા કૉલેજ ,ટોમ્પ્કિન્સ કોર્ટલેન્ડ કોમ્યુનિટી કોલેજ , ફિંગર લેક કોમ્યુનિટી કૉલેજ.

corning-museum-of-glass

અને બીજી એક એવી જગ્યા છે કૉર્નીંગ મ્યુઝીયમ ઓફ ગ્લાસ. કૉર્નીંગ વેરનુ નામ કોણે નહીં સાંભળ્યુ હોય. પહેલી જાન્યુઆરી , થેન્ક્સ ગીવીંગ ડે ,૨૪ અને ૨૫ ડીસેમ્બર સિવાય આખાય વર્ષ દરમ્યાન ખુલ્લા રહેતા આ મ્યુઝીયમમાં ઓછામાં ઓછા ૩ થી ચાર કલાક હોય તો જ એની આકર્ષક ગેલેરીની સેલ્ફ ગાઇડેડ ટુર પુરી થઈ શકે. આ ઉપરાંત અહીં કાચના સુંદર વાઝ કે લેમ્પ જેવી વસ્તુઓ બનાવવાનુ લાઇવ ડેમોન્સ્ટ્રેશન આપવામાં આવે છે. કાચના આ વાઝ કે એવી કોઇપણ આઇટમ બનાવવાની પ્રક્રિયા જોઇએ તો જાણે કોઇ જાદુગર હેરતભર્યા ખેલ કરીને એકમાંથી બીજી જ કોઇ વસ્તુ આપણી આંખ સામે રજૂ કરે એવુ લાગે.કાચના નાનકડી સાઇઝના ગોળામાંથી એક મોટો તૈયાર થયેલો જાત જાતના શેડ ધરાવતો વાઝ કે ફ્લાવર પોટ તૈયાર થતો જાતે ન જોઇએ ત્યાં સુધી માત્ર સાંભળવાથી એની કલ્પના કરવી મુશ્કેલ છે.

corningmuseumofglass-૨

નાના બાળકોને પણ મઝા પડે એવી રીતે મેક યૉર ઓન ગ્લાસના (ગ્લાસ મેકીંગના) શોર્ટ ટર્મ ક્લાસની જાહોજલાલી પણ અહીં મળી રહે. કોર્નીંગ મ્યુઝીયમ પ્રવેશ માટે એડલ્ટના ૧૬ ડોલર , ૫૫ પ્લસ માટે ૧૩ ડોલર ફી છે જ્યારે ૧૯ વર્ષથી નીચેની વય ધરાવતા માટે ફ્રી એન્ટ્રી છે.

ફિંગર લેકમાં ફરવુ એ માત્ર એક દિવસની વાત નથી એટલે સ્વભાવિક રીતે સહેલાણીઓથી ઉભરાતા આ રમણીય સ્થાનમાં રહેવાની સગવડ તો જતા પહેલા જ કરવી પડે.અહીં લગભગ ૨૦૦ જેટલી હોટલ્સ અને મોટેલ્સની સગવડ તો છે જ તે ઉપરાંત જો તમારુ મોટુ ગ્રુપ હોય અને સાથે રહેવુ હોય તો નો પ્રોબ્લેમ ! બુક યોર ઑન હાઉસ. સરસ મઝાના રૂમ ,ડાઇનીંગ એરિયા ધરાવતા વિશાળ બંગલા પણ મળી રહે છે જ્યાં કીચનની પણ સગવડ હોય છે. અને જોવાની મઝા તો એ છે કે આવા હાઉસના બેકયાર્ડ ડેક પર બેસો તો નજર પહોંચે ત્યાં લીલોતરી , નજર પહોંચે એટલે દુર સુધી લેકનો વ્યુ ,આખા ય ઘરને ઝળહળા કરી મુકે એવો સૂર્યોદય અને આથમતા સૂર્યના રંગોની રંગોળી પણ મનને પ્રફુલ્લિત કરી મુકે.finger lake-3

આ લેખ નવગુજરાત સમયમાં ૨૩/ઓગસ્ટ ૨૦૧૪ના રોજ પ્રસિધ્ધ થયો.

http://epaper.navgujaratsamay.com/paper/9-11@9-23@08@2014-1001.html

August 29, 2014 at 8:38 pm 2 comments

Older Posts


રાજુલ શાહ.

Blog Stats

  • 86,818 hits

rajul54@yahoo.com

Join 680 other followers

દેશ – વિદેશ ‘પ્રવાસ વર્ણન’

Posts filed under ‘પ્રવાસ વર્ણન’
https://rajul54.wordpress.com/category/%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%B5%E0%AA%BE%E0%AA%B8-%E0%AA%B5%E0%AA%B0%E0%AB%8D%E0%AA%A3%E0%AA%A8/

ફિલ્મ રિવ્યુ –

Posts filed under ‘- film reviews -’ https://rajul54.wordpress.com/category/film-reviews/

Categories

Top Clicks

  • None

“ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ”

"http://groups.google.co.in/group/gujblog" target="_blank">ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ
free counters

Calender

April 2015
M T W T F S S
« Mar    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  

Disclaimer:

© અહીં રજૂ કરેલ કૃતિઓના કોપીરાઇટ્સ-હક્કો જે તે રચનાકારના પોતાના છે. આ બ્લોગ પર અન્ય કવિઓની જે રચનાઓ પોસ્ટ કરી છે, એને લીધે જો કોઇના કોપીરાઇટનો ભંગ થયેલો કોઇને લાગે અને મને જાણ કરવામાં આવશે, તો તેને સત્વરે અહીંથી દૂર કરીશ. પણ મને આશા અને શ્રદ્ધા છે કે સૌ સર્જકો અને પ્રકાશકો તેમ જ તેમના વારસદારો ગુજરાતી ભાષાના પનોતા સંતાનોને માટે વિશ્વ-ગુર્જરી સમાજમાં સભાનતા કેળવવાના આ નિસ્વાર્થ પ્રયત્નોને હૃદયપૂર્વક ટેકો આપશે અને બીરદાવશે. ۞ Disclaimer : This blog is not for any commercial purposes. The entries posted on this blog are purely with the intention of sharing personal interest in gujarati literature/sahitya without any intention of direct or indirect commercial gain. Locations of visitors to this page

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 680 other followers