Posts filed under ‘– film reviews –’

Mom – film Review

mom

દેવકી ( શ્રીદેવી ) અને આનંદ ( અદનાન સિદ્દિકિ)ના  નાનકડા પરિવારને સુખી પરિવાર કહી શકાય ? દેખીતી રીતે હા પણ સાચા અર્થમાં નહીં એટલા માટે કે આનંદની દિકરી આર્યા ( સજલ અલિ) તેના પિતાના બીજા લગ્ન અને તે લગ્ન થકી એની મા બનીને આવેલી દેવકીને મા તરીકે સ્વીકારી શકતી જ નથી. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો એ એના પિતાના પ્રેમમાં દેવકી ભાગીદાર બને એ એના માટે સહ્ય નથી. દેવકી એના માટે મોમ નહી મેમ છે કારણકે દેવકી આર્યાની સ્કૂલમાં એના જ ક્લાસની બાયોલૉજીની ટીચર પણ છે.

એક દિવસ દેવકીના વર્ગ સમયે જ આર્યાના ક્લાસનો મોહિત આર્યા પર એક અશ્લિલ ક્લિપ મોકલે છે જેના લીધે  દેવકી મોહિતને સજા રૂપે એનો મોબાઇલ ફેંકી દે છે. દેવકી પર ખુન્નસે ભરાયેલો અને આર્યાથી આકર્ષાયેલો મોહિત એના બદલા સ્વરૂપે એના મિત્રો સાથે મળીને વેલેન્ટાઇન ડૅની રાત્રે આર્યાને ઉઠાવી લે છે અને ગેંગ રેપ બાદ આર્યાને ખુલ્લા નાળામાં ફેંકી દે છે.

શારીરિક અને માનસિક ત્રાસ પામેલી આર્યા પોતાની વિતક માટે દેવકીને જવાબદાર માને છે. ગેંગ રેપમાં સંડોવાયેલા તમામ આરોપી જરૂરી પુરાવાના ન મળવાના કારણોસર છુટી જાય છે . સજા ભોગવવાનો વારો આવે છે આર્યા અને એના પરિવારનો. શારીરિક અને માનસિક રીતે આર્યાને ઝખમી કરનાર એ આરોપીઓને દેવકી  અત્યંત સાવચેતીપૂર્વક અને વ્યવસ્થિત પ્લાન કરીને એમના કુકર્મોની સજા કરવા સજ્જ બને છે.

દિલ્હીના નિર્ભયા અને એવા બીજા અનેક ગેંગ રેપ કિસ્સા બનતા રહ્યા છે અને તેમ છતાં સમાજ કે કોર્ટ તેની સામે એવા કડક કે ચાંપતા પગલા લઈ નથી શકતા કે જેનાથી ભવિષ્યમાં આવી હિચકારી ઘટનાઓ બને જ નહીં કારણકે . ન્યાયની દેવીને આંખે પાટો મારીને એને ગાંધારી બનાવી મુકી છે અને પોલિસના હાથ કાયદાથી બંધાયેલા છે એટલે સત્ય પર ઢાંક પિછોડો થઈ જાય અને અસત્ય જીતી જાય એવું અહીં પણ બને છે.

ફિલ્મની શરૂઆતથી જ પ્રેક્ષકો જાણે છે કે શું બનવાનું છે તે જાણે છે તેમ છતાં આર્યા સાથે જે હિચકારી ઘટના ઘટી રહી છે એને સીધી પરદા પર બતાવ્યા વગર સૂમસામ રસ્તા પર આર્યાને ઉઠાવીને લઈ જતી ગાડી અને માત્ર બેક ગ્રાઉન્ડ મ્યુઝીક સ્કોર દ્વારા એક એવો ભયાનક માહોલ ઉભો કરવામાં નિર્દેશક સફળ રહ્યા છે કે જેની કલ્પના માત્રથી પ્રેક્ષક પણ થથરી ઉઠે. ગંદા નાળામાં ફેંકાયેલી આર્યાના ચહેરા પર ત્રાસના જે ચાસ દેખાડવામાં આવ્યા છે એનાથી બાકીની કલ્પના કરવી પણ અનહદ ત્રાસદાયક બની જાય છે. કોઇ સીધી રીતે આર્યા પરનો જુલમ દર્શાવવામાં આવ્યો નથી તેમ છતાં એ ક્ષણો દરમ્યાન ગાડીમાં એની પર જે વિતી રહ્યું હશે એ કેટલું ભયાવહ હશે એ સમજી શકાય એટલું સ્પષ્ટ છે.

સમગ્ર ફિલ્મ એક એવા તાંતણે બંધાઇ છે કે એ તાંતણામાં બંધાયેલા અને સતત તણાવ અનુભવતા પાત્રોની સાથે પ્રેક્ષકને પણ એમાંથી બહાર આવવું અઘરૂ બની જાય છે અને તેમ છતાં પ્રેક્ષક પળે પળે ઇચ્છે કે આ ફિલ્મ હવે જલ્દી પુરી થાય તો સારું.

ઇંગ્લીશ વિંગ્લીશ ફિલ્મ પછી ફરી એકવાર મોમના એક નવા કિરદાર સાથે શ્રીદેવી રજૂ થઈ છે. જો કે આ ફિલ્મમાં શ્રીદેવીના ચહેરા પર ઉંમર વર્તાય છે. એક સમયની ચુલબુલી અભિનેત્રીની તાજગી તો એક ભૂતકાળ બની ગઈ છે. ‘ કાબિલ” ફિલ્મમાં આરોપી સામે બદલો લેતા હ્રિતિક રોશનની જેમ આર્યાના આરોપી સામે પડતી દેવકી અત્યંત ત્રસ્ત અને થાકેલી લાગે છે. આર્યા પાર્ટીમાંથી પાછી નથી ફરતી ત્યારે  દિકરી ગુમ થયાની વેદના અને ત્યાર બાદ હોસ્પીટલમાં આર્યાની અવદશા જોઇને ભાંગી પડેલી મા નું હ્રદય દ્રાવક આક્રંદ સૌને હચમચાવી દે છે. જે દિકરી એને ધિક્કારે છે એ દિકરીને પણ એ પ્રેમથી સાચવી લે છે અને અંતે જ્યારે આર્યા એને મોમ તરીકે સ્વીકારે છે ત્યારે એ સ્વીકૃતિ પણ  દેવકીને હચમચાવી મુકે છે. દરેક સમયે શ્રીદેવીનો સમતોલ અભિનય રહ્યો છે.

ફિલ્મનું બીજુ અને મહત્વનું પાત્ર આર્યા કારણકે જે કંઇ બન્યું છે એ આર્યા સાથે બન્યું છે. મા ને સ્વીકારી ન શકતી આર્યા માત્ર અને માત્ર પિતાની જ પુત્રી છે એ લાગણી એણે એની પ્રત્યેક હરકત દ્વારા અત્યંત સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવી છે. એક છત નીચે રહેવા છતાં  માતા સાથે કેટલી હદે પરાયાપણું હોઇ શકે એ આર્યાના વ્યહવારમાં દેખાઇ આવે છે. જ્યારે આર્યા સાથે જે કુકર્મ કરવામાં આવે છે ત્યારે આરોપી પોતાના આ કૃત્ય માટે જે ઇશારો કરે છે એ સીધો જ દેવકી તરફ આંગળી ચીંધે છે ત્યારથી હોશમાં આવેલી આર્યાના મનમાં દેવકી પ્રત્યે જે પરાયાપણું હતું એમાં કે આક્રોશ ઉમેરાય છે એ દર્શાવતી નાની મોટી હરકતો સજલ અલિએ એકદમ સાહજીક અને તેમ છતાં સબળ રીતે વ્યકત કરી છે.  દેવકી નજર સામે  આવતા એને જોઇને કારમી ચીસો પાડતી આર્યાની હર એક ચીસ એની મા ને એની આંખથી દૂર થઈ જવા ધક્કો મારતી હોય એવી તીવ્ર છે અને અંતે દેવકીની પોતાના તરફની લાગણીનો એહસાસ થતા પસ્તાવાના આંસુ પણ પ્રેક્ષકને ભીના કરી દે છે.

નવાઝુદ્દિન સિદ્દિકીને તો કોઇપણ રોલ પોતાના માટે જ લખાયો હોય એવી રીતે સ્વીકારીને એ પાત્રમાં ઢળે છે. જરા તરા વિચિત્ર લાગે એવો દેખાવ અને પ્રથમ દ્રષ્ટીએ તો જરાય વિશ્વાસ ન આવે એવું વ્યકતિત્વ ધરાવતી વ્યક્તિ કોઇના જીવનમાં ચંચુપાત કરે ત્યારે જે અણગમો ઉપજે એવો જ અણગમો શરૂઆતમાં ડી.કે ને જોઇને થાય અને એ જ પ્રાઇવેટ ડીટેક્ટીવ ડી.કે. જ્યારે સહ્રદયી મિત્રની જેમ સાથ આપે ત્યારે સદ્ભાવ પણ એટલો જ થાય. સહ્રદયી બનવાનું એનું કારણ પણ દેવકીની જેમ દિકરી જ છે એ સમજાય ત્યારે દેવકીની જેમ પ્રેક્ષકને પણ એ આત્મિય લાગે છે. નવાઝુદ્દિન સિદ્દિકીના સબળ અભિનય માટે કોઇપણ ભૂમિકા સરળ જ હોય એમ નિભાવી જાણે છે.

એક લાંબા અરસા બાદ પરદા પર અક્ષય ખન્નાએ પોલિસ ઓફિસર ફ્રાન્સિસના પાત્રમાં એન્ટ્રી લીધી છે. ઓછા બોલા કડક અને કડપદાર ઓફિસરન પણ જે પોલિસ ઓફિસર માત્ર દિમાગ નહીં દિલથી પણ વિચારી શકે છે એવા પણ ઓફિસર સમય આવે સત્યને પણ સાથ આપે છે એવા ઓફિસરની ભૂમિકાને યોગ્ય ન્યાય આપ્યો છે..

જ્યારે તમામ આરોપીઓના પાત્રમાં રજૂ થયેલા કલાકારોએ એમની તરફ સાચે જ અત્યંત ધૃણા ઉપજે એવા કિરદાર નિભાવ્યા છે. સતત તાણ અને ખોફ વચ્ચે ભિંસાતા પાત્રોના મનની ભીંસ અને તાણ પ્રેક્ષકનું મન પણ અનુભવે ત્યારે મનમાં વિચાર આવે કે ખરેખર જેના જીવનમાં આવી દુર્ઘટના થતી હશે એમના મનના શા હાલ-હવાલ હશે. . કોઇપણ વ્યક્તિ પર આવો પાશવી વ્યહવાર કરનાર વિકૃત લોકો સમાજમાં ખુલ્લે આમ ફરી શકે છે એ વાત એટલી હદે અસહ્ય છે કે  એમને તો જાહેરમાં કોરડા મારવાની સજા થવી જોઇએ એવું દરેક પ્રેક્ષક પણ ઇચ્છે પણ ઇચ્છવાથી શું એ શક્ય બનવાનું છે? આવી ઘટનાઓ અવારનવાર બનતી રહે છે એ સત્ય અને કડવી વાસ્તવિકતા પચવામાં કપરી પણ છે પણ સાથે દેવકીએ અપનાવેલો માર્ગ પણ એટલો જ અવાસ્તવિક લાગે છે. કોનામાં આ હિંમત છે ? ખરેખર આ પગલું લેવાનો વિચાર સુધ્ધા મનમાં આવે ખરો? કોર્ટ અને પોલિસ પણ પુરાવાના આધારે આજ સુધીમાં ઘણા આરોપીઓને સજા કરવામાં ધીમા-ઢીલા અને નાકામયાબ નિવડ્યા જ છે ત્યારે પણ કોણે આવો અવાસ્તવિક લાગતો રસ્તો અપનાવ્યો જોયો કે સાંભળ્યો છે ? એવું બને કે ફિલ્મ જોઇને દરેક પોતાની મરજી મુજબનો ચુકાદો ય આપે.

આવી ફિલ્મો દ્વારા સમાજના દુષિત તત્વોમાં જો કોઇ ફરક આવશે તો આવી ફિલ્મો સાર્થક થશે.

 

Rajul Kaushik
http://www.rajul54.wordpress.com

 

 

Advertisements

જુલાઇ 11, 2017 at 1:45 એ એમ (am) 3 comments

Sachin a Billion Dreams

 

‘સચિન અ બિલિયન ડ્રીમ્સ’ એક હિન્દી ફિચર ફિલ્મ છે કે ડોક્યુમેન્ટ્રી ફિલ્મ એના વિશ્લેષણમાં ન પડીએ તો આ એક એવો રસથાળ છે જે સચિનના ચાહકો માટે લહેજ્જ્ત લઈને આવ્યો છે. સોળ વર્ષથી શરૂ થયેલી રિટાયર્ડમેન્ટ સુધીની સચિનની ક્રિકેટ કારકિર્દી એના ચાહકોને ફરી એકવાર માણવાનો લહાવો છે.

બોલીવુડમાં કોઇપણ વિષયને લઈને ફિલ્મ બનવાનો વાયરો શરૂ થાય છે ત્યારે એક પછી એક એ જ વિષયને લઈને અલગ અલગ અંદાજથી રજૂ થતી ફિલ્મો જોઇ છે. આજ પહેલા અઝહર અને એમ.એસ. ધોની પર ફિલ્મો આવી ગઈ અને હવે સચિનને લઈને એક વધુ ફિલ્મ પ્રદર્શિત થઈ રહી છે પરંતુ અહીં સૌથી મોટો ફરક છે કે આ ફિલ્મમાં કોઇ અભિનેતા લેવાના બદલે ખુદ સૂત્રધાર બનેલા સચિન પાસે જ અભિનય કરાવવાનો ( જો એને અભિનય કહેવાય તો ) અંદાજ પ્રેક્ષકોને પસંદ આવશે .

દોસ્તોને હેરાન કરતો અને ગાડીના ટાયર પંકચર કરતો નાનકડો નટખટ સચિન સમગ્ર ઇન્ડિયા પર વંડર બોય, લિટલ માસ્ટર, માસ્ટર બ્લાસ્ટર બનીને ઉભરે છે. નાનપણમાં બહેને આપેલા બેટને હાથમાં લેતા સચિનના મનમાં ક્રિકેટર બનવાનું એક બીજ રોપાવું અને ભાઇ અજીતનું સચિનનું હીર પારખીને કોચ રમાકાંત આચરેકર પાસે લઈ જવું આ બધું જ જાણતા હોવા છતાં ક્યારેક સચિન પરદા પર આવીને રજૂઆત કરે એ એના ચાહકો માટે વધુ રોમાંચકારી બની ન જાય તો જ નવાઇ. આ સાથે સચિનના જીવનની કેટલીક અણકહી- વણ જોયેલી ઘટનાઓ પણ પરદા પર ખુલતી જાય છે. જેમ સચિનની સફળતાના લીધે ઇન્ડિયા સચિનમય બનતું ગયું એમ અહીં પ્રેક્ષક પણ સચિનની સાથે એની ક્રિકેટની ભાવ યાત્રામાં જોડાતા જાય છે કારણકે ઇન્ડિયા માટે સચિન એક આઇકોન જ નહીં એક ભાવના પણ છે.

સચિનને માત્ર નસીબે જ બલિહારી આપી હતી એવું નહોતું પરંતુ એ પરિશ્રમની એક જીવંત મિસાલ કેવી રીતે બની રહ્યો હતો તેનું પણ સુરેખ ચિત્ર આલેખવામાં આવ્યું છે અને તેમ છતાં સચિન તો તેની સફળતા માટે પોતાના પરિશ્રમ કરતાંય ઇશ્વરને વધુ શ્રેય આપે છે એ એની વિનમ્રતા દર્શાવે છે. સચિનના પિતાએ કહેલી એક વાત સચિને હંમેશા યાદ રાખી છે. પિતાએ કહેલુ “ તારે જીવનમાં ક્રિકેટ સાથે જોડાવાનું છે.. આ એક વાત છે પરંતુ જીવનના અંતિમ સમય સુધી જે વાત તારી સાથે રહેશે એ કે તમે કેવા વ્યક્તિ છો.” આ વાત સચિન પોતે પરદા પર કહે ત્યારે એની પિતા પરની શ્રધ્ધા અને સન્માનનું એક અલગ પાસુ નજરે આવે છે. સચિને પોતાની સફળ કારકિર્દી માટે ઇશ્વર, તેના માતા-પિતા ,ભાઇ અજીત , કોચ આચરેકર અને પત્નિ અજંલિ અને પરિવારનો ખરા હ્રદયથી આભાર માન્યો છે. તેની પત્નિ અંજલિએ તો સચિનની કારકિર્દી માટે પોતે ડોક્ટર હોવા છતાં તેને મહત્વ નહોતું આપ્યું એ તો સૌ જાણે છે પરંતુ એ વાત જ્યારે અંજલિ અને સચિન રજૂ કરે ત્યારે એક અલગ પરિમાણ આપે છે.

સચિનની ક્રિકેટ યાત્રાની સાથે સાથે પરદા પર રજૂ થતી ભારતમાં ઘટેલી કેટલીક વાસ્તવિક ઘટનાઓને પણ સાંકળી લેવામાં આવી છે તો સચિન અંજલિનો પ્રણય અને પરિણય પણ ક્યારેક સચિનના શબ્દોમાં તો ક્યારેક આજ સુધી મિડીયાથી દૂર રહેલી અંજલિના કથનમાં રજૂ કર્યા છે. સતત પ્રેશરમાં રહેતા સચિન માટે પરિવારની હૂંફ અને પરિવાર સાથે ગાળેલો સમય કેટલા મહત્વના બની રહેતા તે પણ જોઇ શકાય છે.

સચિને માત્ર સફળતાનો જ આસ્વાદ ચાખ્યો હતો એવું ય ક્યાં હતું ? બાંગ્લા દેશ સામેના પરાજયમાં અનુભવેલી ઘોર હતાશાનું પણ નિરુપણ કરવામાં આવ્યું છે. દેશના લોકોએ એને જેટલો વખાણ્યો એટલો વખોડ્યો પણ છે જ ને?

‘સચિન અ બિલિયન ડ્રીમ્સ’માં સચિને ખુલીને પોતાના ડર, પોતાની નિષ્ફળતાઓ, હતાશા વિશે વાત કરી છે. એને કઈ રીતે મરજી વગર કેપ્ટન બનાવવામાં આવેલો અને કેપ્ટનશીપના રમત પર પડેલી અસરની વાત કરી છે તો તેને જણાવ્યા વગર કેપ્ટનશીપ પરથી હટાવી લેવામાં આવ્યો એ પણ કહ્યું છે. મેચ ફિક્સીંગની નાલેશીભરી વાત અને નિષ્ફળતા દરમ્યાન રિટાયર્મેન્ટની માંગ વિશે પણ કહેવામાં એણે હિચકિચાટ નથી રાખ્યો.

બાંગ્લા દેશ સામે પરાજયના લીધે જનતા સામે રક્ષણ આપતા કમાન્ડો છે તો સચિનની ઇજાઓની વેદનાથી વ્યથિત થતી આ જનતા પણ છે. કહે છે કે સચિનની ટેનિસ એલ્બો કે એંકલ ઇન્જરીએ તો ભારતના લોકોને આ કઈ જાતની ઇજા છે એની જાણકારી થઈ. સોળ વર્ષની ઉંમરથી શરૂ કરેલી રમતની સફળતાની સાથે શરીરનો ઘસારો પણ સચિને અનુભવ્યો છે. ઇંગ્લેન્ડની મેચ સમયે પિતાના અચાનક અવસાનના આઘાતથી અપ-સેટ થયેલો સચિન છે તો એની રિટાયરમેન્ટની એનાઉન્સમેન્ટથી આઘાત અનુભવતું ભારત પણ છે. રિયલ વિઝ્યુઅલ્સના ઉપયોગના લીધે સચિનના ચાહકો માટે ક્યારેય ન ભૂલાય એવી ઘટાનાઓને ફરી એકવાર તાજી કરી છે.

‘સચિન અ બિલિયન ડ્રીમ્સ’માં હિન્દી ફિલ્મની જેમ કથા-પટકથા, એક્શન-ઇમોશન, નાટકીય એલિમેન્ટ ન હોવા  સત્ય સાથે સંકળાયેલા તમામ એલિમેન્ટ્સ છે. સચિને સુપર સોનિકની સ્પીડે ખડકેલા રનની ક્લિપો છે. સચિનને બિરદાવતા હર્ષ ભોગલે , સર ડોન બ્રેડમેન, વિવિયન રિચાર્ડ, બ્રાયન લારા, ઇયાન બોથમ, જ્યૉફ્રી બૉયકોટ, શેન વોર્ન, હેન્સી ક્રોન્યે, જગમોહન દાલમિયા, માર્ક મૅસ્કરન્હ્સેની સ્પીચ છે તો સાથે મનમોહન સિંહથી માંડીને મોદીના કથન પણ છે. મોહાલીમાં પાકિસ્તાન સામે ફાઇટીંગ સ્પીરિટથી રમતી ઇન્ડીયન ક્રિકેટ ટીમ છે તો બસ્સો રનના ખડકલા કરતા સચિન માટે સ્ટેંન્ડીંગ ઓવેશન આપી સચિન નામના નારા લગાવતી મેદની પણ છે. સચિનની કારકિર્દીની સફર દરમ્યાન ભારતમાં ઘટતી ઘટનાઓ જેવીકે ભારતના મિસાઇલ લોન્ચનો કાર્યક્રમ, રાજીવ ગાંધીની હત્યા, કમર્શિયલ બ્રોડકાસ્ટીંગની શરૂઆત, આઇ.પી.એલ અને ક્રિકેટની ગ્લોરીને પણ સાંકળી લેવામાં આવી છે.

અહીં એક્શન નથી તેમ છતાં સચિનની રમતના એક્શન રિ-પ્લેથી અનુભવાતી ઉત્તેજના છે. અહીં ઇમોશનલ ડ્રામા નથી તેમ છતાં સચિનની ફેરવેલ સ્પીચ ઇમોશનલ ટચ આપી જાય છે. અહીં ફિલ્મી રોમાંસ નથી તેમ છતાં સચિન-અંજલિના રોમાંસની રોમેન્ટીક પળો છે.

આજ સુધી ટી.વી પર કે યુ-ટ્યુબ પર જોયેલા દ્રશ્યોને જ્યારે સચિનના નામ સાથે જોડાઇને મોટા પરદા પર જોવા મળે તો એના કયા ચાહકને આનંદ ન થાય?

કોઇ સેલિબ્રીટીની બાયોપિકને પરદા પર રજૂ કરતા અભિનેતા-અભિનેત્રી જોયા છે પરંતુ ૨૪ વર્ષની કારકિર્દી દરમ્યાન અર્જૂન એવોર્ડ, રાજીવ ગાંધી ખેલ રત્ન, પદ્મશ્રી, મહારાષ્ટ્ર ભુષણ એવોર્ડ, પદ્મ વિભુષણ અને ભારત રત્ન જેવા નેશનલ એવોર્ડથી સન્માનિત સેલિબ્રીટીને પરદા પર પોતાની વાત રજૂ કરતા જોવાનો આ પ્રથમ પ્રયાસ છે જે ક્રિકેટ અને સચિનના ચાહકોને તો પસંદ આવશે જ પરંતુ ખુબીની સાથે ખામીને પણ તટસ્થ ભાવે જોનાર પ્રેક્ષકની નજરે કેટલીક બાબતો ધ્યાનમાં આવશે જ. ઉંમરના લીધે કોચ રમાકાંત અને અજાણ્યા કારણોવશાત વિનોદ કાંબલીની ગેરહાજરી પણ સૌના મનમાં  એક સવાલ બની રહી છે.

કલાકારો- સચિન તેંડુલકર, અંજલિ તેંડુલકર..

 

 

મે 29, 2017 at 10:14 પી એમ(pm) 9 comments

બાહુબલી ૨ (Film Review)


હાં…………શ !

છેલ્લા બે વર્ષથી ઉદ્ભવેલા કન્ફ્યૂઝન  “બાહુબલિ કો કટપ્પાને ક્યોં મારા ?” નો જવાબ આખરે બાહુબલિ ૨- ધ કન્ક્લુઝનમાં  મળી ગયો અને કેટલાય લોકોની ચટપટીનો અંત આવ્યો. અને આ સવાલનો જવાબ મેળવવા તો થિયેટરમાં જાણે રીતસરનો ધસારો જ થયો. જે રીતે સવાલને લટકતો રાખીને રાજામૌલિએ બે વર્ષ રાહ જોવડાવી એના જવાબમાં બાહુબલિ-૨ ધ કન્ક્લુઝ ફિલ્મને એસ.એસ. રાજામૌલિએ અત્યંત વિશાળ ફલક પર રજૂ કરી છે. આ ફિલ્મ એના ભવ્ય સેટ્સ અને સ્પેશિયલ ઇફેક્ટસના લીધે તો થીયેટરમાં જોવી પડે એ વાત પણ નક્કી.

ફિલ્મને જો બારીકીથી વિચારીએ તો ઘણી બધી જગ્યાએ મહાભારતની કથાના અંશ અને તેના પાત્રોની ખુબી અને ખામીઓ દેખીતી નજરે પડશે. મહાભારતની જેમ જ્યેષ્ઠ ભાઇના બદલે રાજ્યનું શાસન સંભાળી શકે એવા કર્મનિષ્ઠ અને ધર્મનિષ્ઠ નાનાભાઇના હાથમાં રાજ્યની ધૂરા સોંપવાનું નક્કી થયા પછી જે કાવાદાવા રચાય છે, જે ષડયંત્ર રચાય છે એવા તમામ કાવાદાવા અને ષડયંત્ર  અહીં બાહુબલિ-૨ માં જોવા મળશે.

પુત્ર પ્રેમમાં અંધ અને શારીરિક રીતે અપૂર્ણ ધુતરાષ્ટ્ર  બિજલદેવ-ભલ્લાદેવના પિતા (નસર) છે. અપ્રતિમ બાહુબળ ધરાવતા છતાંય ઇર્ષ્યા અને કાવાદાવાથી રાજપાટ મેળવવા ઇચ્છતા દુર્યોધન જેવો ભલ્લાલદેવ ( રાણા દગ્ગુબત્તી) છે. તેના કાવાદાવાને સમજતા, સંપૂર્ણપણે પાંડવોનું હિત ઇચ્છતા તેમ છતાં રાજ્ય પ્રતિ વફાદારીની શપથથી જેના હાથ બંધાયેલા છે તેવા ભિષ્મ સમા કટપ્પા ( સત્યરાજ ) પણ છે અને ન્યાય અને ધર્મને કર્મ માનતા અસ્ત્ર-શસ્ત્રમાં નિપૂર્ણ અર્જૂનની છાયા બાહુબલિ ( પ્રભાસ)માં અવશ્ય નજરે પડશે.

આપણા બાહુબલિમાં કુશાગ્ર બુધ્ધિ છે તો રાજમાતાથી માંડીને આમ જનતા સુધી પહોંચે તેટલો હ્રદયમાં પ્રેમ પણ છે. તેનામાં પ્રેમમાં પડવાની કોમળતા છે તો સાથે એ પ્રેમ માટે, ધર્મ માટે રાજપાટ છોડી દેવાનું સામર્થ્ય પણ છે. છદ્મવેશે રહેલા અર્જૂનના શૌર્યથી અંજાયેલી દ્રૌપદી જેવી દેવસેના પણ છે જેને સત્યથી અજાણ એવા રાજમાતા શિવગામીના ફરમાનને શિરોમાન્ય રાખીને રાજરાણીના બદલે બંદી  સ્વરૂપે રજૂ કરવામાં આવે છે. પતિપ્રેમ માટે એ પણ એને સ્વીકાર્ય છે.

મહાભારતની જેમ બાહુબલિને આવી તેજસ્વી, સૌંદર્યવાન- સ્વાભિમાની દેવસેના  પ્રાપ્ત થાય છે જેની પાછળ ભલ્લાલદેવ પણ પાગલ છે . રાજ્યની જેમ દેવસેના પણ ભલ્લાલદેવને જોઇએ છે . એ ઇર્ષ્યાના લીધે જેનામાં ભારોભાર કપટ ભરેલું છે એવી વ્યક્તિ બીજું શું કરી શકે? અને બસ આ ઇર્ષ્યા અને વેર-ઝેરમાંથી રોપાય છે માનહાનિ અને જાનહાનિ. મારા-મારી, કાપા-કાપી અને જન હત્યા. દેખીતી ખુવારીની સાથે લાગણી પર થતા જનોઇવાઢ ઘા પણ અહીં જોવા મળશે.

વિશાળ ફલક પર વિસ્તરેલી ફિલ્મને રાજામૌલીએ પ્રેક્ષકની કલ્પના કરતાં ય ઘણી વધુ ઊંચાઇએ ચિતરવામાં કોઇ કચાશ છોડી નથી. આ ફિલ્મમાં પાત્રો જેટલું જ મહત્વ ભવ્ય સેટ્સ, કેમેરાની કરામત અને ટેક્નોલૉજિની કમાલનું પણ છે એ વાત સ્વીકારવી જ રહી. જે કંઇ આપણે પરદા પર જોઇ રહ્યા છીએ એ આ બધી કેમેરા કે ટેક્નોલૉજિની કરામત માત્ર  છે એ જાણવા છતાં ય પ્રેક્ષક કંઇક અંશે અભિભૂત તો થઈ જ જાય છે.

અમરેન્દ્ર બાહુબલિ હોય કે મહેન્દ્ર બાહુબલિ- બંનેના પાત્રમાં જાણે પ્રભાસે પરકાયા પ્રવેશ કર્યો હોય એટલી સ્વભાવિકતાથી બંને પાત્રો નિભાવ્યા છે. સુંદર શારીરિક સૌષ્ઠવ અને તેમ છતાં સૌમ્ય ચહેરો અને કોમળ હ્રદય ધરાવતા બાહુબલિના પાત્રને પ્રભાસે ખુબ સરળતા અને સાહજિકતાથી નિભાવ્યું છે. દેવસેનાના પ્રેમમાં રુજુ બની જતા બાહુબલિને જુવો કે દેવસેનાનું રક્ષણ કરતાં યોધ્ધાને જુવો બંને છેડે પ્રભાસ સફળ જ રહે છે.

રાજકુંવરીને છાજે એવું કૌશલ્ય ધરાવતી દેવસેનાના પાત્રને અનુષ્કા શેટ્ટીએ ખુબ સુંદર રીતે નિભાવ્યું છે. આ ફિલ્મના બે બળુકા સ્ત્રી પાત્રોમાં દેવસેનાની જેમ રાજમાતા શિવગામીના પાત્રમાં રામ્યા ક્રિશનન પણ મેદાન મારી જાય છે. રાજમાતા હોવા છતાં બે સંતાનો વચ્ચે લાગણીથી ભિંસાતી શિવગામી, ધર્મને પ્રાધાન્ય આપતી પણ અસત્યથી દોરવાયેલી રાજમાતા જે રીતે બાહુબલિને અજાણતા અન્યાય કરી બેસે છે એ અન્યાયના પશ્ચ્યાતાપથી પીડાતી શિવગામી જે રીતે જીવનને હોડમાં મુકીને મહેન્દ્ર બાહુબલિને બચાવે છે એ શિવગામી, રાજ્યની સુખાકારી માટે માથે અગ્નિ મુકીને ખુલ્લા પગે મંદિરના પ્રાંગણમાં અગ્નિને આહુતી આપતી શિવગામી, કોઇ પ્રશાસકને છાજે એવા નિર્ણયો લેતી શિવગામીની આંખો અને અવાજ પણ એટલા જ પ્રભાવી લાગે છે જેનો યશ રામ્યા ક્રિશ્નનના અભિનયને આપવો રહ્યો.

મહિષમતિ રાજ્ય પ્રત્યેની વફાદારીને ભિષ્મ પિતા જેવી સ્થિરતા અને નિષ્ઠાથી નિભાવતા, માત્ર હાજર વ્યક્તિઓના ચહેરા પરથી હવાની જેમ ભેદ સુંઘી લેતા શાતિર પણ શૂરવીર કટપ્પાના પાત્રને રજૂ કર્યું છે સત્યરાજે. બાહુબલિ પ્રત્યે અસીમ પ્રેમ હોવા છતાં રાજમાતાની આજ્ઞાને અનુસરીને બાહુબલિનો વધ કરતા કટપ્પાની વેદનાને પણ તેમણે જીવી બતાવી છે તો છદ્મવેશે રહેલા બાહુબલિને છાવરતા મામાના પાત્રનું હળવું પાસુ પણ સત્યરાજે સરસ રીતે રજૂ કર્યું છે.

ભલ્લાલદેવના પાત્રને રજૂ કર્યું છે રાણા દગ્ગુબત્તીએ. સત્તાનો સ્વાર્થ, બાહુબલિ પ્રત્યેની ઇર્ષ્યા અને એમાંથી પ્રગટતો રોષ, રાજ્ય તેમજ દેવસેનાને પ્રાપ્ત કરવાની કપટતા, બાહુબલિ સામે અત્યંત ક્રૂરતાભરી તાકાતથી ઝઝૂમતા ભલ્લાલદેવના પાત્રને રાણા દગ્ગુબત્તીએ સંપૂર્ણ ન્યાય આપ્યો છે.

સબળ પાત્રો અને ફિલ્મની સબળી માવજત છતાં તેની અધધધ લંબાઇના લીધે તો ફિલ્મનો ઉતરાર્ધ માંડ માંડ સહ્ય બને છે. વર્ષો પહેલા જોયેલી બી.આર ચોપ્રાની મહાભારત સીરિયલના દ્રશ્યો નજર સમક્ષ તાદ્રશ્ય થાય તો નવાઇ નહીં. ટોળાબંધ માણસો પર તુટી પડતા સૈનિકો, સૈનિકો પર વરસાદની ઝડીની જેમ વિંઝાતા બાણો કે હાથીઓની ચિંઘાડ, ભલ્લાલદેવનું ગદા યુધ્ધ, બાહુબલિની તીરંદાજી એ બધુ જ જાણે એક વાર જોઇ ગયા હોય એવી અનુભૂતિ થાય કારણકે લગભગ આ બધું જ એ સીરિયલની અદ્યતન ટેકનિકથી સુધરેલી આવૃત્તિ જેવું લાગે છે.

દેવસેના અને બાહુબલિના પ્રણયની નાજૂક પળો આ ફિલ્મની કોમળતા સાચવી લે છે. યુધ્ધના રણશિંગા ફુંકાતા હોય એની વચ્ચે પાંગરતો પ્રેમ રણમાં મીઠા પાણીના ઝરા જેવા લાગે છે. પ્રિકવલના રહસ્ય પરથી પરદો ઉઠાવતી સિકવલને અભિનયની સાથે તેના પાવરફુલ સંવાદોના લીધે વધુ ચોટદાર બનાવવા સફળ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે જેમાં તેના (જે ક્યારેક કેનવાસ પર ચિતર્યા હોય એવા પણ લાગે એવા) ભવ્ય સેટ્સ અને કેમેરાની કરામતનો પણ સાથ મળ્યો છે.

કલાકારો- પ્રભાસ, અનુષ્કા શેટ્ટી, રાણા દગ્ગુબતી, સથ્યરાજ, રામ્યા ક્રિશ્નન, નાસર, તમન્નાહ, સુબ્બારાજુ

નિર્માતા- શોભુ યરલાગડા,પ્રસાસ દેવનાની

નિર્દેશક- એસ.એસ. રાજામૌલિ

સંગીત- એમ.એમ કિરવાનિ

ફિલ્મ*** એક્ટીંગ**** સંગીત** સ્ટોરી***

મે 1, 2017 at 2:08 એ એમ (am) 4 comments

બેગમ જાન – Film Review.

સન ૧૯૪૭માં લોર્ડ માઉન્ટબેટનના એક ફરમાને એક મુલ્કને બે ભાગલામાં વહેંચી દીધું. હિન્દુસ્તાન- પાકિસ્તાનના ભાગલા માત્ર સરહદી દ્રષ્ટીએ જ થયા એને ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ કહેવાય પરંતુ આ સાથે કેટ-કેટલાય પરિવારો નંદવાયા કેટલો જીવ-સંહાર થયો એ પણ કદાચ આજ સુધીના વર્તારામાં અંશતઃ જાણી શકાયું હશે પરંતુ ભાવનાત્મક હિંસા કેટલી થઈ હશે એ તો કોણે જાણ્યું?  સરહદની સીમારેખાની બંને બાજુ વહેંચાઇ ગયેલા માટે અંતે તો એક સ્થાન નિશ્ચિત થઇ ગયું અને મને-કમને એનો સ્વીકાર કર્યે છુટકો થયો પરંતુ એક મકાન એવું હતું જેની વચ્ચેથી આ સરહદી લકીર પસાર થતી હતી અને એ હતો બેગમ જાનનો કોઠો જે એના માટે તો એનું ઘર, એનો મહેલ જ હતું અને એ એના આ ઘરના-મહેલના ભાગલા મંજૂર નથી કરતી . જેમ કોઇ પોતાના વતન માટે લડવા તૈયાર થઈ જાય એમ એ એના આ ઘરને બચાવવા લડત સુધી ઉતરી આવે છે. આજ સુધી પુરુષોને સજદા ભરતી રૂપલલનાઓ પોતાના આ ઘર- મહેલને ભાગલામાં વહેંચાતુ અટકાવવા રણચંડી બનીને ખુવાર થઈ જવા સુધીની તાકાત બતાવે છે.

ભારત-પાકિસ્તાનના ભાગલા મુદ્દે બનેલી કોઇપણ ઘટના અત્યંત વેદનાપૂર્ણ જ રહી છે. “ બેગમ જાન’ ફિલ્મની કથા પણ એટલી જ વ્યથા લઈને રજૂ થઈ છે. શરીરનો સોદો કરતી સ્ત્રીઓ સંવેદનાથી પર હોય એવી સર્વ સામાન્ય માન્યતા રહી છે જ્યારે અહીં આવી રૂપલલનાઓની સંવેદના પ્રેક્ષકોને સ્પર્શી જાય છે. કોઇ કોઠા પર પોતાની મરજીથી નથી આવતી પરંતુ જ્યારે ક્યાંય કોઇ આશરો ન રહે ત્યારે આ કોઠો એનો આશ્રયદાતા બની જાય તો એની સાથે જે લાગણીઓના તાર જોડાઇ જાય. જ્યારે આ લાગણીને ઝંઝોડતી ક્ષણો આવે ત્યારે એમાંથી  જે સૂર ઉઠે એ સૂરની આ કથા છે જે વિદ્યા બાલનના ધારદાર સંવાદોમાં રજૂ થઇ છે. જેને સમાજે નથી સ્વીકારી એવી આ રૂપલલના સમાજ કે સરકારનો નિર્ણય શા માટે સ્વીકારે ? જે ભાગલા અને આઝાદીની વાતો સરકારી ઓફિસર કરે છે તેની વાતને એક ઝાટકે વાઢી નાખતી બેગમ જાન કહે છે, “ તવાયફ માટે આઝાદી શું? લાઇટ બંધ થાય એટલે બધુ એક સમાન.” સુફીયાણી અને સોજ્જી સોજી વાતો કરતા સમાજને એક સવાલ કરે છે “આ કરોડોની દુનિયામાં છે કોઇ એવો મર્દ જે બેગમ જાનના કોઠાની એક પણ છોકરી સાથે ફેરા ફરીને એને અહીંથી આઝાદી અપાવે ?”

આ માત્ર હિન્દુસ્તાન- પાકિસ્તાનના ભાગલાની જ માત્ર ફિલ્મ નથી પરંતુ સમાજ અને સમાજના દંભી ઉપરછલ્લા દેખાવો પર સીધો ઘા કરતી ફિલ્મ છે.

વિદ્યા બાલન હંમેશા તેના બોલ્ડ તો ક્યારેક સંવેદનશીલ અભિનયથી ફિલ્મના પરદા છવાયેલી રહી છે.  “ બેગમ જાન” ફિલ્મની તો એ જાન છે. વિદ્યા બાલનનો અભિનય, એના બુલંદ અવાજના તીખા સંવાદોની રમઝટની સાથે પલટાતા ચહેરા પરના ભાવ-પલટા સમગ્ર ફિલ્મ અને પ્રેક્ષકોના મન પર છવાઇ જાય છે. અહીં દરેકની પોત-પોતાની વાત છે. અહીં એકબીજા સાથે લાગણીના તારે બંધાયેલા છે પછી ભલેને એ કોઇપણ પ્રાંતની હોય કે એમની રક્ષા કરતો સલીમ હોય.

અનેક પાત્રોની આ કથામાં ગૌહર ખાન, પલ્લવી શારદા, ઇલા અરૂણની જેમ નસીરૂદ્દિન શાહ પણ છે જે બેગમ જાનની જાન છે. તો બેગમ જાનના કોઠાને સામ-દામ-દંડથી તોડાવવા તૈયાર ઓફિસરની ભૂમિકામાં રજત કપૂર અને આશિષ વિદ્યાર્થી પણ છે જે પોતાની ફરજ તો નિભાવી જાણે છે પરંતુ તેના અસહ્ય અંજામને સ્વીકારી શકતા નથી . એ પણ સમજે છે કે એ લોકો તો સમયનો તકાજો સમજીને પોતાની ફરજ નિભાવે એવા એ માત્ર પ્યાદા છે અને એ કડવી વાસ્તવિકતા પણ જાણે છે કે પ્યાદાનું નામ તો ક્યાંય ઇતિહાસમાં લખાવાનું નથી જ અને ત્યારે તેમને અનુભવાતુ દુઃખ સહ્રદયી પ્રેક્ષક પણ સમજી શકે છે. કોઇ એંગલથી ન ઓળખાતો ચંકી પાંડે નાની પણ મહત્વની ભૂમિકામાં દેખા દે છે.

ફિલ્મમાં રજૂ થતી કડવાશ, ક્રૂરતા તે સમયના સંજોગોની સંખ્યાબંધ કતલનો આંશિક ચિતાર પણ છે. ફિલ્મની કથા સાથે ઇલા અરૂણના શબ્દોમાં સમાંતર કહેવાતી મીરા, રઝિયા સુલતાન અને  રાણી પદ્માવતીની પ્રતિકાત્મક વાત પણ કથાના ભાવિ ચિતારનો ઘણો નિર્દેશ કરી જાય છે.

“ ધ ડર્ટી પિક્ચર’ ફિલ્મમાં વિદ્યા કહે છે ફિલ્મ તીન ચીજ સે ચલતી હૈ.. એન્ટર્ટેઇનમેન્ટ એન્ટર્ટેઇનમેન્ટ એન્ટર્ટેઇનમેન્ટ અને મેં એન્ટર્ટેઇનમેન્ટ હું’ …પરંતુ એ સિવાયની અનેક ફિલ્મોની જેમ વિદ્યા બાલને અહીં સ્થાપિત કરી દીધું છે કે વિદ્યા એ એન્ટર્ટેઇનમેન્ટ નહીં અભિનયની ઓળખ છે.

રાજકહિની પર આધારિત આ ફિલ્મના લેખક- દિગદર્શક શ્રીજીત મુખર્જીએ ફિલ્મમાં વહેતી સંવેદના જાળવી રાખી છે. ફિલ્મના ગીતોનો અલગ અંદાજ છે પરંતુ ફિલ્મના અંતે બેકગ્રાઉન્ડમાં મુકાયેલું “ યે સુબહા હમી સે આયેગી” ગીત ભાગલાના ચિતારની અસરને વધુ દર્દનાક બનાવે છે.

કલાકારો- વિદ્યા બાલન, પલ્લવી શારદા, ગૌહર ખાન, ચંકી પાંડે, પિતોબાષ,આશિષ વિદ્યાર્થી, રજત કપૂર, ઇલા અરૂણ, નસીરૂદ્દિન શાહ,

નિર્માતા-મુકેશ ભટ્ટ, વિશેષ ભટ્ટ

નિર્દેશક- શ્રીજીત મુખર્જી

સંગીત- અનુ મલિક , કૌસર મુનિર

ફિલ્મ ***૧/૨ એક્ટીંગ***૧/૨  સંગીત**સ્ટોરી***

 

 
Rajul Kaushik
http://www.rajul54.wordpress.com

એપ્રિલ 17, 2017 at 11:26 પી એમ(pm) 8 comments

ડીયર જીંદગી- ફિલ્મ રિવ્યુ

dear-zindagi-5a

આજની યુવા પેઢીના પ્રતિક સમી કાયરા કાબિલ છે અને સાથે સાથે કન્ફ્યુઝ પણ એટલી જ છે. એની પાસે ખુલી આંખે જોવાનું એક સપનું છે. સિનેમેટોગ્રાફીની જાણકાર કાયરાને પોતાની એક ફિલ્મ શુટ કરવી છે. જો કે ખુલ્લી આંખે સપના જોતી કાયરાની રાતોની ઉંઘ વેરણ છે. જેટલી એ એનર્જેટીક છે એટલી જ અજંપ પણ છે. એક ફુલ પરથી બીજા ફુલ પર ઉડતા પતંગિયાની જેમ એ સિડ ( અંગદ બેદી) રાઘવેન્દ્ર ( કુણાલ કપૂર ) અને રુમી ( અલિઝફર ) વચ્ચે ઝોલા ખાય છે. ના એનામાં ભ્રમર વૃત્તિ નથી પણ અસલામતીની એક એવી લાગણી છે જેનાથી એ કોઇપણ સંબંધનો અંત આવે અને એના જીવનમાં જે એકલતા ઉભી થાય એનાથી ડરીને કોઇપણ સંબંધનો એ સામેથી જ અંત આણી દે છે અને પોતાની રાતોની ઉંઘ વેરણ કરી મુકે છે. કારણ તો એ પોતે પણ નથી જાણતી પણ આ માનસિકતાથી વાજ આવીને એ દિમાગના ડૉક્ટર  જહાંગીર ખાન ( શાહરૂખ ) પાસે સેશન લે છે. ડૉ. ખાન સાથેના સેશનમાં  એના મનની અવઢવ- અસ્થિરતા, અજંપાના કે આક્રોશ પાછળના એક પછી એક પડ ખુલતા જાય છે જે એના બાળપણ સાથે જોડાયેલા છે.

ભૂતકાળ સાથે જોડાયેલા આ ડરથી એનો વર્તમાન વિમુક્ત થશે ખરો, એના ભવિષ્યની કોઇ સ્થાઇ રૂપરેખા એ નક્કી કરી શકશે ?

કોઇ એક કળીની એક પછી એક પાંખડીઓ ખુલતી જાય અને સંપૂર્ણ ગુલાબ બનીને ખિલે એવી જ રીતે ગૌરી શિંદે નિર્દેશિત ફિલ્મ ‘ ડીયર જીંદગી’ અને આલિયા ભટ્ટ ખિલતા જાય છે. ફિલ્મની શરૂઆત ખિલતી કળી જેવી જ ધીમી છે પરંતુ કાયરાના જીવનમાં આવતા ડૉક્ટર ખાનના આગમનથી ફિલ્મની ગતિ અને કથા પણ પકડ જમાવતા જાય છે.

જીવનમાં ઉંચાઇને આંબવા માટે અઘરા જ આયાસો કરવા જરૂરી નથી પણ સરળ અને સુગમ આયાસોથી પણ ઉંચાઇને આંબી શકાય છે એવી સાવ જ સરળ અને સીધી વાત કાયરાના મનને સમજાવતા ડૉકટર ખાનના પાત્રને શાહરૂખે સાચે જ ખુબીથી ભજવ્યું છે. છેલ્લા કેટલાય સમયથી શાહરૂખ ખાન રુપેરી પરદા પર પોતાની પકડ અને પ્રભાવ ગુમાવતા જતા હોય એવી સંભાવના ઉભી થવા માંડી હતી પરંતુ ડૉક્ટર ખાનના પાત્રમાં મેચ્યોર અભિનય દ્વારા ફરી એકવાર શાહરુખે તેની અભિનયની સહજતા સાબિત કરી છે. ડૉક્ટરની કેબિનમાં જ બેસીને એકદમ ફોર્મલ ડ્રેસિંગમાં જ ક્લાયન્ટને ટ્રીટ કરવા એવી આજ સુધીની સ્થાપિત માન્યતાઓથી અલગ રીતે પોતાના દર્દીને ખુલ્લા આસમાન નીચે, ઉડતા પંખીની જેમ મુક્ત વાતાવરણમાં અથવા દરિયાના ઉછળતા મોજાઓને પકડવા કબડ્ડી રમતા રમતા જીવનના પ્રશ્નોને સુલઝાવતા ડોક્ટર ખાનના પાત્રને શાહરુખે અત્યંત સહજતાથી નિભાવ્યુ છે. રોમેન્ટીક હીરોની ઇમેજમાંથી બહાર આવીને અને આટલી સાહજીકતાથી કેરેક્ટર રોલમાં ઢળતા શાહરુખને જોવાનું ગમશે.

આલિયા ભટ્ટે તેનામાં રહેલા અભિનયના ઓજસનો પરિચય તો તેની ઘણી ફિલ્મો દ્વારા આપી જ દીધો છે. ઉડતા પંજાબ જેવી ગંભીર ફિલ્મના પાત્રને જીવી જતી આલિયા તેનાથી સાવ જ અલગ રીતે કાયરાના પાત્ર દ્વારા ‘ ડીયર જીંદગી’ માં છવાઇ ગઈ છે. કાયરાની મહત્વકાંક્ષાઓ , કાયરાની કારકિર્દીની ટોચને આંબવાની જીદની સાથે સિડ , રાઘવેન્દ્ર કે રુમી સાથેના સબંધથી જોડાવાની કે એ સંબંધને તોડવાની માનસિક અસ્થિરતા સાથે એ સીધી જ કનેક્ટ થઈ જાય છે. માતા-પિતા સાથે કે અન્ય ફેમિલી ફ્રેન્ડ્સ સાથેનું તેનું ઉધ્દતાઇ ભરેલું વર્તન જે રીતે એના માતા-પિતાને ઠેસ પહોચાડતું હશે એ જ રીતે પ્રેક્ષકોના મનને પણ ઠેસ પહોંચાડે છે. એના મનના ઉંડાણમાં ધરબાયેલી નાનપણની નાઇટ મેર જેવી ધુંધળી યાદોના લીધે એના સ્વભાવમાં આવતી જતી અકળામણોમાંથી ઉદ્ભવતી રોષની લાગાણીઓ જાણે એની જ પ્રકૃતિ હોય એવી રીતે વ્યક્ત થઈ છે અને અંતે ડૉક્ટર ખાન સાથે ખુલતી જતી કાયરાના મનની કિતાબ વાંચી શકાય એટલી સ્પષ્ટ અને સંપૂર્ણ રીતે ખુલે છે ત્યારે પ્રેક્ષકોને હચમચાવી દે છે. કાયરાની હતાશા, આક્રોશ કેટલી હદે વ્યાજબી હતા તે હવે સમજાય છે. ધોધમાર રડી ઉઠતી કાયરાને જોઇને પ્રેક્ષકોના મન પણ ભારે થઈ જાય છે. મનનો ભાર ઠલવીને હળવી ફુલ બનીને પતંગિયાની જેમ ઉડતી કાયરા જ કદાચ આલિયા ભટ્ટનું સાચુ સ્વરૂપ હોય એવી હળવાશ તો આપણે પણ અનુભવી શકીએ છીએ. ‘ ડીયર જીંદગી’માં આલિયાને માણવાની એક મઝા છે.

ફિલ્મની કથાને અનુરૂપ એવા નાના અમસ્તા પાત્રમાં કુણાલ કપૂર, અંગદ બેદી અને અલિ ઝફરની હાજરીથી કથા બંધાતી જાય છે. ફિલ્મના મધ્યાંતર પછી દેખા દેતા કાયરાના ભાઇ કિડોના પાત્રમાં રોહિત સરાફે નાનકડી ભૂમિકાને સરસ રીતે નિભાવી છે. તો કાયરાની મિત્રોના પાત્રમાં ઇરા દુબે અને યશસ્વીની દયામાની હાજરી નોંધપાત્ર રહી છે. નાનકડી કાયરાનો નાનો અમસ્તો રોલ પણ એકદમ ઇફેક્ટીવ રહ્યો છે.

‘ ઇંગ્લીશ વિંગ્લીશ’ ની નિર્દેશક ગૌરી શિંદી ‘ ડીયર જીંદગી’ માં પણ પોતાની કુશળતા સિધ્ધ કરી છે. ફિલ્મમાં એવી કોઇ ઢાંચામાં ઢાળી શકાય એવી કથા નથી તેમ છતાં તેના સંવાદો અને પાત્રો દ્વારા ફિલ્મની પકડ જળવાઇ રહે છે. ડોક્ટર ખાનના કાયરા સાથેના સેશનનો સમય વહેતા ઝરણાની જેમ સરળતાથી અને રસાળતાથી વહી જાય છે. કાયરાને તેના જીવનના પ્રશ્નોના ડૉક્ટર ખાન દ્વારા અપાયેલા ઉત્તરોમાં ક્યાંય કોઇ ભારેખમ જ્ઞાનનો બોજ નથી પરંતુ સરળતાથી જીવન જીવી જવાના રસ્તાઓ છે. ગોવાથી આગળ વધીને અહીં કોઇ દેશી કે વિદેશી મનોરમ્ય લોકેશનો નથી તેમ છતાં ફિલ્મની સુંદરતા ઓછી થતી નથી.

ફિલ્મના ટાઇટલ સોંગ અને અન્ય ગીતો પણ કર્ણપ્રિય છે. ઓવર ઓલ ફિલ્મમાં વ્યક્ત થતા કાયરાની લાગણીઓના ચઢાવ ઉતાર સાથે સીધા જ જોડાઇને માણી શકાય એવી હલ્કી ફુલ્કી ફિલ્મ ‘ ડીયર જીંદગી”  વાદ-વિવાદની નહીં પણ સંવાદની ફિલ્મ છે જે આજના  સમયની સાથે મનને પણ સ્પર્શે છે.

કલાકારો- આલિયા ભટ્ટ, શાહરૂખ ખાન, કુણાલ કપૂર,  અલિ ઝફર, અંગદ બેદી, રાજ ભણસાલી, ઇરા દુબે, યશસ્વીની, રોહિત સરાફ

નિર્માતા- આર. બાલ્કી, કરણ જોહર, ગૌરી ખાન

નિર્દેશક – ગૌરી શિંદે

સંગીત- અમિત ત્રિવેદી

ફિલ્મ **** એક્ટીંગ **** સંગીત**** સ્ટોરી***

નવેમ્બર 30, 2016 at 2:10 એ એમ (am) 2 comments

Film Review- Aligarh

A_still_from_the_film_Aligarh

હિન્દી ફિલ્મોમાં બે રીતની ફિલ્મો બને- એક ક્લાસ માટે અને બીજી માસ માટે. સામાન્ય રીતે સૌને ગમે તેવી અને અમુક વિશેષ પ્રકારના પ્રેક્ષકોને જ ગમે તેવી. આ બીજા વર્ગની વિશેષ પ્રકારના વર્ગના પ્રેક્ષકોને ગમે તેવી ફિલ્મ બનાવવા માટે ગજુ જોઇએ કારણકે આવી ફિલ્મો થીયેટરને કે બોક્સ ઓફિસને છલકાવી દેશે તેવી કોઇ અપેક્ષા રાખ્યા વગર બનાવવામાં આવતી હોય છે. ફિલ્મોની જેમ કેટલાક સંબંધો અને સત્યો પણ એવા છે જે સરળતાથી સમજવાની તૈયારી હજુ ઝાઝી જોવા મળતી નથી તો  સ્વીકારવાની વાત જોજનો દૂર છે.

‘અલીગઢ” ફિલ્મ અને એ ફિલ્મની કથા પણ આ બીજા પ્રકારની ફિલ્મોમાંની એક કહી શકાય એવી ફિલ્મ છે. પરદેશમાં  હવે આ સમલૈંગિક સંબંધોનો ઝાઝો છોછ રહ્યો નથી એને લીગલ માન્યતા આપવામાં આવી છે અને એથી આગળ વધીને આ સંબંધોની પરંપરાગત લગ્નોની જેમ જ ઇન્વીટેશન કાર્ડ સાથે ઉજવણી જોવામાં આવે છે. પરંતુ હજુ આપણા ભારતિય માનસે આ સંબંધ અને સત્ય સ્વીકાર્યા નથી.

ફિલ્મ ભાષાશાસ્ત્રી અને લેખક ડોક્ટર શ્રીનિવાસ રામચંદ્ર સિરાસ અને પત્રકાર દીપુ સેબેસ્ટીયનના જીવનને આધારિત ફિલ્મ છે. અલીગઢ મુસ્લીમ યુનિવર્સિટીમાં મરાઠી શિખવતા પ્રોફેસર ડોક્ટર શ્રીનિવાસ ( મનોજ બાજપાઇ)ને એમના સમલૈંગિક સંબંધ માટે સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા. દિલ્હીના ન્યુઝ પેપરની હેડ રિપોર્ટર પોતાના ન્યુઝ પેપરના યુવાન રિપોર્ટર દીપુ સેબેસ્ટીયન ( રાજકુમાર રાવ)ને અલીગઢ મોકલે છે. ઘણા આયાસો બાદ દીપુ ડોક્ટર શ્રીનિવાસનો વિશ્વાસ જીતવમાં સફળ થાય છે.

આ દરમ્યાન સમલૈંગિક સંબંધોના અધિકાર માટે કામ કરતી એનજીઓ પ્રોફેસરનો એપ્રોચ કરે છે. સિરાસ અને એનજીઓ તરફથી કેસ લઢતા વકીલ આનંદ ગ્રોવર ( આશિષ વિદ્યાર્થી) આ સંબંધોને પુષ્ટી આપતી દલીલો કરે છે અંતે હાઇકોર્ટ ડોક્ટર સિરાસને નિર્દોષ ઠેરવીને યુનિવર્સિટીને તેમને બાઇજ્જત સ્વીકારનો હુકમ કરે છે. આટલા સુધી તો બરાબર છે પરંતુ તે પછી આગળ વધતી ફિલ્મ પ્રેક્ષકોને કંઇક જુદા મનોજગતમાં ધકેલી દે છે.

આ ફિલ્મમાં સમલૈંગિક સંબંધોને લઈને સવાલ મુકવામાં આવ્યો છે કે શું આ સંબંધો એટલી હદે તિરસ્કારને પાત્ર છે કે આવા સંબંધો ધરાવતી વ્યક્તિ પણ તિરસ્કારને પાત્ર બની જાય? હકિકતમાં સૌ જાણે છે કે આ કોઇ વ્યક્તિના હાથની વાત નથી. આવી વ્યક્તિઓને પણ કદાચ આવા સંબંધોને સ્વીકૃતિ નહી મળે એવી ખાતરી હોવાથી એ જાહેરમાં લાવતા સંકોચ પામે છે ને?  આપણા સમાજમાં કિન્નરોને પણ મોટાભાગે સામાન્ય નજરે જોવામાં નથી આવતા.

ફિલ્મનો આખો મદાર જેની પર છે તે મનોજ બાજપાઇ પ્રોફેસર શ્રીનિવાસના પાત્રને આત્મસાત કર્યું હોય એવી રીતે રજૂ થયા છે. અભિનય બાબતે આજ સુધીમાં મનોજ બાજપાઇ ક્યારેય ઉણા ઉતર્યા નથી. એમની પર્સનાલિટી એવી છે જે જે પાત્રમાં ઢળે તે પાત્રને ઉજાળે છે. યુનિવર્સિટી દ્વારા તિરસ્કૃત અને ડરી ડરીને જીવતા શ્રીનિવાસની લાચારી –બેબસી લઈને પરદા પર નજરે પડતુ પાત્ર મનોજ બાજપાઇ નથી પણ ડોક્ટર શ્રીનિવાસ જ છે એટલી હદે એ સિરસના પાત્રમાં ઢળી ગયા છે. એમની સાથે જે ઘટના ઘટી છે એના લીધે એ જે ઉપેક્ષાને પાત્ર બન્યા છે એની સામે આક્રોશ પણ નથી થઈ શકતો પરંતુ જાણે કોઇ ગુનાહિત પ્રવૃત્તિ આચરી હોય એમ શરમિંદગી અનુભવી પડે છે એનો એહસાસ એમની પ્રત્યેક ઝલકમાં જોવા મળે છે. પ્રોફેસરની એકલતા અને ઉદાસી કે ઉદાસીનતા મનોજ બાજપાઇ હુબહુ રજૂ કરી શક્યા છે. માણસને સમલૈંગિક સંબંધો સુધી જવાની જરૂરિયાત ઉભી થાય એ એના હાથની વાત નથી પરંતુ જે હાથમાં નથી એ હકિકત બનીને સામે આવે તો એ કોઇ એવો ગુનો નથી કે જેના માટે એને હડધૂત કરી શકાય. આ એક વાતને હંસલ મહેતાએ ડોક્ટર શ્રીનિવાસ દ્વારા સમાજ સુધી લાવવા પ્રયાસ કર્યો છે જેનો મનોજ બાજપાઇએ તેમના અભિનય દ્વારા હુબહુ ચિતાર આપ્યો છે.

રાજકુમાર રાવ અને આશિષ વિદ્યાર્થીએ પણ પોતાના ફાળે આવેલા પાત્રને ઉચિત ન્યાય આપ્યો છે.

હંસલ મહેતાએ એક અતિ ગંભીર અને નાજુક સમસ્યા કે જેના અંગે જાહેરમાં કોઇપણ વ્યક્તિ ચર્ચા કરવાની તો દૂર ઉલ્લેખ સુધ્ધા કરવાનો ટાળે એવી સમસ્યાને લઈને જે રીતે ફિલ્માંકન કર્યું છે તેને દાદ આપવી જ રહી. સત્ય ઘટનાનું ફિલ્મીકરણ વધતું જાય છે અને ‘અલીગઢ’ એમાં એક વધુ સુંદર ઉમેરો છે.

કલાકારો- મનોજ બાજપાઇ, રાજકુમાર રાવ, આશિષ વિદ્યાર્થી

નિર્માતા- સુનિલ લુલ્લા

નિર્દેશક- હંસલ મહેતા

સંગીત- કરણ કુલકર્ણી

ફિલ્મ **** એક્ટીંગ ****૧/૨ મ્યુઝીક ** સ્ટોરી ***

ફેબ્રુવારી 29, 2016 at 1:20 એ એમ (am) 6 comments

ફિલ્મ રિવ્યુ-એરલિફ્ટ

airlift_poster

ક્યારેક આપણે કેટલી વધી વાસ્તવિકતાઓથી અજાણ હોઇએ છીએ? એક કડવી વાસ્તવિકતા એ છે કે ક્રિકેટનો વાયરો ચોતરફ એવો વાયો છે અને લોકોની આંખો પણ એની ઝાકઝમાળથી અંજાઇ ગઈ છે. એક એક ચોગ્ગા કે છગ્ગા પર તાળીઓનો ગડગડાટ અને તારીફોના પુલ બંધાય. એક એક મેચ કે એક સિરીઝ જીતવા અને દેશનું નામ રોશન કરવા માટે ક્રિકેટરોને કરોડો મળે ત્યારે દેશ પર જાન ન્યોછાવર કરતા જવાનો તો ક્યાંય બેનામીની ગર્તામાં ધકેલાઇ જાય. જવાનો તો જાણે દેશ માટે મરી ફિટવા જ સર્જાયા ના હોય?  અને ક્યારેક એવું પણ બને કે કોઇ એક આમ આદમી દેશ માટે લડતા જવાન જેવો જ જાબાંઝ નિકળે અને કલ્પના ન કરી હોય એવું કામ કરી જાય.અને તેની લોકોને જાણ સુધ્ધા ન થાય.

વાસ્તવિક પાત્ર રંજીત કટ્યાલ અને તેના વિશે આજ સુધી ભાગ્યેજ કોઇને જાણ હશે. ભારતિય મૂળ ધરાવતા કુવૈતના રહેવાસી આ અરબપતિએ ૧૯૯૦માં કુવૈતમાં ફસાયેલા ૧,૭૦૦૦૦ ભારતિયોને સદ્દામે આચરેલા હિંસાના તાંડવમાંથી આબાદ બચાવવા પ્રયાસ કર્યો હતો અને તે સમયના પ્રધાન મંત્રી વી.પી.સિંઘ, કોંગ્રેસી ગાંધી પરિવાર કે નટવરસિંહની મદદ નહીં પણ એર ઇન્ડીયાના સહયોગથી એ કઠીન કાર્ય સિધ્ધ કર્યું હતું. એ વાત પણ આજ સુધી કોણ જાણતું હતું?

પણ આજે નિખિલ અડવાણી, ભૂષણ કુમાર , વિક્રમ મલ્હોત્રા નિર્મિત રાજા ક્રિષ્ન મેનન નિર્દેશિત ફિલ્મ “ એરલિફ્ટ”ની રજૂઆતે આ ભૂલાઇ ગયેલી પરદા પાછળની હકિકત રૂપેરી પરદે ઉજાગર કરી છે. કુવૈત પર જેમ જેમ સદ્દામનો કબજો વધુ ને વધુ મજબૂત થતો ગયો એમ એમ ભારતિયો માટે કુવૈત છોડવા સિવાય કોઇ આરો બચ્યો નહીં ત્યારે રંજીત કટ્યાલે ભારતના વિદેશ ખાતાની સહાય માંગી. અને માત્ર બે જ મહિનામાં એર ઇન્ડીયાની લગભગ ૪૮૮ જેટલી વિમાની સેવાઓની સહાયથી એક લાખ દસ હઝાર ભારતિયોમાંથી એક લાખ સાત હઝાર જેટલા ભારતિયોને સહીસલામત સ્વદેશની ધરતી પર ઉતાર્યા હતા. દુનિયામાં ક્યારેય ન સાંભંળ્યુ હોય એને સંભવ કર્યું હતું.

ઘણી બધી અવાસ્તવિકતાને અવગણીને ફિલ્મને ફિલ્મની રીતે જોવાના બદલે એક અજાણ પરિસ્થિતિ અને તેનો સામનો કરવા માટે ખેડાયેલા સાહસને વધાવવા માટે જો જોવામાં આવે તો ખ્યાલ આવે કે એ સંજોગોમાં ભારતિયોને કેવી પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો પડ્યો હશે ? ફિલ્મની શરૂઆતમાં ઇરાકી સૈન્ય જે રીતે કુવૈત પર ત્રાટકે છે અને બેરહેમીથી નિર્દોષ જીવોની કત્લેઆમ કરવા માંડે છે એ દ્રશ્ય જ કાળજું કંપાવનારુ છે તો વાસ્તવમાં એ પરિસ્થિતિમાં જે લોકો હશે તેમની તો અવદશા વિચારીએ તો પણ રૂંવાટા ઉભા થઈ જાય. એ સમયે પોતાની જાતને કુવૈતી માનતા ઉદ્યોગપતિનું હ્રદય એટલી હદે દ્રવી ઉઠે છે કે એક સુંવાળા ઇન્સાનમાંથી એક સાહસવીરનો જન્મ થાય છે. એક સચોટ સ્ટેટમેન્ટ રંજીતના હ્રદયમાંથી નિકળે છે. “ ઇન્સાન કિ ફિતરત હી ઐસી હૈ , જબ ચોટ લગતી હૈ તો મા મા હી ચિલ્લાતા હૈ” જીવન આખું પોતાની જાતને કુવૈતી માનતા હિન્દુસ્તાનીને જ્યાં જીવતા હતા એ ભૂમિને રાતોરાત ત્યજી દેવી પડે અને નક્કર ભાવિની જ્યાં ખાતરી ન હોય એવી માભોમ તરફ નજર દોડાવવી પડે ત્યારે કોઇની પણ માનસિક હાલત કેવી હોય? અને એવા સમયે અન્યનો વિચાર કરવો એ વાત સાચે જ પ્રશંસનિય છે.

પરંતુ આ પ્રસંશાને યોગ્ય બનાવવા માટે ફિલ્મ મેકરે કેટલીક બાબતો ઘ્યાન પર રાખી હોત તો આ ફિલ્મ સાચે જ રૂંવાટા ઉભા કરી દે તેવી થ્રીલર ફિલ્મ બની હોત. પરંતુ બોલીવુડ ફિલ્મ માધાંતાઓ પણ કેટલીક અવાસ્તવિક લાગે તેવો મસાલો ઉમેરવાનો લોભ છોડી શકતા નથી. એક તરફ માહોલ જામ્યો હોય ત્યાં ગીતો ગાવાનો વિચાર સુદ્ધા કોને આવે ? માત્ર બોલીવુડના હીરો અને હીરોઇનને સ્તો… આવી કાળજુ કંપાવી મુકે તેવી ફિલ્મમાં પણ જો ગીતો ઉમેરવા પડે તો એનો અર્થ એ કે ફિલ્મ મેકરને મનોરંજન પિરસ્યા વગર ફિલ્મ ચાલશે કે નહીં એવો  વિશ્વાસ નહીં હોય ?  ગીતો ખરેખર સારા છે પરંતુ આ ફિલ્મ માટે બિલકુલ બિન જરૂરી છે. જ્યાં આખા શહેર તહસ-નહસ થતું હોય ત્યાં ગીત-સંગીત તો મનોરંજન પણ પુરૂ પાડી શકતા નથી અને ફિલ્મની સચોટતાને મારી નાખે છે. શક્ય છે કે ફિલ્મની પ્રત્યેક પળ એટલી ગંભીર કે ત્રાસદાયી ન દર્શાવવી હોય. અથવા તો પતિ પત્નિ વચ્ચે જે પ્રેમભરી સંવેદનાઓ જીવાતી હોય એ દર્શાવવાનું માધ્યમ ગીતો હોઇ શકે પરંતુ એ સિવાય શું ? કેમ?

ગબ્બર ઇઝ બેક, બેબી, હોલિડે –સોલ્જર ઇઝ નેવર ઓફ્ફ ડ્યુટી જેવી ફિલ્મો આપ્યા બાદ અક્ષય કુમારને દેશ ભક્તિનો રંગ સદી ગયો હોય એટલી આસાનીથી આવા રોલ ભજવે છે .અત્યંત સાહજીકતાથી “ એર લિફ્ટ”માં પણ રંજીત કટ્યાલનું પાત્ર ભજવ્યું છે. રંજીત કટ્યાલનો આક્રોશ, હતાશા જોશ અક્ષય કુમારના અભિનયમાં સહજ રીતે વ્યક્ત થાય છે.જ્યાં પોતાના જાન-માલની સલામતિ ન હોય ત્યારે પણ અન્યની ખેવના કરવા જેવી સહાનુભૂતિ અને એ કાર્ય પાર પાડવાની મક્કમતામાં અક્ષયનો પરફેક્ટ પરફોર્મન્સ નજરે પડે છે. અક્ષયની બાબતે જોઇએ તો આ તેના માટે પોઝીટીવ બાબત છે. પરંતુ સમગ્રતયા નજર કરીએ તો આ સાહસને સફળતા અપાવનાર  એર ઇન્ડીયા કે આપણા લશ્કરને ફાળે પણ એટલો જ જશ જાય છે. અક્ષયને મહત્વ આપવામાં આ સત્યને બહાલી આપવામાં કચાશ રહી ગઈ છે.

ખોફનાક માહોલમાં પતિની સાથે કદમ મિલાવવા માંગતી નમ્રિત કૌર સહજ લાગે છે. વિદેશ ખાતાના ઓફિસર સંજીવ કોહલી એટલે કે કુમુદ મિશ્રાએ થોડામાં ઘણું કહી દીધુ છે. સહાયકારી કલાકારોમાં પૂરબ કોહલી, સુરેન્દ્ર પાલ, નિનાદ કામત પણ યથા યોગ્ય રહ્યા છે. સૌથી અજીબ પાત્ર છે ઇરાકી મેનેજર ઇનામુલ હકનું. જે સ્થાને એમને ગોઠવ્યા છે ત્યાં જે ભાર વર્તાવો જોઇએ એના કરતાં એ રમૂજી વધુ લાગે છે.

ફિલ્મની શરૂઆતમાં જે ખોફ , જે ભય ઉભો થાય છે તે આગળ જતા પકડ ગુમાવી દે છે. જરૂરી નથી કે સમગ્ર ફિલ્મ દરમ્યાન એ ખોફ કે ભય સતત પડઘાવોજ જોઇએ પરંતુ જ્યાં જીવ સટોસટની બાજી ખેલાતી હોય ત્યાં હળવાશ તો વર્તાવવી ન જ હોવી જોઇએ ને?

૨૬ જાન્યુઆરીના નજદિકી સમયે આવી ગર્વ લેવા જેવી પણ અજાણ અથવા ભુલાઇ ગયેલી ઘટનાની રજૂઆત જ ધન્યવાદને પાત્ર છે. ફિલ્મમાં ઘણીબધી લાક્ષણિક , લાગણી સભર અને રોમ રોમ પર છવાઇ જતી દેશભક્તિની ક્ષણો સચવાઇ છે જે પ્રેક્ષકોને સ્પર્શે છે. ક્યારેય પણ પરિવાર સાથે જોઇ શકાય અને બાળકોને પણ બતાવી શકાય એવી ફિલ્મથી ઘટનાનો સંપૂર્ણ તો નહીં પણ આંશિક ખ્યાલ તો જરૂર આવશે જ.

કલાકારો- અક્ષય કુમાર, નિમ્રત કૌર, પ્રકાશ બેલવાડી, કુમ્દ મિશ્રા , પુરબ કોહલી, ઇનામુલ હક

નિર્માતા- નિખિલ અડવાણી,ભૂષણ કુમાર, વિક્રમ મલ્હોત્રા

નિર્દેશક- રાજા ક્રિષ્નન મેનન

સંગીત-અમાલ મલિક

ફિલ્મ ***૧/૨  એક્ટીંગ ***૧/૨ મ્યુઝીક *** સ્ટોરી***૧/૨

જાન્યુઆરી 24, 2016 at 10:15 પી એમ(pm) 8 comments

Older Posts


Blog Stats

  • 98,422 hits

rajul54@yahoo.com

Join 933 other followers

દેશ – વિદેશ ‘પ્રવાસ વર્ણન’

Posts filed under ‘પ્રવાસ વર્ણન’

ફિલ્મ રિવ્યુ –

Posts filed under ‘- film reviews -’ https://rajul54.wordpress.com/category/film-reviews/

શ્રેણીઓ

“ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ”

"http://groups.google.co.in/group/gujblog" target="_blank">ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ

Flag counter

free counters

Calender

જાન્યુઆરી 2018
સોમ મંગળ બુધ ગુરુ F શનિ રવિ
« ડીસેમ્બર    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Disclaimer:

© અહીં રજૂ કરેલ કૃતિઓના કોપીરાઇટ્સ-હક્કો જે તે રચનાકારના પોતાના છે. આ બ્લોગ પર અન્ય કવિઓની જે રચનાઓ પોસ્ટ કરી છે, એને લીધે જો કોઇના કોપીરાઇટનો ભંગ થયેલો કોઇને લાગે અને મને જાણ કરવામાં આવશે, તો તેને સત્વરે અહીંથી દૂર કરીશ. પણ મને આશા અને શ્રદ્ધા છે કે સૌ સર્જકો અને પ્રકાશકો તેમ જ તેમના વારસદારો ગુજરાતી ભાષાના પનોતા સંતાનોને માટે વિશ્વ-ગુર્જરી સમાજમાં સભાનતા કેળવવાના આ નિસ્વાર્થ પ્રયત્નોને હૃદયપૂર્વક ટેકો આપશે અને બીરદાવશે. ۞ Disclaimer : This blog is not for any commercial purposes. The entries posted on this blog are purely with the intention of sharing personal interest in gujarati literature/sahitya without any intention of direct or indirect commercial gain. Locations of visitors to this page