Posts filed under ‘ફિલ્મ રિવ્યુ’

ફિલ્મ રિવ્યુ- મિશન મંગલ

picture of mangal mission

સપના જોવા એ સૌની ફિતરત છે પણ રાત્રે ઊંઘમાં આવતા સપના અને ઊંઘમાંથી જગાડી દે એ સપનામાં આસમાન જમીનનો ફરક હોય છે અને આ આસમાન જમીનનો ફરક એટલે આર. બાલ્કિ લિખિત, જગન શક્તિ દિગ્દર્શિત “મિશન મંગળ”. મનમાં સતત એક જ વિચાર ઘુમરાયા કરે અને એને કોઈપણ રીતે સફળતાથી પાર પાડવાની જીદ એટલે -મિશન મંગળ’. હોમ સાયન્સથી શરૂ થઈને સ્પેસ સાયન્સ સુધીની સફળતાની સફરકથા એટલે મિશન મંગળ..

હા ! સાવ સાચી વાત સમજ્યા છીએ. એક સીધી સાદી  દેખાતી ગૃહિણીધર્મ નિભાવતી નારી એટલી જ સફળતાથી જો મંગળમિશનને સફળતાનો અંજામ આપી શકતી હોય તો સ્ત્રી સશક્તિકરણનું આનાથી વધારે બીજુ દ્રષ્ટાંત હોઈ શકે?

સૌને જાણ છે એમ ભારતનો સૌ પ્રથમ સ્પેસ પ્રોગ્રામ નિષ્ફળ નિવડ્યો હતો અને ભારત સ્પેસ પ્રોગ્રામમાં  લગભગ પાંચ વર્ષ પાછળ ધકેલાઈ ગયું હતું તેમ છતાં હાર માન્યા વગર સ્પેસ ટેક્નૉલૉજિના કોઈપણ એક્સપર્ટના બદલે જુનિયરની સહાયતાથી મંગળ પર યાન મોકલવાનું ભગીરથ કાર્ય રાકેશ ધવન અને તારા શિંદેએ અત્યંત નજીવા કહેવાય એવા ખર્ચે ટુંક સમયમાં  પ્રથમ પ્રયાસે જ સફળતાથી સિદ્ધ કર્યું હતું. કોઈપણ અશક્ય કે અઘરા કામને સફળતાનો અંજામ આપવો એ જ ખરી યશસિદ્ધિ છે ને?

યસ, પ્રોજેક્ટ મેનેજર તારા શિંદેને શિરે આ યશકલગી મુકાય એવા સંપૂર્ણ આયાસોને આ ફિલ્મમાં વિદ્યા બાલને પરદા પર જીવંત કર્યા છે. આ એક એવી નારી છે જે ઘર, વર અને સંસારને સરસ સમજદારીથી સાચવી જાણે છે. સંતાનોના વરણાગીયા અંદાજથી અકળાતા પતિના મિજાજને પણ સાચવીને સંતાનોની સાથે સમજદારીપૂર્વક કામ લે છે. એની પાસે શક્તિ છે, શ્રદ્ધા છે. એનામાં પોતાની આવડત માટે, આદરેલા આયાસ માટે આત્મવિશ્વાસ છે પણ અભિમાન નથી. સાયન્સથી વધીને એક સુપરપાવર છે એ વાસ્તવિકતાને એ સ્વીકારે છે. મિડ્લ ક્લાસ પરિવારની મહિલામાં સેવિંગની ઇનબિલ્ટ પ્રકૃતિ જેવા એની પાસે સાવ નાના નાના ઘરેલુ નુસખા છે જે મંગળયાન મિશનને અંજામ આપવામાં કારગત નિવડે. વિદ્યા બાલન પાસે આ તમામ પાસાને સૂઝપૂર્વક નિભાવવાની તાકાત છે. કોઇપણ જાતના ભાર વગર, આયાસ વગર તારા શિંદેના પાત્રને વિદ્યાએ માફકસર ન્યાય આપ્યો છે.

સૌ જાણે છે એમ માર્સ ઓર્બિટર મિશન (MOM)ની સફળતામાં માસ્ટર કી—ચાવીરૂપ હતી તારા શિંદેની સાથે અન્ય ચાર મહિલાઓ જેમને પરદા પર રજૂ કર્યા છે, સોનાક્ષી સિંહા(ઈકા ગાંધી), તાપસી પન્નુ(ક્રિતિકા અગ્રવાલ), નિત્યા મેનન(વર્ષા પિલ્લઈ), કિર્તિ કુલ્હારી (નેહા સિદ્દિકી)એ. મંગળ મિશનના પ્રોજેક્ટ પર કામ કરતી આ ચારે અભિનેત્રીએ સપોર્ટીંગ રોલને સુંદર રીતે નિભાવ્યો છે.

આ ચારે મહિલાઓએ પોતાની અંગત સમસ્યાઓને અવગણીને પણ આ અવકાશ યાનના પ્રોજેક્ટમાં સંપૂર્ણ સાથ આપ્યો છે. એક સમય એવો આવે છે જ્યારે સૌના જીવનમાં કંઇક પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિ આવીને ઉભી રહે છે ત્યારે તારા શિંદે અણનમ યોધ્ધાની જેમ ફરી એકવાર સૌને ઝઝૂમી લેવાની પ્રેરણા આપે છે અને લો તૈયાર છે MOM ટીમ મિશન મંગળનું મંગળ કાર્ય આગળ ધપાવવા.

સામાન્ય રીતે એવું બનતું હોય કે સત્ય ઘટના આધારિત ફિલ્મ બનાવવામાં જો સાતત્યની સાથે સર્જનાત્મકતાનો સમન્વય ન જળવાય તો ફિલ્મ ફ્લોપ જવાની શક્યતા વધી જાય. જો માત્ર એમાં રહેલા સત્યને જ પકડી રાખીને આગળ વધવામાં આવે તો એ દસ્તાવેજી ચિત્ર બની જાય. એમાં જો મનોરંજનનો મસાલો ઉમેરવામાં આવે તો મૂળ વાતને પુરેપુરો ન્યાય આપવામાં ચૂક રહી જાય. એ જરા અઘરા લાગતા કામને દિગ્દર્શક જગન શક્તિ અને ક્રિયેટિવ પ્રોડ્યુસર આર. બાલ્કિએ ખુબ સુંદર રીતે નિભાવ્યું છે. બંને બાજુ ટેકવેલી લાકડાની ઘોડીની વચ્ચે બાંધેલા દોરડા પર બેલેન્સ જાળવી ચાલવું કેવું કપરું છે એ તો ચાલનારની સાથે જોનારને પણ ખબર જ હોય છે. મંગળ મિશન ફિલ્મમાં સત્ય ઘટનાની ઉપર હળવા મનોરંજનના વાઘા પહેરવામાં બંને સફળ રહ્યા છે.

સ્પેસ શટલ માટે સાડા ચારસો કરોડ જેવી સાવ મામૂલી લાગતી કિંમતે કામ પાર પાડવું એ પણ એક સાહસ જ હતું. એકવારની નિષ્ફળતા પછી ફરી આ જોખમ લેવાનો નિર્ણય એ ટીમ માટે કેટલો પ્રેશરવાળો રહ્યો હશે એ સમજી- અનુભવી શકાય છે પણ એ પ્રેશરની સાથે કેટલીક હળવી લાગતી પળોએ તો ફિલ્મને માણવા લાયક બનવવા ઈંધણનું કામ કર્યું છે.

આ અશક્ય લાગતા કામને અંજામ આપવામાં પાંચ મહિલાઓની સાથે ત્રણ એવા એન્જિનીયરો પણ છે. જરા તેજ મિજાજના, તડ અને ફડ કરી નાખતા રાકેશ ધવનના પાત્રને અક્ષય કુમારે પુરેપુરી સમજદારીથી નિભાવ્યું છે. સામાન્ય રીતે એવું બનતું હોય કે પ્રોજેક્ટની સફળતા કે નિષ્ફળતાની જવાબદારી આખી ટીમની હોય પરંતુ શાણો ટીમ લીડર એ છે કે નિષ્ફળતાની જવાબદારી પોતાના શિરે લે અને સફળતામાં ટીમના અન્ય સભ્યોને આગળ કરે. રોહિણી ઉપગ્રહને અંતરીક્ષમાં તરતો મુકવાના પ્રોજેક્ટમાં ૧૯૭૯માં ઇસરોને મળેલી નિષ્ફળતા અને ૧૯૮૨માં એ જ પ્રોજેક્ટને મળેલી સફળતામાં ઇસરોના ચેરમેન શ્રી સતિષ ધવને અપનાવેલા અભિગમને અહીં સરસ રીતે વણી લેવામાં આવ્યો છે. ભલે રાકેશ ધવન ( અક્ષય કુમાર) તેજ મિજાજ ધરાવે છે પણ સાથી કર્મચારીઓ સાથેનું એનું સહ્રદયી અને સમજદારીપૂર્વકનું વલણ જ એની ટીમની એકતાનો પાયો બની રહે છે. એનામાં પ્રોજેક્ટ મેનેજર તારા શિંદેના ઘરેલુ નુસખા અપનાવવા જેટલી મનની મોકળાશ પણ છે અને પ્રોજેક્ટને ધક્કે ચઢાવતા નાસાના એન્જિનીયર રૂપર્ટ( દિલીપ તાહિલ)ને ધાર્યા કામમાં આડે આવતા રોકવાની મક્કમતા પણ છે.

આધેડ વયે પહોંચેલા શારીરિક અને માનસિક રીતે થાકેલા અનંત આયંગર ( એચ.જી.દત્તાત્રેય) અને માંગલિક એવા પરમેશ્વર નાયડુના (શર્મન જોષી)ની પણ અંગત સમસ્યાઓ તો છે જ પણ એને કોરાણે મુકીને કામે લાગતા આ આધેડ અને યુવાન કલાકારોને જોવાની પણ એક મઝા છે.

સ્પેસ સાયન્સ આમ તો સૌને રસ પડે એવો વિષય છે અને એમાંય ટેક્નૉલોજીમાં વિશ્વના મહારથીઓ જેવા અન્ય દેશને પાછળ મુકીને મળેલી ભારતની સફળતામાં તો સૌને રાજીપો હોય જ ને?

હા, મંગળ પર યાન મોકલવાની ટુંકી સમય અવધિમાં ઉતાવળે પતાવવાના કામની જેમ અહીં પણ ક્યાંક થોડી ઝડપની અસર વર્તાય છે ખરી. ક્યાંક ફિલ્મી જ્ઞાન અને અવકાશ વિજ્ઞાનને અધ્ધર તાલે મેળવી દીધાનો અણસાર પણ વર્તાય છે તેમ છતાં સામે વહેણમાં તરીને આગળ આવવાની સૌની ધગશ પણ  પ્રેક્ષકને સ્પર્શી જાય છે.

સારાંશ એ કે ‘મિશન મંગળ’ બહુ મઝાની ફિલ્મ છે. અહીં હીરો હીરોઈન વચ્ચે રોમાન્સ નથી અને તેમ છતાં રાકેશ ધવન અને તારા શિંદે વચ્ચેની હાર્મની પણ રોમાંચથી જરાય ઓછી નથી. ટાઇટ સિચ્યુએશન વચ્ચે હળવાશના લસરકા, સુંદર લેખન, નિર્દેશન અને અભિનય માણવા જેવી આ ફિલ્મને રાષ્ટ્રીય અને પારિવારિક એમ બંનેની કક્ષામાં મુકી શકાય એમ છે.

 

કલાકારોઃ અક્ષયકુમાર, વિદ્યા બાલન, શરમન જોશી, તાપસી પન્નૂ, કીર્તિ કુલ્હારી, નિત્યા મેનન, સોનાક્ષી સિંહા, એચ.જી દત્તાત્રેય, વિક્રમ ગોખલે, દિલીપ તાહિલ

ડાયરેક્ટરઃ જગન શક્તિ

પ્રોડ્યુસરઃ ફોક્સ સ્ટાર સ્ટુડિયો

સંગીતઃ તનિશ્ક બાગચી, અમિત ત્રિવેદી

 

 

August 28, 2019 at 11:11 am 3 comments

ફિલ્મ રિવ્યુ -કલંક

કલંક પોસ્ટર

હિંદુસ્તાન- પાકિસ્તાનના ભાગલા પહેલાના ૧૯૪૫ના સમયના હુસ્નાબાદની ભૂમિકા પર પ્રણય અને પ્રતિશોધ વચ્ચે આકાર લેતી આ કથામાં એક સત્યા (સોનાક્ષી સિંહા) છે જે પોતાના પતિ દેવ( આદિત્ય રૉય કપૂર)ને અનહદ પ્રેમ કરે છે પરંતુ એ જાણે છે કે એની પાસે જીવનના કેટલાક દિવસો જ બચ્યા છે. દેવને ખુશ જોવા એ રૂપ( આલિયા ભટ્ટ)ને મનાવી લે છે. રૂપ દેવ સાથે લગ્ન કરીને હુસ્નાબાદ આવે છે. અહીં ધન-દોલત અને એશો આરામના જીવનમાં પણ એને ઘણું બધુ ખુટે છે કારણકે એ જાણે કે આ સંબંધ નથી એક સમાધાન છે જેમાં એનો પતિ એને તો પ્રેમ કરતો જ નથી.  સત્યા રૂપને ખુશ રાખવા એની સંગીત શીખવાની ઇચ્છાને માન આપીને બેગમ બહાર (માધુરી દિક્ષિત) પાસે હીરામંડીમાં સંગીત શીખવા સુધી જવાની વ્યવસ્થા કરે છે અને અહીંથી શરૂ થાય છે રૂપ અને ઝફર( વરૂણ ધવન) વચ્ચે બીજી પ્રણયકથા. આ એક એવી બદનામ જગ્યા છે જ્યાં રૂપ અને ઝફર કરતાં ય અનેક વર્ષો પહેલાં ઝફરને જન્મ આપીને બહાર બેગમ અને બલરાજ ચૌધરી( સંજય દત્ત)નો સો કોલ્ડ પ્રેમ ત્યાં જ દફનાઈ ગયો છે.

ભારત-પાકિસ્તાનના ભાગલા સમયના મહોલને ઉજાગર કરતી આ ફિલ્મમાં એક એવું સત્ય સ્થાપિત કરવાનો આયાસ થયો છે કે મહોબતને મજહબ સાથે કોઈ જ લેવાદેવા નથી . વાત તો સાચી જ છે ને? પ્રેમને ક્યાં કોઈ સરહદની સીમાઓ નડે છે? એ તો બસ તમામ સીમાઓ પાર કરીને પણ વહેતો રહે છે. એની સાથે જ એટલી જ ઉત્કટતાથી ઇશ્ક અને ઇંતકામની દાસ્તાન પણ રજૂ થઈ છે તો પછી આ ‘કલંક’ ટાઇટલ કેમ?

કારણકે અહીં એક એવા સંબંધની વાત છે જે સમાજની નજરે કલંક છે? બલરાજ અને બહારના સંબંધને સ્વીકૃતિ કે નામ નથી આપી શકાય એવું માટે? એક એવી વ્યક્તિની વાત છે જેને જન્મ આપીને એના માતા કે પિતા એને નામ નથી આપી શકતા માટે? જેનો જન્મ અને જીવન સમાજ સામે કલંકરૂપ છે માટે?  એથી આગળ વધીને વિશાળ ફલક પર વિચારીએ તો આજ સુધી જે એક અખંડ દેશ હતો એના વિભાજનના મુદ્દે લોકોની માનવતા મરી પરવારી એના માટે? આજ સુધી જે એક થઈને રહ્યા હતા એવા જ લોકો એકબીજાના લોહી રેડવા સુધી ઝનૂની બન્યા? લાખો લોકોના જીવન જ નહીં વંશ સુધ્ધા બરબાદ થયા? આ તમામ ઘટનાઓ એક નાલેશીભરી યાદ રહી જવાની છે માટે?

૧૯૪૫માં આઝાદીના સમયને લઈને આજ સુધી અનેક ફિલ્મ રજૂ થઈ છે એમાં ‘કલંક’ એક વધુ ઉમેરો છે. કહેવાય છે કે યશ જોહરનું સપનું હતુ જે આજે ‘કલંક’ ફિલ્મ રૂપે નિર્માણ પામ્યુ. કરણ જોહરનું પ્રોડક્શન હોય એટલે સેટ્સ, આઉટફીટ્સ, જ્વેલરીથી માંડીને સઘળું આલા ગ્રાન્ડ હોવાનું એમાં બેમત હોઈ શકે જ નહીં. કથાને અનુરૂપ બહાર બેગમનો કોઠો અને બલરાજ ચૌધરીની હવેલી, હીરામંડીનો સેટ, ડેઈલી ન્યુઝપેપરની ઓફિસ, લુહારવાડી- એ તમામની એક ચોક્કસ ઈમેજ ઊભી કરી શકાઈ છે.

સઘળુ આલા ગ્રાન્ડ હોય ત્યાં સુધી જોવું ગમે પણ ખરું પણ કોઈ એક વાતને લઈને જ્યારે એને હદથી વધુ લંબાવવામાં આવે ત્યારે સ્વભાવિક એનો ચાર્મ ઘટી જાય. ‘કલંક’ની કથા બિનજરૂરી રીતે લંબાવાઈ છે. ક્રિતિ સેનન અને કિયારા અડવાણીના નૃત્યોની પણ અહીં ક્યાં જરૂર હતી? જરૂરથી વધારે નમકીન પીરસી દેવાથી થાળની શોભા કદાચ વધી જશે પણ એ માણવાની મઝા તો નહીં જ આવે એ કેમ ભૂલાઈ ગયું હશે? ખુબ સુંદર વિઝ્યુઅલ્સ, સિનેમેટોગ્રાફી અને પ્રિતમના સંગીતે રંગ રાખ્યો છે.

સત્યા અને દેવ- દેવ અને રૂપ વચ્ચેની કેટલીક ક્ષણો એવી છે જેમાં વણકહી લાગણીઓ વહી જાય છે તો રૂપ અને ઝફર વચ્ચેની બોલકી અભિવ્યક્તિ એમના પ્રેમને અલગ આયામ પર મુકી દે છે. દેવનો એના પિતા બલરાજ તરફનો શાંત રોષ, સત્યા અને બલરાજ વચ્ચે માત્ર આંખના ઈશારે થતી સમજણ, લાજો ( કિયારા અડવાણી)નો ઝફર માટેનો લગાવ, રૂપ પ્રત્યે બહાર બેગમની કુણી લાગણી અને રૂપનું જીવન વેરવિખેર થતુ અટકાવવા બહાર બેગમની ઝફર અંગેની આંશિક સત્ય જેવી કેફિયત ફિલ્મના ઈમોશનલ પાસા છે જ્યારે હુસ્નાબાદના હિન્દુ-મુસ્લિમ વચ્ચેનો તનાવ અને અંતે વેરાતી જતી વિકરાળ વિનાશકતા એ ફિલ્મ જ નહીં વાસ્ત્વિકતાના, માનવીની ભાવનાત્મકતાના બે અંતિમ છેડા છે જે અહીં ‘કલંક’ના કલાકારો થકી પોર્ટેટ કરવામાં આવ્યા છે.

ફિલ્મનું સૌથી સબળ પાસુ છે આલિયા અને વરૂણ ધવનનો અભિનય.

ફિલ્મની શરૂઆતથી જ આલિયા છવાઈ જાય છે. રૂપની નજાકત, માસૂમિયત, અલ્લડતા અને અડગતા આલિયાએ અત્યંત ખુબસુરતીથી નિભાવ્યા છે. સાવ જ  નાજુક દેખાતી આલિયાનો અભિનય એકદમ બળકટ રહ્યો છે. સત્યાની દેવ સાથેના સંબંધની વાતને અવગણતી રૂપ અને વાસ્તવિકતાને સમજીને પોતાની શરતો પર જ સ્વીકારવાની એની મકકમતા, માત્ર સમજૂતી ખાતર થયેલા લગ્નની વેદના, એકલતાથી મુક્તિ મેળવવા સંગીતના સહારે જવાની જીદ, અનાયાસે થયેલી ઝફર સાથેની મુલાકાત અને એ પછી ઝફર તરફનો ઉત્કટ પ્રેમ- લાગણીઓના અનેકવિધ ચઢાવ-ઉતાર આલિયાએ રૂપના પાત્રમાં રુપેરી પરદા પર સજીવ કર્યા છે.

ફિલ્મ ‘ઑક્ટોબર’ પછી ફરી એકવાર વરૂણ ધવને પોતાની અભિનયક્ષમતા અહીં સાબિત કરી છે. બદનામ વસ્તીમાં જન્મેલા એક અસ્વીકૃત યુવાનની હતાશા, એ અસ્વીકૃતિના લીધે માતા-પિતા જ નહીં સમાજ તરફ જન્મેલો આક્રોશ, જેને જીવવાનો કોઈ મકસદ નથી એવા મરણિયાવૃત્તિથી જીવતા યુવાનનું ઝનૂન અને બીજા છેડે પ્રેમિકાને બચાવવા પ્રેમની જ નહીં જીવનની આહુતિ આપવા સુધીનું ઝનૂન …..વરૂણ ધવને આ લાગણીઓના તમામ પાસા પોતાની જ પ્રકૃતિ હોય એટલી સ્વભાવિકતાથી રજૂ કર્યા છે. એનો રફ એન્ડ ટફ લૂક લુહારવાડાના ભઠ્ઠા પર કામ કરતાં લુહારની ઈમેજ બરકરાર રાખે છે.

સોનાક્ષી સિંહા, સંજય દત્ત અને આદિત્ય રૉય કપૂરનો સંયત અભિનય ફિલ્મની કથાના પાત્રોને અનુરૂપ છે.

કુણાલ ખેમુને એની કારકિર્દીની શરૂઆતમાં સર, રાજા હિંદુસ્તાની કે હમ હૈ રાહી પ્યાર કે અને ઝખમમાં જોયાનું યાદ આવે છે? ઘણા બધા વર્ષો પછી પણ ઘણી ઓછી ફિલ્મોમાં કુણાલ ખેમુને  ક્યાંક જોયો હોય એવું યાદ કરવું પડે પરંતુ કલંકમાં અબ્દુલના પાત્રમાં કુણાલ ખેમુને જોયા પછી તો એ યાદ રહેશે જ એવી એની નોંધપાત્ર હાજરી છે. હિન્દુઓની માઇનૉરિટી હોવા છતાં હુસ્નાબાદ અને મુસ્લિમો પર એમની પકડ પડકારવા સદાય તત્પર એવા અબ્દુલના પાત્રને એણે ખુબ સરસ રીતે નિભાવ્યું છે. ઝફર તરફ કુણી લાગણી હોવા છતાં એને બેરહેમીથી રહેંસી નાખતા પણ અચકાય નહી એવું ખુન્નસ ચહેરા પર દર્શાવ્યા વગર પણ એ અભિવ્યક્ત કરી શક્યો છે.

બહાર બેગમ એટલે કે માધુરી દિક્ષિતનો અભિનય અપેક્ષા કરતાં ઓછો ઉતર્યો. બહાર બેગમની સ્વભાવિકતા જીવી લેવાનું માધુરી ચૂકી ગઈ. અભિનયની જીવંતતા અને અભિનયનું પ્રદર્શન હોવાનો ફરક અહીં અનુભવાયો. એની બોલ-ચાલમાં સાહજિકતાના બદલે અસ્વભાવિકતા વર્તાઈ. નો ડાઉટ આજે પણ આટલા વર્ષે એની નૃત્યક્ષમતા અકબંધ રહી છે.

કથાની લંબાઈની સાથે થોડી અવાસ્તવિકતા પણ ખૂંચ્યા વગર રહેતી નથી. જે બહાર બેગમના કોઠા સુધી પહોંચવા માટે બગી અને પછી નૌકાનો સહારો લેવો પડે એ બેગમના ગાનની સૂરાવલી રૂપ એના ઘરમાં બેસીને પણ એકદમ સ્પષ્ટપણે સાંભળી શકે ? યે બાત કુછ હજમ નહી હોતી.

ફિલ્મના અંતમાં ઝફર અને રૂપના છૂટા પડવાની વેળાએ બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિકમાં ટાઈટેનિકનો સાઉન્ડ ટ્રેક કેમ અનુભવાયો?

‘કલંક’ ફિલ્મ અન્ય કરતાં આલિયા અને વરૂણની છે એમ જરૂર કહી શકાય.

April 21, 2019 at 8:57 pm 3 comments

ફિલ્મ રિવ્યુ-સંજુ

 

 

સાપ સીડીની રમત તો નાનપણમાં સૌ રમ્યા જ હશે. પાસા  ફેંકાય અને એ ઉપર તરફ જતી સીડી પર જઈને અટકે તો આપણે એ સીડીના પગથીયા ચઢ્યા વગર સડસડાટ સીધા ઉપરની હરોળમાં જઈ પહોંચીએ અને જો એ પાસા સાપના મોઢા પાસે જઈને અટકે તો સીધા જ નીચેની પાયદાન પર ઉતરી જઈએ. સંજય દત્તનું જીવન પણ આવી જ એક સાપ સીડીની રમત જેવું છે. એ આજે સફળતા અને લોકપ્રિયતાના શિખરે બેઠો હોય તો બીજા દિવસે એ નામોશીની ગર્તામાં ગરી ગયો હોય. એ ફીનિક્સ પંખીની જેમ ફરી પાછો બદનામીની રાખમાંથી બેઠો થઈને સફળ ફિલ્મોનો તાજ પહેરીને મહાલતો હોય તો બીજા દિવસે બેડીઓમાં જકડાઈને જેલ ભેગો થતો હોય.

આવા સંજય દત્તની કેટલીક જાણીતી તો કેટલીક અજાણી વાતો લઈને દિગ્દર્શક રાજકુમાર હીરાણીએ રણવીર કપૂરને સંજય દત્તના પાત્રમાં પ્રેક્ષકો સમક્ષ રજૂ કર્યો છે ફિલ્મ “સંજુ”માં

સંજય દત્તના જીવનના ઉતાર ચઢાવ, એના પિતા સુનિલ દત્ત તરફના અણગમાની વાત, મા નરગીસ દત્ત માટેનો વિશેષ લગાવ, ફિલ્મી કારકિર્દી અને આ કારકિર્દી દરમ્યાન એના પ્રેમ પ્રકરણથી માંડીને, વ્યસનમાં વ્યસ્ત દિવસો, અંડર વર્લ્ડ સાથેનું કનેક્શન અને એના લીધે થયેલ ટાડાના કેસ અને જેલની સજા, આ બધુ જ સંજય દત્તના કબૂલનામાની જેમ રજૂ કર્યું છે. ૧૯૮૧માં રોકી ફિલ્મથી શરૂ થયેલી સંજય દત્તની ફિલ્મોગ્રાફી અને અંગત જીવનની વાતોને અત્યંત સરળતા- સહજતાથી પ્રેક્ષકો સમક્ષ મૂકી છે. જાણે રણવીર કપૂર થકી કહેવા ન માંગતા હોય કે “ આ રહી મારી ખુલ્લી કિતાબ જેવી જીંદગી, ચાહે પસંદ કરો ચાહે ધિક્કારો.” હા આ કથનમાં ફિલ્મ ડોક્યુમેન્ટરી ન બની જાય એવી સતર્કતા જાળવી છે અને એના માટે વાર્તામાં જરૂરી ફેરફાર કર્યા છે. જરૂરી છૂટછાટ પણ લીધી છે.

ફિલ્મનો ઉપાડ અને ઉઘાડ થાય છે જ્યારે સંજય દત્તને પાંચ વર્ષની જેલ થઈ હતી. આ સજા ફરમાવવાની સાથે કોર્ટ નામદારે એને ફ્લોર પર ગયેલી ફિલ્મો પૂરી કરવા એક મહિનાનો સમય આપે છે. ત્યારે આત્મઘાતી બનવા તત્પર સંજયને રોકીને તેની પત્નિ માન્યતા લોકો સમક્ષ એના જીવનનું સત્ય રજૂ થાય એવો આગ્રહ રાખે છે અને વિનિ (અનુશ્કા શર્મા) પાસે આ જીવનકિતાબના પાના ખુલ્લા મૂકાય છે જે આપણી સમક્ષ ફિલ્મ સ્વરૂપે રજૂ થયા છે.

હવે સવાલ એ છે કે આ આંશિક સત્ય છે કે સત્યના કેટલાક અંશ છે જે રૂપેરી વરખ ચઢાવીને આપણી સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યા છે? ફિલ્મ “સંજુ” માં સંજય દત્તના કરતૂતોને પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન સાથે રજૂ કરતી  મીડિયાને પણ જવાબદાર ગણવામાં આવી છે. કોર્ટમાં વકીલ સફાઈનામુ પેશ કરે અને જજ ચૂકાદો આપે એ પહેલા તો મીડિયા ખરા-ખોટાની ખાતરી કર્યા વગર જ પોતાના ચૂકાદા એવી રીતે આપી દે છે કે જનતાના મનમાં એકવાર તો એ વ્યક્તિ આરોપી તરીકે ગોઠવાઈ જ જાય. એવું કંઈક ફિલ્મ ‘સંજુ’માં દર્શાવવામાં રાજકુમાર હિરાની સફળ તો થયા જ છે. ફિલ્મને ઈમોશનલ ડ્રામા બનાવવામાં દિગ્દદર્શક અને કથા લેખક અભિજાત જોષી સફળ થયા જ છે માટે આ ફિલ્મ જેટલી સંજય દત્ત અંગેની છે, જેટલી રણબીર કપૂરની છે એટલી જ આ લેખક-દિગ્દદર્શક બેલડીની પણ છે.

આજ સુધી સૌ એવું તો જાણતા જ હતા કે સંજય દત્તનું પીઠબળ એની માતા નરગીસ દત્ત હતા પરંતુ ભાગ્યેજ કોઈ એવું જાણતા હશે કે નરગીસ દત્તના અવસાન પછી સંજયના કપરા દિવસોમાં સુનિલ દત્ત એનું પીઠબળ બની રહ્યા હતા. ફિલ્મમાં પિતા-પુત્રના સંબંધોના લાગણીભીના તાણાવાણા એવી રીતે વણી લેવામાં આવ્યા છે કે જેમાં સુનિલ દત્ત અને સંજય દત્ત વચ્ચેના સંબંધોની આજ સુધી ઝાઝી જાહેર ન થયેલી ઘટનાઓ અને એકબીજા પ્રત્યેની ખેવના દિલને સ્પર્શે એવી રીતે રજૂ થઈ છે. પિતાના પાત્રમાં દિગ્ગજ કલાકાર પરેશ રાવલ રજૂ થયા છે એવું કહેવાના બદલે અહીં એવું ચોક્કસ કહી શકાય કે પરેશ રાવલે આપણી સમક્ષ સુનિલ દત્તને રજૂ કર્યા છે. પુત્ર તરફની સખ્તી કે નરમી, આડા રસ્તે ચઢી ગયેલા પુત્રને સીધા માર્ગે વાળવાના એમના એકદમ અલગ અંદાજ જે અહીં રજૂ કરવામાં આવ્યા છે એ સત્ય હોય તો ખરેખર દાદ આપવી પડે . મજરુહ સુલતાનપુરી, સાહિર લુધ્યાનવી અને આનંદ બક્ષીની રચનાઓને સમય સંજોગો સાથે જોડી દઈને મનથી તુટતા જતા પુત્રનું મનોબળ મક્કમ બનાવતા પિતા, ઘરના તમામ એશો આરામને ફગાવીને સંજય દત્ત જ્યારે જે સ્થિતિમાં હોય એવી સ્થિતિને સ્વીકારતા પિતા, ક્યારેક માત્ર ચૂપ રહીને આંખોથી વ્યક્ત થતા પિતા, મનથી ભાંગી ચૂકેલા પણ પ્રેમથી અડગ રહેતા પિતા- આ તમામ પાસાને પરેશ રાવલે ખૂબસુરતીથી રજૂ કર્યા છે અને મોટાભાગે પ્રેક્ષક એમનામાં સુનિલ દત્તની છાયા અનુભવે છે. મુન્નાભાઈની જાદુની ઝપ્પીમાં તો પરેશ રાવલ અને રણબીર કપૂર બંને ખરા ઉતરે છે.

રણબીર કપૂરે ખુબ સશક્ત અભિનય થકી સંજય દત્તને આપણી સમક્ષ રજૂ કર્યા છે. સંજય દત્તની નાદાની, ખોટા રવાડે ચઢેલા સંજયની ભૂલોની પરંપરાનો જે રીતે પરદા પર ઉઘાડ થયો છે એના લીધે પ્રેક્ષકોની સહાનુભૂતિ એના તરફ ઢળે તો એમાં ય રણબીર કપૂરના અભિનયની કમાલ છે. મિત્ર જેવી માતા અને માતાના લીધે જેને મળવાનું થયું એવા મિત્ર- કમલેશ કપાસી ( વિકી કૌશલ) તરફનું  સંજય દત્તનું ભરપૂર વહાલ અને વિશ્વાસ ક્યાંક પ્રેક્ષકોની આંખ ભીની કરી દે તો ક્યારેક ચહેરા પર સ્મિત લાવી દે. સંજય દત્તે જીવેલા તમામ સારા-ખોટા સંબંધોને રણબીરે ખૂબ તાદાત્મકતાથી પેશ કર્યા છે.  સંજય દત્તે જીવનમાં ઘણી ભૂલો કરી પણ એ ટેરરિસ્ટ નથી એવું જનતા વિચારતી તો થઈ જ જાય એવી રીતે એને રજૂ કરવામાં અભિનેતા- લેખક અને દિગ્દદર્શક સફળ તો થયા જ છે. ખરેખર કોઈનું જીવન આટલું રસપ્રદ હોઈ શકે કે જાણે- અજાણે કરેલા ખલનાયકી જેવા કરતૂતો છતાં નાયક તરીકે લોકો એને આવકારે?

આ હકિકત સિધ્ધ કરવામાં એક બીજુ મહત્વનું પાત્ર પણ અહીં છે અને એ છે સંજય દત્તનો ગુજરાતી મિત્ર કમલેશ કપાસી. ગુજરાતી લઢણમાં હિન્દી બોલતા,  દેખાવમાં અત્યંત સામાન્ય લાગતા આ વિકી કૌશલે એટલો અદ્ભૂત અભિનય કર્યો છે કે એની આંખે સંજય દત્તને જો જોવામાં આવે તો એ તદ્દન નિર્દોષ- ભલો-ભોળો જ હતો અને માત્ર સંજોગોનો શિકાર બન્યો હતો એ વાત આપણા પણ ગળે શીરાની જેમ ઉતરી જાય. (શક્ય છે એ સાચુ ય હોય). વાત સાચા-ખોટાની નથી પણ વાત છે અહીં મિત્રતાની . મિત્ર પ્રત્યેના પ્રેમની જે વિકી કૌશલે જે રીતે રજૂઆત કરી છે સૌ કોઈને એમ થાય કે જીવન ભલે સંજય દત્ત જેવું ન હોય પણ મિત્ર તો કમલેશ કપાસી જેવો હોવો જ જોઈએ. સંજય સાથેની એની મસ્તી, તુટતા જતા મિત્રને ફરી ઉભો કરવાના વહાલસોયા પ્રયાસોને એણે ખૂબ સહજતાથી વ્યક્ત કર્યા છે તો સાથે ગેરસમજથી દોરવાઈને મિત્રને જીવનભર નહીં મળવાની મક્કમતા ય કેળવી છે. મનની માની લીધેલા વહેમને નફરતના વાઘા પહેરાવીને એ વર્ષો સુધી સંજય દત્તને નથી મળતો પણ જ્યારે એ ભ્રમ ભાંગે છે ત્યારે? મિત્રને મળવા એક ક્ષણ પણ ન રોકાતો કમલેશ, દત્ત સાહેબ પાસે મિત્રને બચાવી લેવાની કાકલૂદી કરતો કમલેશ અને રૂબીએ તોડેલા સંબંધને  ફરી સાંકળવા મથતા કમલેશની મથામણોને વિકી કૌશલે દાદ આપવી પડે એવી રીતે વ્યક્ત કરી છે.

માન્યતા દત્ત અને વિનિ એ સંજય દત્તના જીવનને સાચી રીતે રજૂ કરવાના આયાસો કર્યા છે એ પાસાને અહીં ક્રમાનુસાર દિયા મિર્ઝા અને અનુશ્કા શર્માએ સરસ રીતે સંભાળી લીધા છે. જિમ સરભ બેડ મેનની ઈમેજમાં એકદમ ફિટ થઈ જાય એવો અભિનય કર્યો  છે.

ફિલ્મમાં જીવનની ફિલસૂફી સમજાવવા મજરૂહ સુલતાનપુરી- સાહિર લુધિયાણવી અને આનંદ બક્ષીના ગીતોની પંકિતઓને સમજણપૂર્વકનો ઉપયોગ થયો છે એ સિવાય ફિલ્મના અંતમાં સંજય અને રણબીર કપૂર પર ફિલ્માંકન થયેલું ગીત “ બોલે તો મીડિયાને વાટ લગા ડાલી હૈ…” એ પ્રેક્ષકોને જલસો કરાવી દીધો અને આડકતરી રીતે એ ગીત દ્વારા મીડિયાની વાટ લાગી ગઈ છે.

અંતે એક વાત એ છે કે ફિલ્મ સંજય દત્તના જીવનની ચડતી-પડતીની તો છે જ પણ ફિલ્મ રણબીર કપૂર, પરેશ રાવલ, વિકી કૌશલની પણ છે જ તો રાજકુમાર હિરાણીને યાદ કર્યા વગર કેમ રહેવાય? કદાચ સંજય દત્તની સફળતામાં રાજકુમાર હિરાનીનો સૌથી મહત્વનો ફાળો તો રહ્યો જ છે. મુન્નાભાઈ હોય કે સંજુ..રાજકુમાર હિરાનીની જેમ આટલી સચોટતાથી સંજય દત્તને કોણ રજૂ કરી શક્યું હોત?

કલાકારોઃ રણબીર કપૂર, પરેશ રાવલ, વિકી કૌશલ, અનુષ્કા શર્મા, સોનમ કપૂર, જિમ સરભ, મનિષા કોઈરાલા, દિયા મિર્ઝા, કરિશ્મા તન્ના, બોમન ઈરાની, મહેશ માંજરેકર, અર્શદ વારસી, સયાજી શિંદે

નિર્માતા– વિધુ વિનોદ ચોપ્રા

નિર્દેશક– રાજકુમાર હીરાણી

સંગીત– એ.આર. રહેમાન, રોહન રોશન,સંજય વાડેકર

 

 

 

July 3, 2018 at 10:00 pm 7 comments

ફિલ્મ રિવ્યુ- રાઝી

 

સામર્થ્ય સાબિત કરવા માટે  દરેક વખતે ઉંમર કે અઢળક અનુભવ હોવો જ જોઇએ એવી પાયાની માન્યતાને મેઘના ગુલઝાર અને આલિયા ભટ્ટે જરા પાયાવિહોણી સાબિત કરી છે એવું જો ફિલ્મ ‘ રાઝી’ જોઇએ તો જરૂર સમજાય.

ભારત-પાકિસ્તાનની વર્ષો જુની દુશ્મનીને લઈને આજ સુધી અનેક ફિલ્મો આવી એટલું જ નહીં પણ જાસૂસીની થીમ પર આધારિત પણ અનેક ફિલ્મો આવી ગઈ પરંતુ તાજેતરમાં રજૂ થયેલી રિટાયર્ડ નેવી ઓફિસર હરિંદર સિક્કાની ‘સેહમત  કૉલિંગ’ નામના સત્ય ઘટનાને આધારિત પુસ્તકનું  કથાબીજ લઈને રજૂ થયેલી ફિલ્મ ‘રાઝી’ કંઇક નહીં સાવ જ અલગ તરી આવી છે. સામાન્ય રીતે જાસૂસ માટેની જે માન્યતા હોય એનાથી સાવ અલગ રીતે સોંપાયેલી ભૂમિકાને આલિયાએ બખૂબી નિભાવી છે.

૧૯૭૧ની સાલમાં ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે તોળાઇ રહેલા યુધ્ધ સમયની આ વાત છે.  કાશ્મીરી ધનાઢ્ય વેપારી હિદાયતખાન ( રજિત કપૂર)ને પાકિસ્તાની બ્રિગેડીયર સૈયદ ( શિશિર શર્મા) સાથે અંગત ઘરોબો છે. હિદાયત પોતાની પુત્રી સેહમત ( આલિયા ભટ્ટ)ના નિકાહ સૈયદના નાના પુત્ર અને આર્મી ઓફિસર ઇકબાલ સૈયદ ( વિકિ કૌશલ) સાથે યોજે છે. પરંતુ આ નિકાહ માત્ર કોઇ પારિવારિક સંબંધને લઈને જ નક્કી થયા નથી એવું તો માત્ર પિતા-પુત્રી અને  ભારતિય એજન્ટ ખાલિદ મિર (જયદીપ અહ્લાવત) જેવા જૂજ લોકો જ જાણે છે અને સેહમત સૈયદના પરિવારની પુત્રવધુ સ્વરૂપે અંડરકવર એજન્ટ બનીને પાકિસ્તાન પહોંચે છે.

ફિલ્મની શરૂઆતના થોડા સમયમાં જ મેઘના ગુલઝારે સેહમતના પાત્ર એકદમ એસ્ટાબ્લિશ કરી દીધું છે. માસૂમ પણ મક્કમ સેહમતના પાત્રને આલિયાએ જે કંડાર્યું છે એના માટે તો એક જ શબ્દ..વાહ ! સાવ નનકડી લગભગ ૨૦ વર્ષેની ઉંમરે પહોંચેલી યુવતિના દિલમાં કોણ જાણે કેવાય અરમાન હોય પણ પોતાના વાલિદના વચનને લઈને એ જે રીતે પોતાની જાતને તૈયાર કરે છે એમાં માત્ર શારીરિક જ નહીં માનસિક સજ્જતાની કેવી જરૂર પડે? એ તમામ જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા સેહમત પોતાની જાતને હોમી જ દે છે તો વળી.  એક કુશળ ચિત્રકાર જેમ કેનવાસ પર રંગોના લસરકાથી નજર સામે ચિત્રને જીવંત કરે એમ સાચા અર્થમાં માસૂમ દેખાતી આલિયાએ સેહમતના પાત્રની તમામ લાગણીઓને પોતાના અભિનયથી જીવંત કરી છે. પરકાયા પ્રવેશની જેમ આલિયા સેહમતના પાત્રમાં ઢળી છે. સૌ પ્રથમ ઇકબાલને જોઇને અનુભવતી લાગણી, ઇકબાલનો સેહમત તરફનો સમજૂતીભર્યો વ્યહવાર અને એ જ વ્યહવારથી જીતાઇ ગયેલી સેહમતનું ઇકબાલ તરફ ઢળવું, ઇકબાલના પરિવાર સાથેનો આત્મિયતાભર્યા સંબંધ અને તેમ છતાં વતનપરસ્તીને લઈને સંબંધોને પણ પળવારમાં સાપની કાંચળીની જેમ ફગાવી દેતી સેહમત….એક પછી એક બદલાતી જતી ભૂમિકાને આલિયાએ ખુબસુરતીથી નિભાવી છે. બ્રિગેડીયર અને આર્મી ઓફિસરના ઘરમાં જ રહીને જે હિલચાલ સેહમતને કરવાની છે એ ક્ષણેક્ષણ પ્રેક્ષકના પણ હ્રદયના ધબકારા વધી જાય એવી ચૂસ્ત રીતે દર્શાવી છે. એક નાનકડી ખિસકોલીની જાન બચાવતી સેહમત સમય આવે ક્ષણમાત્રમાં કોઇની જાન લઈ શકે? અને જો એ લઈ પણ શકે તો એ એની ફિતરત જ ન હોય તો  એ કેવા મનોવ્યાપારમાંથી પસાર થાય ? સેહમતનું ઝનૂન, એ આવેશની ક્ષણ પસાર થઈ ગયા પછી સેહમતનું ભાંગી પડવું, એ ક્ષણની કારમી વ્યથા અનુભવતી સેહમતની સાથે એ વ્યથા પ્રેક્ષક પણ અનુભવે ..

સેહમતના પતિ એટલે કે ઇકબાલના પાત્રને અત્યંત સંતુલિત અભિનયથી વિકી કૌશલે રજૂ કર્યું છે. પત્નિ સાથે નખશીખ સજ્જનતાભર્યો, સૌમ્ય અને સમજણભર્યો વ્યહવાર અને તેમ છતાં ગાઢ પ્રેમની અભિવ્યક્તિને વિકી કૌશલે સહજતાથી વ્યક્ત કરી છે.

આ સિવાયના ફિલ્મના મહત્વના પાત્રો – શિશિર શર્મા , અમૃતા ખનવિલકર, સોની રાઝદાન, અમન વશિષ્ઠ પણ પાત્રાનુચિત અભિનયથી ફિલ્મને સફળ બનાવવા સહભાગી થયા છે. સેહમતના વ્હાલસોયા પિતાના પાત્રમાં રજૂ થતા રજિત કપૂરે હિદાયત ખાનના પાત્રને ટુંકા સમયમાં પણ સરસ રીતે રજૂ કર્યું છે. બ્રિગેડીયરના જૂના અને વફાદાર માણસ અબ્દુલના પાત્રમાં આસિફ ઝકરિયા એક શાંત ખોફ ઊભો કરવામાં સફળ રહ્યા છે. ફિલ્મનું એક બીજું મહત્વનું પાત્ર ખાલિદ મીર- ભારતિય એજન્ટના આ પાત્રમાં રજૂ થયા છે જયદીપ અહ્લાવત. આ પાત્ર એવું છે કે જેને માત્ર દિમાગથી જ વિચારવાનું છે. દિલ કે દિલ સાથે જોડાયેલી તમામ લાગણીઓને કોરે મુકીને કામ કરતાં ભારતિય એજન્ટ કેવા હોઇ શકે? મનમાં જે છબી ઊભી થાય એ છબીને અદ્દલો-અદ્દલ મળતી ભૂમિકા જયદીપ અહ્લાવતે નિભાવી છે.

ફિલ્મની પ્રત્યેક પળ એકદમ ચૂસ્ત અને હ્રદયના ધબકારા ચૂકી જવાય એવી બની છે. આ ફિલ્મમાં જો એક વાત ખૂંચે તો એ જ કે ઘરનો અદનો માણસ ઘરમાં ચાલતી હિલચાલ જો પકડી શકે તો બ્રિગેડીયર કે એના બે આર્મી ઓફિસર દિકરાઓએ કેમ ન પકડી? ઘરમાં રહેલા ટ્રાન્સમીટરની કેમ છેક છેલ્લી ઘડી સુધી બ્રિગેડીયર કે આર્મી ઓફિસરને ગંધ સુધ્ધા ન આવી?

ટુંકા પણ સચોટ સંવાદો આ ફિલ્મનું મહત્વનું પાસુ બની રહ્યા છે. દેશની સેવા માટે જાન કુરબાન કરી દેતી પણ તેમ છતાં ય ગુમનામ રહેતી અનેક વ્યક્તિઓના પ્રતિનિધી જેવા પાત્રોને લઈને મેઘના ગુલઝારે અત્યંત સંવેદનશીલ ફિલ્મ બનાવી છે. પરિવાર અને પ્રાંતના કેન્દ્રવર્તી વિષયને લઈને બનાવેલી આ ફિલ્મના નિર્દેશનમાં તેની એટલી પકડ છે કે એ પ્રેક્ષકને કથાપ્રવાહમાં જકડી રાખે . ૧૯૭૧ના સમયને અનુલક્ષીને જે બારીકાઇ જોઇએ એ મેઘના ક્યાંય ચૂકી નથી. એ સમયે મોબાઇલ નહોતા માત્ર ટેલિફોન, મોર્સ કોડની સાંકેતિક ભાષા કે જે કોડની ભાષાનો ઉપયોગ થતો એને એ જ ફોર્મમાં મૂક્યા છે.  આ કોઇ ચીલાચાલુ જાસૂસી ફિલ્મ નથી જેમાં પિસ્તોલ, બંદૂકના ભડાકા હોય કે નથી આ કોઇ એવી મહિલા જાસૂસની વાત કે જેમાં એને કોઇ લશ્કરી અધિકારીને પોતાના રૂપમાં મોહાંધ કરીને બાતમી કઢાવવવાની હોય એટલે મેઘના આ માહોલ જાળવવામાં સાંગોપાંગ ખરી ઉતરી છે. ફિલ્મના પાત્રોની ધીર-ગંભીરતા , પાત્રોમાં દેખાતો એક ઠેહરાવ, બ્રિગેડીયરના પરિવારનું વાતાવરણ, સરહદની પેલે પારના પાકિસ્તાનનો માહોલ આ બધું જ મેઘનાએ ખુબસુરતીથી કંડાર્યું છે. અહીં સેહમત એક વાત કહે છે કે , “ અહીં ના તો જાન કી કિંમત હૈ- ના તો સંબંધો કી,” આ હકિકતને ઉજાગર કરતા એવા અનેક લોકોએ વતન માટે જે બલિદાન આપ્યા છે એમાંથી એકની વાત પણ જો મેઘનાની જેમ કોઇ આપણા સુધી પહોંચાડી શકે તો શકય છે આપણી રાતોની ઊંઘની કિંમત કોણ ચૂકવે છે એ સમજી શકીએ.

અને હવે વાત કરીએ ફિલ્મના ગીત-સંગીતની તો ફિલ્મના ગીતો કથાને ક્યાંય અવરોધતા નથી એટલું જ નહીં પણ એ કથાના સંજોગોને અનુરૂપ ફિલ્માવાયા છે.  ‘દિલબરો’, ‘એ વતન’ તો દિલને સ્પર્શી જાય છે. પુત્રીની વિદાય ટાણે પિતા-પુત્રીના લાગણીઓની નજાકત આંખ ભીની કરી દે છે.  પિતા-પુત્રીનો લાગણીનો તાર આપણને પણ ઝણઝણાવી દે છે. “એ વતન” ગીત જ્યારે પરદા પર રજૂ થાય છે ત્યારે એ બંને પ્રાંત માટે છે એવી એક સાદી સમજ પણ આપણે જોઇ શકીએ છીએ. ગુલઝાર લિખીત ગીતોને સંગીતથી મઢ્યા છે શંકર- એહસાન – લૉયે.

એક ચીલાચાલુ જાસૂસી કથાથી અલગ અંદાજથી ફિલ્માવાયેલી ચૂસ્ત નિર્દેશન અને પાવરપેક્ડ પરફોર્મન્સથી કંડારાયેલી આ ફિલ્મમાં ક્યાંય કોઇ મનોરંજન મસાલો નથી એ વાત સ્પષ્ટ સમજી- સ્વીકારીને જ જોવી. પ્રેક્ષક આખી ફિલ્મના પ્રવાહમાં સતત ફડક સાથે પણ વહે જાય છે. આ ફડક સહેવાની તાકાત હોય તો આ ફિલ્મ જોવી.

કલાકારો- આલિયા ભટ્ટ, વિકી કૌશલ ,જયદીપ અહ્લાવત, અમૃતા ખનવિલકર, સોની રાઝદાન, રજિત કપૂર, શિશિર શર્મા, પલ્લવી બત્રા, આરિફ ઝકરિયા, અમન વશિષ્ઠ

નિર્માતા- હિરૂ જોહર, કરણ જોહર, વિનિત જૈન, અપૂર્વ મહેતા

નિર્દેશક- મેઘના ગુલઝાર

સંગીત- શંકર મહાદેવન, લૉય મેન્ડોન્સા, એહસાન નૂરાની,

ફિલ્મ **** એક્ટીંગ ****સંગીત***૧/૨ સ્ટોરી****

May 14, 2018 at 2:40 pm 7 comments

ફિલ્મ રિવ્યુ- ઑક્ટોબર

 

ફિલ્મ રજૂ થતા પહેલા ક્યાંક એની હવા બંધાય, ક્યાંક એને લગતા સમાચાર વહેતા થાય. એવી જ રીતે ફિલ્મ  ‘ઓક્ટોબર ’  રજૂ થઈ એ પહેલા વહેતા સમાચાર વાંચવામાં આવ્યા કે વરૂણ ધવનને આ ફિલ્મ માટે સાઇન કરતાં પહેલા શૂજિત સરકારે એને સવારે ઊઠીને દિવસની શરૂઆત ટેક્નોલૉજીથી શરૂ કરવાના બદલે એની જાતને બહાર દેખાતી કુદરત સાથે કનેક્ટ કરવા કહ્યું હતું. ફિલ્મ જોઇએ ત્યારે ખરેખર સમજાય કે હાથવગી ટેક્નોલૉજીથી બહાર આવીને જરા દૂર નિસર્ગ તરફ મીટ માંડીએ તો ઘણું બધું એવું છે જે આપણને આપણી જાત જોડે પણ કનેક્ટ કરે છે જેનાથી આપણે ખરેખર દૂર થઈ ગયા છીએ. ‘ઓક્ટોબર’ ના સ્પેલિંગમાં લખાતા ઓ ( O )ની જગ્યાએ મુકાયેલા પારિજાતના ફૂલની નજાકત તો ફિલ્મ જોયા પહેલા જ આપણા મન સુધી પહોંચે છે.

વહેલી સવારે ઊઠીને જમીન પર પડેલું પારિજાતનું ખરીને પણ એની સુંદરતા કે સુગંધ મુકતું જાય એમ આ ફિલ્મ પણ ક્યાંક ઊંડે ઊંડે મનને સ્પર્શી જાય એવી લાગણી મુકતી જાય છે જો આપણામાં સંવેદનાઓ સજીવ હોય તો….

વાત છે સાવ બેદરકાર પણ તીખા મરચાં જેવી પ્રકૃતિ ધરાવતા ડેન એટલે કે દાનિશ વાલિયા (વરૂણ ધવન) અને શિઉલી ઐયર ( બનિતા સંધુ)ની. બંને છે તો હોટેલ મેનેજમેન્ટના વિદ્યાર્થી પણ આ સિવાય બંનેમાં બીજું કોઇ અનુસંધાન નથી.  જેટલો ડેન બેદરકાર એટલી જ શિઉલી ચોક્કસ.

આમ તો એવું કહેવાય છે કે પ્રાણ અને પ્રકૃતિ સાથે જ જાય પરંતુ ક્યારેક જીવનમાં એવું બની જાય કે માણસ આખેઆખો બદલાઇ જાય. શિઉલી સાથે ઊભા રહે ન બનતું હોય એવા ડેનના જીવનમાં એવું તો શું બને છે કે શિઉલીની એ સતત ખેવના કરતો થઈ જાય છે? નથી એ બંને જણનો વ્યક્ત પ્રેમ કે નથી એ બંને જણે પરણવાના પ્રોમિસ આપ્યા અને તેમ છતાં સતત શિઉલીમય બની જતા ડેનમાં આ કેવો ફેરફાર? કહે છે ને કે ન જાણ્યું જાનકી નાથે સવારે શું થવાનું…તો પછી કાળા માથાના માનવીની શું હેસિયત?  પળવારમાં જે પ્લાન ફેરવી દે એનું નામ પરમેશ્વર. હસતી રમતી જીંદગી સવારે ઊઠીને કોઇ કાટમાળ નીચે ધરબાયેલી મળી આવે અને હાથ હેઠા પડે એવી દશા વચ્ચે જીવતા ડેનની આ વાત એના જેટલી જ સંવેદનાથી સમજવી પડે.

અત્યંત શાંતિ અને ધીરજથી જોવી પડે એવી આ ફિલ્મમાં કશુંક એવું તત્વ છે જે તમને પણ શિઉલી અને ડેન સાથે જોડી દે. હમણાં જ નેટફ્લિક્સ પર ભૂલથી નજરે પડી ‘જુડવા-૨’. એ ફિલ્મ જો કોઇએ પણ જોઇ હોય તો તેમને તરત જ આજની આ ‘ ઓક્ટોબર’ ફિલ્મમાં વરૂણ ધવનના અભિનયમાં આભ-જમીનનું અંતર પરખાઇ આવશે. એનો અર્થ એ પણ ખરો કે અભિનેતામાં અભિનય કૌશલ્ય હોય તો એને નિવડેલા દિગ્દર્શક અનોખા અંદાજમાં સફળતાથી રજૂ કરી જ શકે છે. નાની નાની વાતે અકળાઇ ઊઠતો ડેન જ્યારે અપાર સમજણથી પરિસ્થિતિને ટેકલ કરવા મથતો જોઇએ ત્યારે પ્રેમ વ્યક્ત ન થયો હોય તેમ છતાં વ્યક્તિને વ્યક્તિ સાથે દિલ અને દિમાગથી સાંકળી લે એવી લાગણીઓ વિશે સમજાય અને એ સમજાવવામાં વરૂણનો જેટલો ફાળો છે એટલો જ દિગ્દર્શક શૂજિત સરકારનો પણ કહી શકાય. ફિલ્મની ટેગ લાઇન છે “ it’s not a love story but it is a story of love”. સાચે જ અત્યંત સુંદરતા અને સાહજિકતાથી આ ટેગ લાઇન આખી ફિલ્મમાં દર્શાવાઇ છે.

સમય અને સંજોગોની પરવા કર્યા વગર જે રીતે ડેન શિઉલીને સાચવી રહ્યો છે એને જ પ્રેમ કહીશું ? નિશ્ચેટ શિઉલી પાસે ગમતા પારિજાતના ફૂલો મુકવા,  કદાચ ક્યારેય પોતાના તરફ સભાનતા નહી અનુભવે એવી શિઉલીની બ્યૂટી ટ્રીટમેન્ટ કરાવવી, શિઉલી સમજે કે ના સમજે- અનુભવે કે ના અનુભવે એને કુદરતના સાનિધ્ય વચ્ચે લાવીને મુકવી, આવી નાની નાની બાબત જે રીતે દર્શાવવામાં આવી છે એમાં જે સંવેદના અનુભવાય છે એવી તો આજ સુધીમાં સાંભળેલા પ્રેમારાગ આલાપતા ગીતોમાં પણ નથી અનુભવાઇ. ઘણું ઓછું બોલીને પણ ઘણું બધું વ્યક્ત કરી જતા વરૂણ ધવનને આજે અહીં સાવ જ અલગ અંદાજમાં જોવો ગમશે.

સંવાદોના સપાટા વગર પણ ભાવનાઓ વ્યક્ત થઈ જ શકે છે એ તો આ ફિલ્મ જોઇએ તો સમજાય. વેદના- સંવેદનાઓને ઢોલ-નગારાની દાંડીએ કે લાઉડ મ્યુઝિક વગર પણ વ્યકત કરી જ શકાય એવું અહીં શૂજિત સરકારના દિગ્દર્શન અને જુહી ચતુર્વેદીની લેખિનીની કમાલે સમજાવી દીધું છે. ફિલ્મ આગળ વધતી જાય એમ સમયની સાથે સંજોગો તો બદલાતા જ જાય પણ એની સાથે પાત્રોની માનસિકતામાં પણ કેટલી હદે બદલાવ આવે એ અહીં અનુભવાય છે.  સિરીયલમાં આવતા લિપ ઇયરના બદલે સમયના ચક્રને દર્શાવવાની પણ અહીં અનોખી રીત છે. બદલાતી મોસમ, વહેતા કાળને દર્શાવવા પણ અહીં અલગ સ્પર્શ આપ્યો છે.

હોટલમાં જેમ ચેક ઇન ચેક આઉટના સમય નિશ્ચિત હોય એટલા જ હોસ્પિટલના ચેક ઇન ચેક આઉટ સમય  અનિશ્ચિત હોય. ફિલ્મમાં ફાઇવ સ્ટાર હોટલનું જેટલું બોલકું વાતાવરણ છે એટલું જ હોસ્પિટલનું  ગમગીન વાતાવરણ પણ  છે. અહીં આવનાર પ્રત્યેક વ્યક્તિ આવ્યા છે એવા જ નિર્વિઘ્ને કે સાંગોપાંગ પાછા જઈ શકવાના છે એવી કોઇ ખાતરી ન હોવા છતાં સતત પ્રયત્નશીલ રહેવા માટે લેખકે સરસ વાત કહી છે. લેખક કહે છે કે “ જીવનમાં ક્યાં બધા કામની કોઇ ગેરંટી હોય છે અને તેમ છતાં આપણે કામ તો કરીએ જ છીએને?” સફળતા મળશે જ એવી કોઇ નિશ્ચિતતા ન હોવા છતાં જ્યારે ડોક્ટર કહે કે “શરીર ભલે ઘવાયું હોય પણ આત્મા તો સતત જાગે છે ને? એ ભલે તમને ન ઓળખે પણ તમે તો એને ઓળખો છો ને?”  સતત ગંભીર વાતાવરણમાં પણ આશાની ઉજળી કિરણ જેવી આ વાત આપણા મન પર રાહતનો મલમ લગાવતો હોય એવું લાગે.

ફિલ્મમાં ઘણી બધી વાર દિગ્દર્શેકે ઘણું બધું વિસ્તારપૂર્વક દર્શાવ્યું છે. જેમકે હોટલની ટ્રેઇનિંગ, હોસ્પિટલમાં ઓપરેશન પહેલાની પ્રોસિજર. ઘણી બધી વાર એવું પણ બને કે ક્યાંય કોઇ કશું જ ના બોલે, ના કોઇ ઢેન…ટેણેન જેવું મ્યુઝિક આવે અને તેમ છતાં ફિલ્મ તો નિતાંત શાંતિથી આગળ વધતી જ જાય. આ આગળ વધતી ફિલ્મને આપણે પણ અત્યંત શાંતિ અને ધીરજપૂર્વક  જોયે રાખવાની છે. જો આ શાંતિ કે ધીરજ ન હોય તો ફિલ્મ જોવા જવાનો વિચાર જ માંડી વાળવાનો કારણકે અહીં નથી કોઇ ઝાકમઝોળ, નથી ગીત-સંગીતની છોળ કે નથી કોઇ કોમેડી પણ હા, ક્યાંક લાઇટર સાઇડ પણ ખુબીથી વણાઇ તો છે જ જે આપણે પકડવાની છે.

ફિલ્મનું બીજુ સબળ પાસુ છે બનિતા સંધુ અને ગીતાંજલી રાવ. પહેલી નજરે જ સંમોહિત કરી દે તેવી મોટી ભાવવાહી આંખો અને એ જ ભાવવાહી આંખોમાં છવાયેલો સૂનકારને બનિતાનું અભિનય વ્યક્ત કરવાનું સબળ અંગ કહી શકાય. નિર્જીવ લાગતી આંખોથી એ જ્યારે ડેન સામે મીટ માંડે ત્યારે એમાં પણ ડેનને કશુંક કહી જતી હોય એવું લાગે. બંગાળીમાં શિઉલી એટલે પારિજાત. પારિજાતનું ફૂલ કોઇ જાતના ફળ આપ્યા વગર જ રાતે ખીલીને સવાર પહેલા જ ખરી જાય છે એવી જ રીતે અહીં શિઉલી એટલે કે બનિતા સંધુ પણ જીવનમાં ક્યાંય પહોંચ્યા પહેલા જ સ્થગિત થઈ જાય છે. તેમ છતાં પારિજાતના ફૂલ જેવી નજાકત અહીં એ છોડી જાય છે. ખરી પડ્યા છે તેમ છતાં ય એને ચગદી દેવાનો વિચાર સુદ્ધા ન આવે એવી રીતે પથરાયેલા પારિજાતના ફૂલની જેમ બનિતા ફિલ્મમાં પથરાઇ જાય છે. કપડા ઉતાર્યા વગર પણ પ્રેક્ષકોના મન સુધી પહોંચી જવાય છે એ સાબિત કરી દીધું છે. માત્ર તિરછી નજરથી ડેનને જોતી શિઉલીની આંખો જ એના મનની વાત વ્યક્ત કરી જાય છે. ડેન તરફનો અવ્યક્ત પ્રેમ અહીં જુદી રીતે વ્યક્ત થાય છે. ડેનની ગેરહાજરી એ કેવી રીતે અનુભવે છે એ અહીં એને  આવતા સિઝર્સ કે સ્ટ્રોકસ દ્વારા દર્શાવવમાં આવ્યા છે. ક્યાંક ઊંડે ઊંડે હ્રદયમાં ધરબાયેલી લાગણીઓનો વિસ્ફોટ કેવો હોઇ શકે એ શિઉલીને જોઇને સમજાય.

એવી જ રીતે ગીતાંજલી રાવ એટલે કે શિઉલીની મા, ફૂલ જેવી દિકરીની પત્થર જેવી જડ હાલત થઈ જાય ત્યારે એ મા પર શું વિતે? જીવનમાં કારમો આઘાત સહીને પણ જ્યારે આગળ વધવું જ પડે ત્યારે  લોકો કેવી રીતે સ્વસ્થતા મેળવી લેતા હશે એ ગીતાંજલી રાવને જોઇને સમજાય. વેદનાને એક કોરે મુકીને વાસ્તવિકતા સ્વીકારી લેવાની સજ્જતા તો કેળવવી જ પડે એ આ પ્રોફેસર માતાએ સમજાવી દીધું છે.

ફિલ્મમાં થોડું લડતા અને છતાંય સતત સાથ આપતા, થોડું વાંકુ પડીને પણ વળી સંબંધો સાચવતા મિત્રો છે.

‘મદ્રાસ કેફે’ , ‘વિકી ડોનર’ ‘પીકુ’ જેવી ફિલ્મો  દિગ્દર્શક શૂજિત સરકારે આપેલી છે પરંતુ આ ફિલ્મ અગાઉની તમામ ફિલ્મોથી હટકે છે જેને માત્ર જોવી જ નહીં માણવી રહી. હોટલ અને હોસ્પિટલના વાતાવરણ ઉપરાંત  દિલ્હી અને હિમાચલ પ્રદેશના નયનરમ્ય વાતાવરણમાં ફિલ્માંકન થયેલી આ ફિલ્મ મારધાડથી થાકેલા અને કંઇક સુંદર- હ્રદયસ્પર્શી જોવાની અપેક્ષા ધરાવતા ચોક્કસ વર્ગ માટેની છે. ફરી એક વાત અત્યંત ધીરજ અને સંવેદના હોય તો જ આ ફિલ્મ જોવી અને બીજી એક વાત અત્યંત ધીરજ અને સંવદના જેનામાં છે એમણે તો આ ફિલ્મ જોવી જ.

 

કલાકારો- વરૂણ ધવન, બનિતા સંધુ, ગીતાંજલી રાવ, સાહિલ વેડોલિયા

નિર્માતા- શીલ કુમાર, રોની લહેરી

નિર્દેશક – શૂજિત સરકાર

સંગીત- શાંતનુ મૌઇત્રા

 

 

 

 

 

April 20, 2018 at 5:34 pm 5 comments

Mom – film Review

mom

દેવકી ( શ્રીદેવી ) અને આનંદ ( અદનાન સિદ્દિકિ)ના  નાનકડા પરિવારને સુખી પરિવાર કહી શકાય ? દેખીતી રીતે હા પણ સાચા અર્થમાં નહીં એટલા માટે કે આનંદની દિકરી આર્યા ( સજલ અલિ) તેના પિતાના બીજા લગ્ન અને તે લગ્ન થકી એની મા બનીને આવેલી દેવકીને મા તરીકે સ્વીકારી શકતી જ નથી. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો એ એના પિતાના પ્રેમમાં દેવકી ભાગીદાર બને એ એના માટે સહ્ય નથી. દેવકી એના માટે મોમ નહી મેમ છે કારણકે દેવકી આર્યાની સ્કૂલમાં એના જ ક્લાસની બાયોલૉજીની ટીચર પણ છે.

એક દિવસ દેવકીના વર્ગ સમયે જ આર્યાના ક્લાસનો મોહિત આર્યા પર એક અશ્લિલ ક્લિપ મોકલે છે જેના લીધે  દેવકી મોહિતને સજા રૂપે એનો મોબાઇલ ફેંકી દે છે. દેવકી પર ખુન્નસે ભરાયેલો અને આર્યાથી આકર્ષાયેલો મોહિત એના બદલા સ્વરૂપે એના મિત્રો સાથે મળીને વેલેન્ટાઇન ડૅની રાત્રે આર્યાને ઉઠાવી લે છે અને ગેંગ રેપ બાદ આર્યાને ખુલ્લા નાળામાં ફેંકી દે છે.

શારીરિક અને માનસિક ત્રાસ પામેલી આર્યા પોતાની વિતક માટે દેવકીને જવાબદાર માને છે. ગેંગ રેપમાં સંડોવાયેલા તમામ આરોપી જરૂરી પુરાવાના ન મળવાના કારણોસર છુટી જાય છે . સજા ભોગવવાનો વારો આવે છે આર્યા અને એના પરિવારનો. શારીરિક અને માનસિક રીતે આર્યાને ઝખમી કરનાર એ આરોપીઓને દેવકી  અત્યંત સાવચેતીપૂર્વક અને વ્યવસ્થિત પ્લાન કરીને એમના કુકર્મોની સજા કરવા સજ્જ બને છે.

દિલ્હીના નિર્ભયા અને એવા બીજા અનેક ગેંગ રેપ કિસ્સા બનતા રહ્યા છે અને તેમ છતાં સમાજ કે કોર્ટ તેની સામે એવા કડક કે ચાંપતા પગલા લઈ નથી શકતા કે જેનાથી ભવિષ્યમાં આવી હિચકારી ઘટનાઓ બને જ નહીં કારણકે . ન્યાયની દેવીને આંખે પાટો મારીને એને ગાંધારી બનાવી મુકી છે અને પોલિસના હાથ કાયદાથી બંધાયેલા છે એટલે સત્ય પર ઢાંક પિછોડો થઈ જાય અને અસત્ય જીતી જાય એવું અહીં પણ બને છે.

ફિલ્મની શરૂઆતથી જ પ્રેક્ષકો જાણે છે કે શું બનવાનું છે તે જાણે છે તેમ છતાં આર્યા સાથે જે હિચકારી ઘટના ઘટી રહી છે એને સીધી પરદા પર બતાવ્યા વગર સૂમસામ રસ્તા પર આર્યાને ઉઠાવીને લઈ જતી ગાડી અને માત્ર બેક ગ્રાઉન્ડ મ્યુઝીક સ્કોર દ્વારા એક એવો ભયાનક માહોલ ઉભો કરવામાં નિર્દેશક સફળ રહ્યા છે કે જેની કલ્પના માત્રથી પ્રેક્ષક પણ થથરી ઉઠે. ગંદા નાળામાં ફેંકાયેલી આર્યાના ચહેરા પર ત્રાસના જે ચાસ દેખાડવામાં આવ્યા છે એનાથી બાકીની કલ્પના કરવી પણ અનહદ ત્રાસદાયક બની જાય છે. કોઇ સીધી રીતે આર્યા પરનો જુલમ દર્શાવવામાં આવ્યો નથી તેમ છતાં એ ક્ષણો દરમ્યાન ગાડીમાં એની પર જે વિતી રહ્યું હશે એ કેટલું ભયાવહ હશે એ સમજી શકાય એટલું સ્પષ્ટ છે.

સમગ્ર ફિલ્મ એક એવા તાંતણે બંધાઇ છે કે એ તાંતણામાં બંધાયેલા અને સતત તણાવ અનુભવતા પાત્રોની સાથે પ્રેક્ષકને પણ એમાંથી બહાર આવવું અઘરૂ બની જાય છે અને તેમ છતાં પ્રેક્ષક પળે પળે ઇચ્છે કે આ ફિલ્મ હવે જલ્દી પુરી થાય તો સારું.

ઇંગ્લીશ વિંગ્લીશ ફિલ્મ પછી ફરી એકવાર મોમના એક નવા કિરદાર સાથે શ્રીદેવી રજૂ થઈ છે. જો કે આ ફિલ્મમાં શ્રીદેવીના ચહેરા પર ઉંમર વર્તાય છે. એક સમયની ચુલબુલી અભિનેત્રીની તાજગી તો એક ભૂતકાળ બની ગઈ છે. ‘ કાબિલ” ફિલ્મમાં આરોપી સામે બદલો લેતા હ્રિતિક રોશનની જેમ આર્યાના આરોપી સામે પડતી દેવકી અત્યંત ત્રસ્ત અને થાકેલી લાગે છે. આર્યા પાર્ટીમાંથી પાછી નથી ફરતી ત્યારે  દિકરી ગુમ થયાની વેદના અને ત્યાર બાદ હોસ્પીટલમાં આર્યાની અવદશા જોઇને ભાંગી પડેલી મા નું હ્રદય દ્રાવક આક્રંદ સૌને હચમચાવી દે છે. જે દિકરી એને ધિક્કારે છે એ દિકરીને પણ એ પ્રેમથી સાચવી લે છે અને અંતે જ્યારે આર્યા એને મોમ તરીકે સ્વીકારે છે ત્યારે એ સ્વીકૃતિ પણ  દેવકીને હચમચાવી મુકે છે. દરેક સમયે શ્રીદેવીનો સમતોલ અભિનય રહ્યો છે.

ફિલ્મનું બીજુ અને મહત્વનું પાત્ર આર્યા કારણકે જે કંઇ બન્યું છે એ આર્યા સાથે બન્યું છે. મા ને સ્વીકારી ન શકતી આર્યા માત્ર અને માત્ર પિતાની જ પુત્રી છે એ લાગણી એણે એની પ્રત્યેક હરકત દ્વારા અત્યંત સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવી છે. એક છત નીચે રહેવા છતાં  માતા સાથે કેટલી હદે પરાયાપણું હોઇ શકે એ આર્યાના વ્યહવારમાં દેખાઇ આવે છે. જ્યારે આર્યા સાથે જે કુકર્મ કરવામાં આવે છે ત્યારે આરોપી પોતાના આ કૃત્ય માટે જે ઇશારો કરે છે એ સીધો જ દેવકી તરફ આંગળી ચીંધે છે ત્યારથી હોશમાં આવેલી આર્યાના મનમાં દેવકી પ્રત્યે જે પરાયાપણું હતું એમાં કે આક્રોશ ઉમેરાય છે એ દર્શાવતી નાની મોટી હરકતો સજલ અલિએ એકદમ સાહજીક અને તેમ છતાં સબળ રીતે વ્યકત કરી છે.  દેવકી નજર સામે  આવતા એને જોઇને કારમી ચીસો પાડતી આર્યાની હર એક ચીસ એની મા ને એની આંખથી દૂર થઈ જવા ધક્કો મારતી હોય એવી તીવ્ર છે અને અંતે દેવકીની પોતાના તરફની લાગણીનો એહસાસ થતા પસ્તાવાના આંસુ પણ પ્રેક્ષકને ભીના કરી દે છે.

નવાઝુદ્દિન સિદ્દિકીને તો કોઇપણ રોલ પોતાના માટે જ લખાયો હોય એવી રીતે સ્વીકારીને એ પાત્રમાં ઢળે છે. જરા તરા વિચિત્ર લાગે એવો દેખાવ અને પ્રથમ દ્રષ્ટીએ તો જરાય વિશ્વાસ ન આવે એવું વ્યકતિત્વ ધરાવતી વ્યક્તિ કોઇના જીવનમાં ચંચુપાત કરે ત્યારે જે અણગમો ઉપજે એવો જ અણગમો શરૂઆતમાં ડી.કે ને જોઇને થાય અને એ જ પ્રાઇવેટ ડીટેક્ટીવ ડી.કે. જ્યારે સહ્રદયી મિત્રની જેમ સાથ આપે ત્યારે સદ્ભાવ પણ એટલો જ થાય. સહ્રદયી બનવાનું એનું કારણ પણ દેવકીની જેમ દિકરી જ છે એ સમજાય ત્યારે દેવકીની જેમ પ્રેક્ષકને પણ એ આત્મિય લાગે છે. નવાઝુદ્દિન સિદ્દિકીના સબળ અભિનય માટે કોઇપણ ભૂમિકા સરળ જ હોય એમ નિભાવી જાણે છે.

એક લાંબા અરસા બાદ પરદા પર અક્ષય ખન્નાએ પોલિસ ઓફિસર ફ્રાન્સિસના પાત્રમાં એન્ટ્રી લીધી છે. ઓછા બોલા કડક અને કડપદાર ઓફિસરન પણ જે પોલિસ ઓફિસર માત્ર દિમાગ નહીં દિલથી પણ વિચારી શકે છે એવા પણ ઓફિસર સમય આવે સત્યને પણ સાથ આપે છે એવા ઓફિસરની ભૂમિકાને યોગ્ય ન્યાય આપ્યો છે..

જ્યારે તમામ આરોપીઓના પાત્રમાં રજૂ થયેલા કલાકારોએ એમની તરફ સાચે જ અત્યંત ધૃણા ઉપજે એવા કિરદાર નિભાવ્યા છે. સતત તાણ અને ખોફ વચ્ચે ભિંસાતા પાત્રોના મનની ભીંસ અને તાણ પ્રેક્ષકનું મન પણ અનુભવે ત્યારે મનમાં વિચાર આવે કે ખરેખર જેના જીવનમાં આવી દુર્ઘટના થતી હશે એમના મનના શા હાલ-હવાલ હશે. . કોઇપણ વ્યક્તિ પર આવો પાશવી વ્યહવાર કરનાર વિકૃત લોકો સમાજમાં ખુલ્લે આમ ફરી શકે છે એ વાત એટલી હદે અસહ્ય છે કે  એમને તો જાહેરમાં કોરડા મારવાની સજા થવી જોઇએ એવું દરેક પ્રેક્ષક પણ ઇચ્છે પણ ઇચ્છવાથી શું એ શક્ય બનવાનું છે? આવી ઘટનાઓ અવારનવાર બનતી રહે છે એ સત્ય અને કડવી વાસ્તવિકતા પચવામાં કપરી પણ છે પણ સાથે દેવકીએ અપનાવેલો માર્ગ પણ એટલો જ અવાસ્તવિક લાગે છે. કોનામાં આ હિંમત છે ? ખરેખર આ પગલું લેવાનો વિચાર સુધ્ધા મનમાં આવે ખરો? કોર્ટ અને પોલિસ પણ પુરાવાના આધારે આજ સુધીમાં ઘણા આરોપીઓને સજા કરવામાં ધીમા-ઢીલા અને નાકામયાબ નિવડ્યા જ છે ત્યારે પણ કોણે આવો અવાસ્તવિક લાગતો રસ્તો અપનાવ્યો જોયો કે સાંભળ્યો છે ? એવું બને કે ફિલ્મ જોઇને દરેક પોતાની મરજી મુજબનો ચુકાદો ય આપે.

આવી ફિલ્મો દ્વારા સમાજના દુષિત તત્વોમાં જો કોઇ ફરક આવશે તો આવી ફિલ્મો સાર્થક થશે.

 

Rajul Kaushik
http://www.rajul54.wordpress.com

 

 

July 11, 2017 at 1:45 am 3 comments

Sachin a Billion Dreams

 

‘સચિન અ બિલિયન ડ્રીમ્સ’ એક હિન્દી ફિચર ફિલ્મ છે કે ડોક્યુમેન્ટ્રી ફિલ્મ એના વિશ્લેષણમાં ન પડીએ તો આ એક એવો રસથાળ છે જે સચિનના ચાહકો માટે લહેજ્જ્ત લઈને આવ્યો છે. સોળ વર્ષથી શરૂ થયેલી રિટાયર્ડમેન્ટ સુધીની સચિનની ક્રિકેટ કારકિર્દી એના ચાહકોને ફરી એકવાર માણવાનો લહાવો છે.

બોલીવુડમાં કોઇપણ વિષયને લઈને ફિલ્મ બનવાનો વાયરો શરૂ થાય છે ત્યારે એક પછી એક એ જ વિષયને લઈને અલગ અલગ અંદાજથી રજૂ થતી ફિલ્મો જોઇ છે. આજ પહેલા અઝહર અને એમ.એસ. ધોની પર ફિલ્મો આવી ગઈ અને હવે સચિનને લઈને એક વધુ ફિલ્મ પ્રદર્શિત થઈ રહી છે પરંતુ અહીં સૌથી મોટો ફરક છે કે આ ફિલ્મમાં કોઇ અભિનેતા લેવાના બદલે ખુદ સૂત્રધાર બનેલા સચિન પાસે જ અભિનય કરાવવાનો ( જો એને અભિનય કહેવાય તો ) અંદાજ પ્રેક્ષકોને પસંદ આવશે .

દોસ્તોને હેરાન કરતો અને ગાડીના ટાયર પંકચર કરતો નાનકડો નટખટ સચિન સમગ્ર ઇન્ડિયા પર વંડર બોય, લિટલ માસ્ટર, માસ્ટર બ્લાસ્ટર બનીને ઉભરે છે. નાનપણમાં બહેને આપેલા બેટને હાથમાં લેતા સચિનના મનમાં ક્રિકેટર બનવાનું એક બીજ રોપાવું અને ભાઇ અજીતનું સચિનનું હીર પારખીને કોચ રમાકાંત આચરેકર પાસે લઈ જવું આ બધું જ જાણતા હોવા છતાં ક્યારેક સચિન પરદા પર આવીને રજૂઆત કરે એ એના ચાહકો માટે વધુ રોમાંચકારી બની ન જાય તો જ નવાઇ. આ સાથે સચિનના જીવનની કેટલીક અણકહી- વણ જોયેલી ઘટનાઓ પણ પરદા પર ખુલતી જાય છે. જેમ સચિનની સફળતાના લીધે ઇન્ડિયા સચિનમય બનતું ગયું એમ અહીં પ્રેક્ષક પણ સચિનની સાથે એની ક્રિકેટની ભાવ યાત્રામાં જોડાતા જાય છે કારણકે ઇન્ડિયા માટે સચિન એક આઇકોન જ નહીં એક ભાવના પણ છે.

સચિનને માત્ર નસીબે જ બલિહારી આપી હતી એવું નહોતું પરંતુ એ પરિશ્રમની એક જીવંત મિસાલ કેવી રીતે બની રહ્યો હતો તેનું પણ સુરેખ ચિત્ર આલેખવામાં આવ્યું છે અને તેમ છતાં સચિન તો તેની સફળતા માટે પોતાના પરિશ્રમ કરતાંય ઇશ્વરને વધુ શ્રેય આપે છે એ એની વિનમ્રતા દર્શાવે છે. સચિનના પિતાએ કહેલી એક વાત સચિને હંમેશા યાદ રાખી છે. પિતાએ કહેલુ “ તારે જીવનમાં ક્રિકેટ સાથે જોડાવાનું છે.. આ એક વાત છે પરંતુ જીવનના અંતિમ સમય સુધી જે વાત તારી સાથે રહેશે એ કે તમે કેવા વ્યક્તિ છો.” આ વાત સચિન પોતે પરદા પર કહે ત્યારે એની પિતા પરની શ્રધ્ધા અને સન્માનનું એક અલગ પાસુ નજરે આવે છે. સચિને પોતાની સફળ કારકિર્દી માટે ઇશ્વર, તેના માતા-પિતા ,ભાઇ અજીત , કોચ આચરેકર અને પત્નિ અજંલિ અને પરિવારનો ખરા હ્રદયથી આભાર માન્યો છે. તેની પત્નિ અંજલિએ તો સચિનની કારકિર્દી માટે પોતે ડોક્ટર હોવા છતાં તેને મહત્વ નહોતું આપ્યું એ તો સૌ જાણે છે પરંતુ એ વાત જ્યારે અંજલિ અને સચિન રજૂ કરે ત્યારે એક અલગ પરિમાણ આપે છે.

સચિનની ક્રિકેટ યાત્રાની સાથે સાથે પરદા પર રજૂ થતી ભારતમાં ઘટેલી કેટલીક વાસ્તવિક ઘટનાઓને પણ સાંકળી લેવામાં આવી છે તો સચિન અંજલિનો પ્રણય અને પરિણય પણ ક્યારેક સચિનના શબ્દોમાં તો ક્યારેક આજ સુધી મિડીયાથી દૂર રહેલી અંજલિના કથનમાં રજૂ કર્યા છે. સતત પ્રેશરમાં રહેતા સચિન માટે પરિવારની હૂંફ અને પરિવાર સાથે ગાળેલો સમય કેટલા મહત્વના બની રહેતા તે પણ જોઇ શકાય છે.

સચિને માત્ર સફળતાનો જ આસ્વાદ ચાખ્યો હતો એવું ય ક્યાં હતું ? બાંગ્લા દેશ સામેના પરાજયમાં અનુભવેલી ઘોર હતાશાનું પણ નિરુપણ કરવામાં આવ્યું છે. દેશના લોકોએ એને જેટલો વખાણ્યો એટલો વખોડ્યો પણ છે જ ને?

‘સચિન અ બિલિયન ડ્રીમ્સ’માં સચિને ખુલીને પોતાના ડર, પોતાની નિષ્ફળતાઓ, હતાશા વિશે વાત કરી છે. એને કઈ રીતે મરજી વગર કેપ્ટન બનાવવામાં આવેલો અને કેપ્ટનશીપના રમત પર પડેલી અસરની વાત કરી છે તો તેને જણાવ્યા વગર કેપ્ટનશીપ પરથી હટાવી લેવામાં આવ્યો એ પણ કહ્યું છે. મેચ ફિક્સીંગની નાલેશીભરી વાત અને નિષ્ફળતા દરમ્યાન રિટાયર્મેન્ટની માંગ વિશે પણ કહેવામાં એણે હિચકિચાટ નથી રાખ્યો.

બાંગ્લા દેશ સામે પરાજયના લીધે જનતા સામે રક્ષણ આપતા કમાન્ડો છે તો સચિનની ઇજાઓની વેદનાથી વ્યથિત થતી આ જનતા પણ છે. કહે છે કે સચિનની ટેનિસ એલ્બો કે એંકલ ઇન્જરીએ તો ભારતના લોકોને આ કઈ જાતની ઇજા છે એની જાણકારી થઈ. સોળ વર્ષની ઉંમરથી શરૂ કરેલી રમતની સફળતાની સાથે શરીરનો ઘસારો પણ સચિને અનુભવ્યો છે. ઇંગ્લેન્ડની મેચ સમયે પિતાના અચાનક અવસાનના આઘાતથી અપ-સેટ થયેલો સચિન છે તો એની રિટાયરમેન્ટની એનાઉન્સમેન્ટથી આઘાત અનુભવતું ભારત પણ છે. રિયલ વિઝ્યુઅલ્સના ઉપયોગના લીધે સચિનના ચાહકો માટે ક્યારેય ન ભૂલાય એવી ઘટાનાઓને ફરી એકવાર તાજી કરી છે.

‘સચિન અ બિલિયન ડ્રીમ્સ’માં હિન્દી ફિલ્મની જેમ કથા-પટકથા, એક્શન-ઇમોશન, નાટકીય એલિમેન્ટ ન હોવા  સત્ય સાથે સંકળાયેલા તમામ એલિમેન્ટ્સ છે. સચિને સુપર સોનિકની સ્પીડે ખડકેલા રનની ક્લિપો છે. સચિનને બિરદાવતા હર્ષ ભોગલે , સર ડોન બ્રેડમેન, વિવિયન રિચાર્ડ, બ્રાયન લારા, ઇયાન બોથમ, જ્યૉફ્રી બૉયકોટ, શેન વોર્ન, હેન્સી ક્રોન્યે, જગમોહન દાલમિયા, માર્ક મૅસ્કરન્હ્સેની સ્પીચ છે તો સાથે મનમોહન સિંહથી માંડીને મોદીના કથન પણ છે. મોહાલીમાં પાકિસ્તાન સામે ફાઇટીંગ સ્પીરિટથી રમતી ઇન્ડીયન ક્રિકેટ ટીમ છે તો બસ્સો રનના ખડકલા કરતા સચિન માટે સ્ટેંન્ડીંગ ઓવેશન આપી સચિન નામના નારા લગાવતી મેદની પણ છે. સચિનની કારકિર્દીની સફર દરમ્યાન ભારતમાં ઘટતી ઘટનાઓ જેવીકે ભારતના મિસાઇલ લોન્ચનો કાર્યક્રમ, રાજીવ ગાંધીની હત્યા, કમર્શિયલ બ્રોડકાસ્ટીંગની શરૂઆત, આઇ.પી.એલ અને ક્રિકેટની ગ્લોરીને પણ સાંકળી લેવામાં આવી છે.

અહીં એક્શન નથી તેમ છતાં સચિનની રમતના એક્શન રિ-પ્લેથી અનુભવાતી ઉત્તેજના છે. અહીં ઇમોશનલ ડ્રામા નથી તેમ છતાં સચિનની ફેરવેલ સ્પીચ ઇમોશનલ ટચ આપી જાય છે. અહીં ફિલ્મી રોમાંસ નથી તેમ છતાં સચિન-અંજલિના રોમાંસની રોમેન્ટીક પળો છે.

આજ સુધી ટી.વી પર કે યુ-ટ્યુબ પર જોયેલા દ્રશ્યોને જ્યારે સચિનના નામ સાથે જોડાઇને મોટા પરદા પર જોવા મળે તો એના કયા ચાહકને આનંદ ન થાય?

કોઇ સેલિબ્રીટીની બાયોપિકને પરદા પર રજૂ કરતા અભિનેતા-અભિનેત્રી જોયા છે પરંતુ ૨૪ વર્ષની કારકિર્દી દરમ્યાન અર્જૂન એવોર્ડ, રાજીવ ગાંધી ખેલ રત્ન, પદ્મશ્રી, મહારાષ્ટ્ર ભુષણ એવોર્ડ, પદ્મ વિભુષણ અને ભારત રત્ન જેવા નેશનલ એવોર્ડથી સન્માનિત સેલિબ્રીટીને પરદા પર પોતાની વાત રજૂ કરતા જોવાનો આ પ્રથમ પ્રયાસ છે જે ક્રિકેટ અને સચિનના ચાહકોને તો પસંદ આવશે જ પરંતુ ખુબીની સાથે ખામીને પણ તટસ્થ ભાવે જોનાર પ્રેક્ષકની નજરે કેટલીક બાબતો ધ્યાનમાં આવશે જ. ઉંમરના લીધે કોચ રમાકાંત અને અજાણ્યા કારણોવશાત વિનોદ કાંબલીની ગેરહાજરી પણ સૌના મનમાં  એક સવાલ બની રહી છે.

કલાકારો- સચિન તેંડુલકર, અંજલિ તેંડુલકર..

 

 

May 29, 2017 at 10:14 pm 9 comments

Older Posts


Blog Stats

  • 114,822 hits

Recent Posts

rajul54@yahoo.com

Join 968 other followers

દેશ – વિદેશ ‘પ્રવાસ વર્ણન’

Posts filed under ‘પ્રવાસ વર્ણન’

ફિલ્મ રિવ્યુ –

Posts filed under ‘- film reviews -’ https://rajul54.wordpress.com/category/film-reviews/

Categories

“ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ”

"http://groups.google.co.in/group/gujblog" target="_blank">ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ

Flag counter

free counters

Calender

October 2019
M T W T F S S
« Sep    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

Disclaimer:

© અહીં રજૂ કરેલ કૃતિઓના કોપીરાઇટ્સ-હક્કો જે તે રચનાકારના પોતાના છે. આ બ્લોગ પર અન્ય કવિઓની જે રચનાઓ પોસ્ટ કરી છે, એને લીધે જો કોઇના કોપીરાઇટનો ભંગ થયેલો કોઇને લાગે અને મને જાણ કરવામાં આવશે, તો તેને સત્વરે અહીંથી દૂર કરીશ. પણ મને આશા અને શ્રદ્ધા છે કે સૌ સર્જકો અને પ્રકાશકો તેમ જ તેમના વારસદારો ગુજરાતી ભાષાના પનોતા સંતાનોને માટે વિશ્વ-ગુર્જરી સમાજમાં સભાનતા કેળવવાના આ નિસ્વાર્થ પ્રયત્નોને હૃદયપૂર્વક ટેકો આપશે અને બીરદાવશે. ۞ Disclaimer : This blog is not for any commercial purposes. The entries posted on this blog are purely with the intention of sharing personal interest in gujarati literature/sahitya without any intention of direct or indirect commercial gain. Locations of visitors to this page


"બેઠક" Bethak

વાંચન દ્વારા સર્જન -બેઠક

શબ્દોને પાલવડે

સ્વરચનાઓનો સંચય મારા શબ્દોના પાલવમાં

વિનોદીની..

મારી કવિતાઓ અને રચનાઓ નો બ્લોગ.. વિનોદીની

ધર્મધ્યાન

અલ્પમતિ વિજય શાહની ધર્મવાતો, ધર્મ સમજણ અને ધર્મ ધ્યાન્..

Banshari Banine

Krishna Bhajans and other poetry

રાજુલનું મનોજગત

“Languages create relation and understanding”

Kalyanshah

Ahmedabad based photographer. Owner at Pixel Planet.

વિજયનુ ચિંતન જગત

મને ગમતી વાતો અને મારી સર્જન પ્રવૃતિઓ...

મારુ વિચાર વિશ્વ

મારી આંખથી આકાશ કદી જોજે.....

સહિયારું સર્જન - ગદ્ય

એકથી વધુ લેખકો દ્વારા થતાં લઘુ નવલકથા કે લઘુકથા જેવાં સહિયારા ગદ્ય સર્જનનો પ્રથમ બ્લોગ!