Posts filed under ‘પ્રકીર્ણ’

“મળેલા જીવ”

મિત્રો,

ફિલ્મોમાં આજ પર્યંત અતિ લોકપ્રિય ફિલ્મોને લઈને દાયકાઓ બાદ ફરી એ  જ ફિલ્મો નવા કલાકાર , નવા દિગ્દર્શક અને એક નવા જ માહોલ સાથે ફરી બનાવવાનો વાયરો વાયો છે. દેવદાસ ,પરિણીતા, ડૉન જેવી ફિલ્મો તો હાલની જ વાત છે જ્યારે રાજશ્રી ફિલ્મની કેટલીક જુની ફિલ્મો ના નામ બદલીને નવા ઢાંચામાં ઢાળીને પણ રજૂ કરાઇ  છે .જેમકે “હમ આપકે હૈ કૌન ” પ્રેમ દિવાની” એક વિવાહ એસાભી ”

૧૯૫૦થી માંડીને આજે ૨૦૧૧માં  એટલે કે ૬૧ વર્ષના વ્હાણા વહી ગયા હોય અને  પેઢી પણ બદલાઇ ગઈ હોય ત્યારે  નાટ્ય જગતમાં આ એક નવો ઇતિહાસ સર્જાયો છે. કદાચ  એવા વાચકો હશે જેમણે  પન્નાલાલ પટેલ લિખીત નવલકથા ” મળેલા જીવ” વાંચી હશે અને  એવી નાટ્ય પ્રેમી પેઢી અત્યારે હશે જેમણે આ નાટક જોયુ પણ હશે.ત્યારે એમને  આ સંસ્મરણો વાગળવા ગમશે પણ ખરા.

RANGMANDAL’S MALELA JEEV NOVEMBER 1955
MALELA JEEV –OF JAVANILA-NOVEMBER 1956
JAVANIKA’S MALELAJEEV–AUGUST1969
                                                                                                                         

  “મળેલા જીવ”

માહિતી  ઉપલબ્ધી  અને બહાલી ::શશિકાંત નાણાવટી

છેલ્લે ૪૨ વર્ષ પહેલા ભજવાયેલા “મળેલા જીવ” ની  પુનઃ રજૂઆત  કોરસ ગ્રુપના નેજા હેઠળ,નિમેશ દેસાઇ ના દિગદર્શાન હેઠળ    ૩જી જુલાઇ ૨૦૧૧ના  રોજ જયશંકર સુંદરી નાટ્યગ્રુહમાં થઈ. સાહિત્ય ક્ષેત્રના ઉચ્ચ એવા જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ દ્વારા સન્માનિત સુપ્રસિધ્ધ લેખક શ્રી પન્નાલાલ પટેલની અતિ લોકપ્રિય નવલકથાનુ નાટ્ય રૂપાંતર શ્રી શશિકાંત નાણાવટી દ્વારા કરવામાં આવ્યુ  છે.ગુજરાતી થિયેટરનુ કદાચ આ સૌથી પ્રથમ નાટક હશે જે આજે આટલા વર્ષો બાદ ફરી એક વાર રંગમંચ પર જીવંત થયુ છે, ત્યારે આ નાટક અંગેની કેટલીક  માહિતીની જાણકારી અતિ રસપ્રદ બની રહેશે.

{૧} શ્રી પન્નાલાલ પટેલ દ્વારા લિખિત  ગુજરાતી નવલકથા “મળેલા જીવ”નુ  ૧૯૫૦માં શ્રી શશિકાંત નાણાવટીએ  નાટ્ય રૂપાંતર કર્યુ હતુ.. ૩-૧૨-૧૯૫૦માં જવનિકા થિયેટર દ્વારા તેની પ્રથમ ભજવણી થઈ હતી, જેનુ દિગ્દર્શન  શ્રી હરકાંત શાહે કર્યુ હતું. નાટક અમદાવાદની ટેક્ષટાઇલ કોન્ફરન્સમાં ભજવાયુ અને  ત્યાર બાદ સૌરાષ્ટ્રના ધાંગધ્રા ,સુરેન્દ્રનગર અને લીમડી જેવા શહેરોમાં રજૂ થયુ હતું.  ડૉ. ઇન્દુભાઇ પટેલ ( કાનજી), કલા શાહ (જીવી) હરકાન્ત શાહ ( ભગત), પી ખરસાણી( ધુળિયો -હજામ) વગેરે કલાકારોએ પાત્રને ન્યાય આપ્યો હતો અને
રામકુમાર રાજપ્રિય એ સંગીત આપ્યુ હતું.

{૨} નવેમ્બર ૧૯૫૫માં ટાઉન હોલમાં શ્રી હરકાન્ત શાહના દિગ્દર્શનમાં ” રંગમંડળ” દ્વારા આ નાટકની રજૂઆત થઈ ત્યારે બોક્સ ઑફીસ પર એક નવો જ રેકોર્ડ સર્જાયો હતો.. ઇતિહાસમાં આ કદાચ પ્રથમ વાર હશે કે જેમાં નાટ્ય રસિકોએ આટલો રસ દાખવ્યો હતો..શ્રેષ્ઠ નાટ્યકર્તા જયંતિ દલાલ, હીરાલાલ ભગવતી,નિરૂભાઇ દેસાઇ જેવા અનેક વિષેજ્ઞનો આ નાટકના રિહર્સલ દરમ્યાન ઉપસ્થિત રહેતા હતા અને તેમનું માર્ગદર્શન આપતા હતા..બોમ્બે ગવર્મેન્ટ દ્વારા સંયોજીત મુંબઈ રાજ્ય નાટ્ય સ્પર્ધામાં આ નાટક ભજવાયુ ત્યારે નાટકે  ૩જુ ઇનામ જીત્યુ હતુ. તેમજ ધુળીયા ઘાંયજાના પાત્રમાં પી ખરસાણીએ  પણ પારિતોષિક જીત્યુ હતુ.

{૩} ત્યાર બાદ  જવનિકાના નેજામાં હરકાન્ત શાહના દિગ્દર્શન-પ્રોડક્શન હેઠળ “મળેલા જીવ ” ફરી એક વાર ભજવાયું. પ્રેમાભાઇ હૉલ , ટાઉનહૉલમાં શૉ કર્યા બાદ તેમણે   અમદાવાદ-મિરઝાપુરમાં કસ્તુરભાઇ બ્લોક પાછળ ઓપન એર થ્રીડાયમશનલ થીયેટર બનાવ્યુ. ગુજરાતી રંગભૂમિના ઇતિહાસમાં આ સૌથી નવતર પ્રયોગ હતો. તે સમયે કે.પી શાહ( કાનજી), કોકિલા શાહ (જીવી), એઝરા ક્રિશ્ચિયન (ભગત), બાબુ રાજા(ધુળિયો) , નરેન્દ્ર ત્રિવેદી (હીરાભાઇ) ઉપરાંત  બેબી અલ્મેકર, લિના શેઠ, વિહંગીની મહેતા, જયંતી પટેલ, પ્રવીણ દવે, ઘનશ્યામ કુસુમગર વગેરે કલાકારોએ વિવિધ પાત્રો નિભાવ્યા હતા.સંગીત સંચાલક રામકુમાર રાજપ્રિય હતા. આ નાટકની ભજવણી સૌરાર્ષ્ટ્ર ,સુરત, બરોડા, નડિયાદ, બોમ્બે અને ગુજરાતના અનેક નાના શહેરોમાં થઈ.આ નાટક પ્રથમ વાર ભજવાયુ ત્યારે શ્રી પન્નાલાલ પટેલ પોંડીચેરી હ્તા.તેમણે આ નાટક જવનિકાના ઓપન એર થિયેટરમાં ૧૯૫૬ના નવેમ્બરમાં જોયુ. તેઓ એટલા તો ખુશ થઈ ગયા કે નાટકના કલાકારોને સંબોધીને કહ્યુ હતું  ” અરે ભાઇ ,તમે તો મારા કાનજી અને જીવીને જીવતા કરી દીધા”.ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી શ્રી બલવંતભાઇ મહેતાએ પણ પ્રેમાભાઇ હૉલમાં આ નાટક જોયુ હતુ.

જ્યારે  જવનિકા દ્વારા ઓપન એર થિયેટરમાં આ નાટક ભજવાતુ હતુ ત્યારે  અમદાવાદના ઘી કાંટા રોડના એલ.એન. થિયેટરમાં ગુજરાતી ચલચિત્ર “મળેલા જીવ” પ્રદર્શિત થયુ હતું.  ફિલ્મના સમગ્ર યૂનિટ કે જેમાં દિગ્દર્શક મનહર રસકપૂર,  હીરો મનહર દેસાઇ, હીરોઇન દીના ગાંધી,  ચાંપશીભાઇ નાગડા નો સમાવેશ થયો હતો..ફેબ્રુઆરી ૧૯૫૭માં ભારતિય સાહિત્ય સંઘ (અમદાવાદ) દ્વારા  આ નાટકનુ પુસ્તક પ્રગટ થયુ હતુ.
૧૭મી સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૦માં આ નાટક અમદાવાદ , બરોડા અને રાજકોટ્ના ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો સ્ટેશન પરથી પણ પ્રસારિત થયુ હતું.

[૪]  કેટલાક વર્ષો બાદ ફરીથી આ નાટક ભજવ્યુ રંગમ થિયેટરે (અમદાવાદ). દિગ્દર્શક હતા રમણીક જાની અને ભગવત જાની.સંગીત સંચાલક હતા રામ ચૌહાણ અને અરવિંદ જોષી. રમણિક દેસાઇ, રામ દવે ,દિનકર પંડ્યા, ભગવત જાની, પુર્ણિમા પારેખ તેમજ અન્ય કલાકારોએ પાત્ર ભજવ્યા હતા.

.
[૫]   ઓગસ્ટ ૧૯૬૦માં આ નાટક બોમ્બે બિરલા માતુશ્રી ભવનમાં ભજવાયુ . નિર્દેશક હતા અતિ પ્રતિષ્ઠિત  નાટ્ય કલાકાર તેમજ ફિલ્મ અભિનેતા પ્રતાપ ઓઝા તેમજ દિગ્દર્શક હતા પી.ખરસાણી.
સંગીત સંચાલક હતા ભાનુભાઇ ઠાકર , ન્રુત્ય નિર્દેશન સંભાળ્યુ હતુ દિના પાઠક (ત્યાર પછી દિના ગાંધી) અને ઉદયન બ્રહ્મભટ્ટે.
કલાકારો હતા- નાટ્ય જગતના  અતિ લોકપ્રિય  કલાકાર તેમજ ફિલ્મ અભિનેતાઅરવિંદ પંડ્યા (કાનજી), તરલા મહેતા (જીવી) , ચંપક લાલા (ભગત),
પી. ખરસાણી (ધુળિયો), પ્રતાપ ઓઝા ( હીરાભાઇ), દેવયાની દેસાઇ (નાની ડોશી) તેમજ અન્ય.  ગીતકાર હતા પિનાકીન ઠાકોર, હરીન દવે અને કાંતિ અશોક.

{૬} ૧૧મી નવેમ્બર ૧૯૬૨માં સ્વ. નિરુભાઇ ત્રીવેદી કે જેમણે જવનિકાના “મળેલા જીવ”ના અનેક શૉમાં હીરાભાઇ , તેમજ જવનિકાના બીજા પણ નાટકોમાં પાત્ર ભજવ્યા હતા, તેમના સ્મ્રુતિ ફંડ નિમિત્તે આ નાટક ભજવાયું.

(૭) યુનિયન ટ્રેડર્સ અને જવનિકા થિયેટરના બેનર હેઠળ  ૩૧ ઓગસ્ટ ૧૯૬૯માં  આ નાટક ટાઉન હૉલમાં ભજવાયુ . દિગ્દર્શક હતા હરકાન્ત શાહ અને એઝરા ક્રિશ્ચિયન.સંગીત સંચાલન કર્યુ ભાઇલાલ બારોટે. કલાકારો હતા અરૂણ દત્ત વ્યાસ (કાનજી ), કલા શાહ (જીવી) તેમજ જવનિકાના અન્ય કલાકારો.

(૮) ફરી એક વાર ૪૨ વર્ષ બાદ ૩જી જુલાઇ ૨૦૧૧ના રોજ આ નાટક જયશંકર સુંદરી હૉલમાં કોરસના બેનરમાં ભજવાયુ. દિગ્દર્શક છે નિમિષ દેસાઇ  તેમજ સંગીત સંચાલન પણ તેમણે જ સંભાળ્યુ છે. કલાકારો છે પૂજા  સોની (જીવી ), શોનક વ્યાસ (કાનજી) ,પાર્થ રાવલ( ધુળિયો), પ્રકાશ જોષી (ભગત), ગોપાલ બારોટ (હીરાભાઇ), અનુપમા શુક્લ (નાની ડોશી) ઉપરાંત રાહી પંડ્યા હેતલ મહેતા ભાવેશ સુતરિયા, પ્રકાશ ભાટિયા શિવાની નાયક, ભૌમિક નાયક,  આનંદ ઠક્કર, યશ મોદી, ૠતુજા પટેલ , અભય સોની, નિમિષ દેસાઇ અને અન્ય.૧૯૫૦થી ૧૯૬૯ સુધીમાં લગભગ ૧૨૩ વાર આ નાટક ભજવાયું. આ સમય દરમ્યાન  ૫ કાનજી( ડૉ. ઇન્દુભાઇ પટેલ, મહેન્દ્ર પાઠક, કે.પી શાહ, અરવિંદ પંડ્યા અને અરૂણ દત્ત વ્યાસ ), ૪ જીવી ( અનુપમા સુતરિયા, કલા શાહ, કોકિલા શાહ, તરલા મહેતા), ૫ ભગત (હરકાન્ત શાહ , મોહન ઠક્કર, એઝરા ક્રિશ્ચિયન, ચંપક લાલા અને ભગવત જાની), ૩ ધુળીયા (પી ખરસાણી, બાબુ રાજા અને દિનકર પાઠક) અને ૭  નાની ડોશી ( વસુંધરા દેસાઇ, કલા શાહ, વસુમતી ,ચારુ પટેલ, દેવયાની દેસાઇ અને સાવિત્રી રાવલ) જેવા કલાકારોએ ભૂમિકા ભજવી હતી.

 
               

July 11, 2011 at 9:24 pm 32 comments

“મૈત્રીની બુનિયાદ”

હેલ્લો, ક્યારે આવ્યા? ખરા છો તમે તો ? આટલા દિવસ થયા આવ્યાને અને મળવાની વાત તો બાજુમાં એક ફોન પણ કરતા નથી?  જો અમે નહીં સારા તમને યાદ કરીને મળવા આવ્યા?

આ એક વાર્તાલાપ.

હવે બીજો વાર્તાલાપ-

હેલ્લો…

અરે વાહ આવી ગયા. આજે જ તમને યાદ કર્યા. અને મને ખબર હતી કે જ્યારે આવશે ત્યારે ફોન તો આવશે જ..

પહેલો  સંવાદ છે એક સાવ જ વ્યહવારિક રીતે  ક્યારેક  પોતાની ફુરસદે  કે સગવડે મળતા નામ પુરતા કહેવાતા સ્નેહી સાથે નો અને બીજો વાર્તાલાપ છે એક અત્યંત નિકટના મિત્ર સાથેનો જેની સાથે પણ ફુરસદે જ અને એક્મેકની સગવડે જ મળવાનુ થતુ હોય .

આ બંને વાર્તાલાપને હજુ ઝાઝા દિવસ નથી થયા પણ ફરક છે બંનેના સૂરમાં , બંનેની અભિવ્યક્તિમાં .

કેટલાક લોકો કહેવાતી આત્મિયતાને તમારી પર થોપવાનો પુરેપુરો પ્રયત્ન કરશે અને સામે પક્ષે એવી આત્મિયતાની અપેક્ષા રાખી  જ્યારે મળે ત્યારે ફરિયાદના સૂર સાથે જેટલો  સમય મળ્યો હોય એમાં પણ  કડવાશ ઘોળશે.જેના લીધે ફરી મળવાની ઇચ્છા જ મરી પરવારે.

જ્યારે એક સંબંધ એવો પણ છે જેમાં અપેક્ષા ઓછી અને વિશ્વાસ વધુ છે.અને એ સૂર છે મૈત્રીનો. અહીં એવુ પણ નથી કે રોજે રોજ મળીને બંને એકબીજાની પળે પળનો હિસાબ રાખતા હોય. ક્યારેક એવુ પણ બને કે વર્ષમાં બે વાર પણ મળવાનુ ભાગ્યે જ થયુ હોય.પણ  આ મૈત્રી નામ પુરતી નથી. અહીં વિશ્વાસની એક બુનિયાદ પર મૈત્રીની ઇમારત છે.

વાત છે  મળ્યા એની મઝા માણો જેવી વિચારસરણી ધરાવતા બે અંગત મિત્રોની . આજે લગભગ એક વર્ષ ઉપર થવા આવ્યુ બંનેને મળ્યાને .હા ક્યારેક ફોન પર કે મેઇલ પર ખબરની આપ લે થઈ જાય બસ! પણ એથી કરીને કોઇને કોઇના માટે કોઇ ફરિયાદ નથી કે નથી કોઇ અપેક્ષા. જ્યારે મળે ત્યારે ,જે હાલમાં મળે ત્યારે જંગલમાં પણ મંગલ કરી લે છે .જ્યારે મળે ત્યારે આખે આખો સાગર ઉલેચાઇ જાય એવી રીતે  બંને એક્બીજા સામે ઠલવાઇ છે.અને ફરી  ક્યારે મળીશુ એનો વિચાર કર્યા વગર જ છુટા પડે છે.

કોઇ અપેક્ષા નથી એકમેક માટે અને છતાં ગળાબૂડ વિશ્વાસ છે કે જ્યારે જરાક હાથ લંબાશે ત્યારે ત્યાં ક્યાંક  એકબીજાની આસપાસ જ મળી રહેશે. અને એ મળવા માટે પણ ફિઝીકલ પ્રેઝન્સની જરૂર નથી.  અહીં વાત થવી એ મળ્યા જેટલુ જ મહ્ત્વનુ છે એવી ક્યારેય ન થયેલી  સમજૂતી છે . મારી ડાયરી તારી પાસે અને તારી ડાયરી મારી પાસે જેવી અંગતતા છે.કહેવાનો મતલબ કદાચ કોઇની સાથે ન વહેંચી શકાય એવી વાતની અહીં આપ-લે થાય તો પણ એ આગળ વધીને બીજે ક્યાંય નહી જાય એવી ખાતરી છે. મૈત્રી એક એવી સેઇફ ડીપોઝીટ વોલ્ટ છે, એવુ લોકર છે જેમાં તારી -મારી અતિ ખાનગી જણસ એ જોઇન્ટ એકાઉન્ટ્ની માફક સચવાયેલી રહેશે એવો વણ લખ્યો કરાર છે.

છેલ્લા ક્યારે મળ્યા કે હવે ક્યારે મળીશુ એનુ કોઇ રજીસ્ટર પણ નથી એકબીજા પાસે . જરૂર પણ નથી એવા કોઇ રજીસ્ટરની.કારણકે અહીં હેપ્પી ફ્રેન્ડશીપ ડે વીશ કરવા વાળી ફોર્માલિટી નથી પણ જ્યારે મળ્યા ત્યારે ફ્રેન્ડશીપની હેપ્પીનેસ ફીલ કરવાની માનસિકતા છે બંનેમાં .  ક્યારેક નક્કી કરીને પણ ન મળી શકાય અને  ક્યારેક સાવ જ અણધારી મુલાકાત થઈ જાય. પણ અહીં કોઇ લેખા જોખા નથી કે નથી કોઇ રાવ ફરિયાદ.મળાય તો એનો આનંદ -ન મળાય તો એનો કોઇ અફસોસ નહી.

આવી મૈત્રી  સમજવા માટે તો સુરેશભાઇ દલાલની એક રચના કાફી છે.

તું વૃક્ષનો છાંયો છે, નદીનું જળ છે.ઊઘડતા આકાશનો ઉજાસ છે:
તું મૈત્રી છે.

તું થાક્યાનો વિસામો છે, રઝળપાટનો આનંદ છે,તું પ્રવાસ છે, સહવાસ છે:
તું મૈત્રી છે.

તું એકની એક વાત છે, દિવસ ને રાત છે,કાયમી સંગાથ છે:
તું મૈત્રી છે.

હું થાકું ત્યારે તારી પાસે આવું છું,હું છલકાઉં ત્યારે તને ગાઉં છું,હું તને ચાહું છું :
તું મૈત્રી છે.

તું વિરહમાં પત્ર છે, મિલનમાં છત્ર છે,તું અહીં અને સર્વત્ર છે:
તું મૈત્રી છે.

તું બુદ્ધનું સ્મિત છે, તું મીરાનું ગીત છે, તું પુરાતન તોયે નૂતન અને નિત છે:
તું મૈત્રી છે.

તું સ્થળમાં છે, તું પળમાં છે;તું સકળમાં છે અને તું અકળ છે:
તું મૈત્રી છે.

આવી દોસ્તી -આવા દોસ્ત માટે બીજુ તો શું કહી શકાય ? હા આટલુ ચોક્કસ કહી શકાય.

એ દોસ્ત મને તારી દોસ્તી પર ગર્વ છે,દરેક પલ તને યાદ કરું છુ,
મને ખબર નથી, પણ ઘરવાળા કહે છે કે,હું ઊંઘ માં પણ તારી સાથે વાત કરું છુ..

આલેખન/ આદર્શ અમદાવાદ સમાચાર પત્રિકા માટે લખ્યો અને ૧૫/૧૧/૨૦૧૦ ના પ્રગટ થયો.

November 21, 2010 at 6:59 am 10 comments

જાણવા જેવુ!!!- હીન્દુ ધર્મની ઉત્તમ વસ્તુઓ. કોણ શું કહે છે.કોની આંખમાં શું?

ઇ મેલઃ નિલય પારેખ -અમદાવાદ

November 9, 2010 at 11:19 am 9 comments

“મનની બારી”

હોમિયોપેથ ડૉ. ચારુતા ગણાત્રાની લખેલી લઘુકથા બારી હમણાં વાંચવામાં આવી.

એ બારી હંમેશા બંધ રહેતી. નાનપણથી જ હું જોતો આવ્યો છું કે એ બારી હંમેશા બંધ હોય છે. ‘શું હશે એ બારીની બીજી તરફ ?’ બાળસહજ મારા મનમાં એ પ્રશ્ન જરૂર થતો. પણ એ બારી ક્યારેય ન ખુલતી. ક્યારેક કોઈને કહેતા સાંભળ્યા હતા કે બારીની પેલી તરફ કંઈક ભયાનક છે. પણ કોઈ સરખો જવાબ ન દેતા. એક દિવસ તો ઠપકો પણ મળ્યો કે :

‘ખબરદાર, બારી વિષે એક વાત પણ વિચારી છે તો ! આપણાં પૂર્વજોનાં જમાનાથી કોઈએ આ બારી ખોલી જ નથી.’

 

કોઈએ બંધ બારી ન ખોલી હોય તો શું થયું ? શું મારે પણ બારી ન ખોલવી ?! ફક્ત કોઈ કાલ્પનિક ભયથી પીડાઈને આ બારી બંધ જ રાખવી !! પણ મારો બળવાખોર સ્વભાવ બધા ઓળખી ગયા હતા. માટે બારી વિષેની ડરામણી વાતોથી માંડીને મારી ઉપર વર્તાતી કડકાઈમાં વધારો થતો ચાલ્યો. માનવનો સ્વભાવ એવો હોય છે કે જે વસ્તુની ‘ના’ પાડો એ વસ્તુ વારંવાર કરવાનું મન થાય. મને પણ બારી ખોલવાનું મન થતું. વધુ ને વધુ પ્રબળતાથી બારી ખોલવાનું મન થતું.

અને…

એક દિવસ…

ઘરે કોઈ નહોતું. મને કોઈ એકલા ન છોડતા, પણ આજે અનાયાસે ઘરે કોઈ નહોતું. ધીમે ધીમે મેં ડગલા બારી તરફ માંડ્યા. ચોર નજરે આજુબાજુ જોઈ લીધું કે કોઈ આવતું તો નથી ને ! દરેક ડગલે મનમાં રોમાંચ વધતો જતો હતો. ક્ષણેક અટક્યો. વિચાર પણ આવી ગયો કે કંઈક અજુગતું બન્યું તો ? ખરેખર કંઈક ‘ભયાનક’ હશે તો ? પણ એ વિચાર ખંખરી ફરી આગળ વધવા લાગ્યો. દરેક ડગલે વધતા હૃદયનાં ધબકારા, વધતો રોમાંચ… અને ક્યારે મેં બારી ખોલી નાખી એ યાદ ન રહ્યું….

પણ…

….બારીની બીજી બાજુ તો હતું એક પ્રેમ ભર્યું આકાશ… લહેરાતા વૃક્ષો… કુદરતનું અનુપમ સૌંદર્ય, મ્હોરતા ફુલો, ચહેકતા પક્ષીઓ… ઘણું ઘણું… અને સાથે… અદ્દભુત આનંદ, નિતાંત શાંતિ… મનનો રહ્યો સહ્યો ભય પણ ચાલ્યો ગયો…અને હું બોલી ઊઠ્યો : ‘આ તો મારા જ મનની બારી છે…’ કુદરત અને મારી વચ્ચે મારા મનની આ બંધ બારીનો જ પડદો હતો. કૃત્રિમતાનાં ઘરમાં એક બારી તો કુદરત તરફની હોય જ છે. બસ, જરૂર હોય છે એ બારીને ખોલવાની અને આપણી ભીતર કુદરતને આવકારવાની….

તમે એ બારી ખોલી કે નહીં ?! કુદરત છે તમારી પ્રતિક્ષામાં…

ડૉ. ચારુતાબેનની વાત આપણે સૌને લાગુ નથી પડતી?

આજના દોડભાગ અને હરિફાઇના યુગમાં બસ માનવ માનવ મટીને યંત્ર બની રહ્યો છે. વરસાદના મોસમમાં ભીની માટીની સુગંધને ફેફસામાં ભરવાનુ કોને યાદ આવે છે? બસ તૈયાર થઈને બોડી સ્પ્રે જગાવ્યુ કે વાત પતી. દિવસોના દિવસો એર કંડીશનની ઠંડકમાં રહીને આપણે શરદ પૂનમની ચાંદની રાતની શીતળતા કેવી હોય એ લગભગ વિસરી ચૂક્યા છીએ. ચારેકોર ઝળહળા લાઇટ્માં રહીને બીજનો ચંદ્ર ક્યારે દેખાયો એ જોવાનુ ભુલી ગયા છીએ. મનનો તાપ જીરવવો એટલો દોહ્યલો બન્યો છે કે ગ્રીષ્મમાં ઉગતા પેલા કેસુડા કે ગુલમહોર કે ચારે બાજુ લુમઝુમતા ગરમાળાની છટા જોવાનુ મન નથી થતું. વૉલ ટુ વૉલ કાર્પેટ પર ચાલી ચાલીને ઘરની બહાર ઉગેલા કુણા કુણા ઘાસ પર સવારની ઝાકળભીની ઠંડકનો આહ્લાલદક સ્પર્શ અનુભવવાનુ યાદ નથી આવતુ.  આળા મનની સાથે તન  એવા કોમળ થઇ ગયા છે કે પેલા શિરીષનાના ફુલોની સુંવાળપ શું છે તેની કોઇને ખબર નથી.વહેતા વહેણમાં એટલા તણાવા લાગ્યા છીએ કે  વાયો વાયો રે વાસંતી વાયરો  વાયોરે ,લાયો લાયો રે લાયો વન વનની મહેંક મીઠી લાયો રે ની વાત કોઇ ભુલાયેલા ગરબાની જેમ ભુલાયી ગઈ છે. મન પર એટલા પૂર્વગ્રહના એટલા ગ્રહણો લાગી ગયા છે કે વર્ષમાં ક્યારેક દેખાતી એ ગ્રહણની અદભૂત ઘટના જોવાની રહી જ જાય છે

કુદરતે છુટા હાથે અને વગર માંગે એટલુ આપ્યુ છે એટ્લે જ કદાચ એની કોઇ કિંમત આપણા મનને સ્પર્શતી નથી. આ બારીની બહાર વેરાયેલી કુદરત ઇશ્વરની ઓળખ છે પણ આપણે એના દ્વારા ઇશ્વરને ઓળખવાનુ જ ભુલી ગયા છીએ. ઇશ્વર તરફ શ્રધ્ધા એ એના પરના વિશ્વાસ કરતા મનની અંદર પોતાની જાતને અથવા તો જે પામ્યા છીએ તે ગુમાવી દેવાના ડરને  લીધે વધુ છે.

જો કે હવે  તો કુદરત પણ માનવની તેની તરફની ઉપેક્ષાને  લઈને  કાળક્રમે  તેનો ખોફ માનવજાત પર ઉતારી રહી હોય તેમ તેનો સ્વભાવિક ક્રમ મુકીને વર્તવા માંડી છે. જાણે  ૠતુઓ પણ રૂઠી હોય તેમ વેરવિખેર થવા માંડી છે. શિયાળો તેની શિતળતા અનુભવીએ તે પહેલાં જ સરી જાય છે. ઉનાળોતો માનવ જાત જે રીતે કુદરતનુ નિકંદન કાઢી રહી છે તેની પર તેનો પ્રકોપ ઉતારતો હોય તેમ આગ બનીને ત્રાટકે છે. વરસાદના ઓવારણા કે  વધામણા લઈએ તે પહેલા તો વેરાઇ જાય છે.

પણ  હજુ સમય છે આપણા મનની બારી ખોલીને ક્રુત્રિમતાની પેલે પાર કુદરતને પામવાનો અને એવી જ રીતે પૂર્વજોના જમાનાથી ચાલ્યા આવતા પરંપરાગત પૂર્વગ્રહોની બારીની પેલે પારની દુનિયાને સ્વીકારવાનો.ફરી એક વાર ડૉ. ચારુતાને કહ્યુ છે તે પ્રમાણે આપણાં પૂર્વજોનાં જમાનાથી કોઈએ આવી બારી ખોલી જ નથી અને એથી આપણે પણ એ પૂર્વગ્રહોની બારીની પેલે પારની દુનિયાને સ્વીકારવાની હામ ગુમાવી બેઠા છીએ.મનમાં એટલા પૂર્વગ્રહો લઈને આપણે બેઠા છીએ કે એથી આગળ વધીને  કદાચ કશું સારુ કે સાચુ સ્વીકારવાની આપણી તૈયારી હોતી નથી. અથવા પરંપરાગત રૂઢી ચુસ્ત માનસ કે પૂર્વજોની કથિત વાતો કે વર્ષો જૂના ઇતિહાસને ઓળંગીને કોઇ નવી દિશા તરફ પગરણ માંડવાની હિંમત આપણી પાસે રહી નથી.

શ્રાવણ મહિનાથી ચાલુ થઈને દિવાળીના દિવસો સુધી આવતા તહેવારો કદાચ આ યંત્રવત જીવનની ગતિને રોકવાના બમ્પ છે. દશેરા એટલે આસુરી તત્વ પર સારપનો -સૌજન્યનો વિજય તેમ આપણે પણ આપણા આ મનના  જડ-આસુરી તત્વો પર સ્વાભવિકતા, સરળતા,સહજતા ,સાલસતા નો જય પામીએ તો ઘણું.

આલેખન/ આદર્શ અમદાવાદ સમાચાર પત્રિકા માટે લખ્યો અને ૧૫/૧૦/૨૦૧૦ ના પ્રગટ થયો.

October 26, 2010 at 10:52 am 2 comments

Nauka`s World-

કમ્પ્યુટર એપ્લીકેશનમાં બેચલર અને માસ્ટરર્સ થયા પછી પણ બીઝનેસ મેનેજમેન્ટમાં માસ્ટર્સ કરવાનો તો એક યોગ્ય જ  નિર્ણય કહેવાય.અને એમાં જ્યારે દુનિયાભરની સફર કરવાના લોકોના સ્વપના સાકાર કરાવતી ટ્રાવેલ એજન્સી જેવો સધ્ધર બિઝનેસ ધરાવતા પરિવારની પુત્રી હોય ત્યારે આ  બિઝનેસ મેનેજમેન્ટની સ્કીલ કેટલી કામયાબ નિવડે એ તો સાવ સમજી શકાય એવી સ્વભાવિક વાત લાગે. આવા સંજોગોમાં કમ્પ્યુટર એપ્લીકેશનમાં જ માસ્ટર્સ કરી આગળ વધવુ એવુ જ કોઇ પણ સામાન્ય રીતે વિચારે.

પણ આ એજ્યુકેશન  આર્ટ માટે અવરોધક બને ત્યારે?

નૌકા માટે પણ એક સમય એવો હતો કે  બેચલર કર્યુ એમાં જ માસ્ટર્સ કરી આગળ વધવુ એવુ વ્યહવારિક સમજ કહેતી હતી. પણ નૌકાના મનમાં સતત એક સંઘર્ષ, એક ઘર્ષણ હતુ. દુનિયાદારી અને દિલ એને બે જુદી દિશામાં ખેંચતા હતા. કારણ નૌકાની અંદર એક ક્રીયેટીવ- સર્જનાત્મક એવી બીજી નૌકા આકાર લઇ રહી હતી.

ક્યારેક ફુરસદના સમયમાં કરેલુ સર્જન એને એ દિશામાં આગળ વધવા પ્રેરી રહ્યુ હતું.દિલ અને દિમાગ વચ્ચેની ખેંચતાણમાં નૌકા થોડી મુરઝાયેલી રહેવા માંડી. પણ એ એટલી તો સદનસીબ હતી કે એની આ મુંઝવણ પારખીને પરિવાર તરફથી એને એની મનગમતી  દિશામાં આગળ વધવા માટેની સલાહ જ નહીં પુરેપુરો સાથ પણ મળ્યો.અને પરિણામે સર્જાયુ નૌકાનુ અનોખુ  વિશ્વ.જેમાં એણે પેપરમેશી વર્ક ,ગ્લાસ પેઇન્ટીંગ, કેમીકલ ફ્લાવર, કેન્ડલ મેકીંગ જેવી કલા હસ્તગત કરી. અને એની આ કલાત્મક રૂચીને અનુરૂપ નિફ્ટમાં ફેશન  એપરલ ડીઝાઇનીંગ  કરવા માટે અનુમતિ મળી.

આજે નૌકા પોતાનુ આ આગવુ સર્જન કલારસિકો માટે મુકી રહી છે.આશા છે આ ક્લાજગતમાં એનુ ઉષ્માભર્યુ સ્વાગત થશે.

October 22, 2010 at 6:23 pm 14 comments

hindi film songs.

Most popular Singers of Hindi Film Songs,,,u’d love this site.

 

જુદા જુદા ગાયકો ના કંઠે ગવાયેલા ગીતો સાંભળો અને જુવો  અને માણો !!!!

……………………………………………………………………………….

Click on the link only.

http://www.hindigeetmala.com/singer/

………………………………………………………………………………

Do not click on name please

Lata Mangeshkar (3206)

Mohammad Rafi (2019)

Asha Bhosle (1624)

Kishore Kumar (1431)

Alka Yagnik (1228)

Udit Narayan (947)

Mukesh (880)

Kumar Sanu (800)

Sonu Nigam (714)

Sunidhi Chauhan (524)

Anuradha Paudwal (480)

Talat Mahmood (451)

Shaan (352)

Kavita Krishnamurthy (304)

Abhijeet (295)

Manna De (269)

Shreya Ghoshal (235)

Suraiya (226)

Sadhana Sargam (220)

Ghulam Ali (209)

Sukhwinder Singh (204)

Geeta Dutt (203)

Hemant Kumar (199)

Mahendra Kapoor (179)

Shankar Mahadevan (164)

Shamshad Begum (163)

Suresh Wadkar (158)

Amit Kumar (155)

Hariharan (148)

Kunal Ganjawala (144)

Jagjit Singh (141)

K. K. (129)

Vinod Rathod (129)

S P Balasubramaniam (119)

Suman Kalyanpur (104)

Adnan Sami (98)

Mohammed Aziz (91)

Himesh Reshammiya (86)

Alisha Chinai (83)

E Mail Received From

Harin-Priti

 

March 22, 2010 at 2:47 pm 12 comments

” જય હો ગુજરાત ”

બૉસ, આ ગુજરાત છે !

અહીં પ્રેમ કેરો સાદ છે

પ્રભુજીનો પ્રસાદ છે


ને પ્રકૃતિનો વરસાદ છે !


બૉસ, આ ગુજરાત છે !


અહીં નર્મદાનાં નીર છે


માખણ અને પનીર છે


ને ઊજળું તકદીર છે !


યસ, આ ગુજરાત છે !


અહીં ગરબા-રાસ છે


વળી જ્ઞાનનો ઉજાસ છે


ને સોનેરી પરભાત છે


અલ્યા, આ ગુજરાત છે !


અહીં ભોજનમાં ખીર છે


સંસ્કારમાં ખમીર છે


ને પ્રજા શૂરવીર છે !


કેવું આ ગુજરાત છે !


અહીં વિકાસની વાત છે


સાધુઓની જમાત છે


ને સઘળી નાત-જાત છે


યાર, આ ગુજરાત છે !


અહીં પર્વોનો પ્રાસ છે


તીર્થો તણો પ્રવાસ છે


ને શૌર્યનો સહવાસ છે !


દોસ્ત, આ ગુજરાત છે !

 

GUJARAT IN THE NEWS !


According to the August 8 report of the National Council of Applied Economic Research, the richest city in India is now Surat, ahead of Bangalore and Madras, with an average annual household income of Rs 0.45 million (over  $11,000 per year).

80 per cent of all diamonds sold anywhere in the world are polished in Surat ‘s 10,000 diamond units.



The only non-Jews in the Tel Aviv and Jerusalem diamond bourse (stock exchange)  are
GUJARATI (Not Gujjus..)

 

Between 2004-5 and 2007-8 Surat ‘s middle class doubled in size and its poor reduced by a third.



The fifth richest city in India is now Ahmadabad, ahead of Mumbai and Delhi, and miles ahead of Calcutta.

 

The percentage of man-days lost in Gujarat due to labor unrest is 0.42 per cent, the lowest in India.



Of Gujarat ‘s 18,048 villages, 17,940 have electricity. Under Chief Minister Modi, the face of industrial Gujarat is changing.

 

The world’s largest oil refinery is coming up in Jamnagar. Owned by Reliance, it already refines 660,000 barrels of oil a day and will double that this year.



Thirty per cent of India’s cotton is grown in Gujarat, 40 per cent of India’s art-silk is manufactured in Surat, employing 0.7 million people.

 

The world’s third largest denim manufacturer is Ahmedabad’s  Arvind Mills.

 

A KPMG report says 40 per cent of India’s pharmacy industry is based in Gujarat with companies like Torrent, Zydus Cadila, Alembic, Dishman and Sun Pharma.

 

The state of Gujarat’s GDP has been growing at 12 per cent a year for the last 12 years, as fast as China’s.



India’s wealthiest man, Mukesh Ambani of Reliance, is Gujarati.

 

Forbes says he is the world’s fifth richest man, worth $43 billion.

 

Azim Premji of Wipro, is Gujarati. He is the

world’s 21st richest man, worth $17 billion.

 

Ten of the 25 richest Indians are Gujarati.  Some of the best business communities in India — Parsis, Jains, Memons, Banias, Khojas and Bohras — speak Gujarati.



The two great leaders of the subcontinent, the Mahatma and the Quaid, were both Gujaratis from trading communities.  One a Bania, the other a Khoja.

 

Gujaratis number 55 million, five per cent of India’s population living on six per cent of surface area, but hold 30 per cent of all Indian stock..



Gujaratis account for 16 per cent of all Indian exports and 17 per cent of GDP.



And I am a Gujarati too….:-)

……. PROUD TO BE

A GUJARATI
(Not a GUJJU ……. as was mentioned in this mail when I got it)…

Regards,

Hasmukh

Received E Mail from Priti-Harin

(U S A)

February 12, 2010 at 5:01 am 5 comments

Older Posts Newer Posts


Blog Stats

  • 119,013 hits

Recent Posts

rajul54@yahoo.com

Join 128 other followers

દેશ – વિદેશ ‘પ્રવાસ વર્ણન’

Posts filed under ‘પ્રવાસ વર્ણન’

ફિલ્મ રિવ્યુ –

Posts filed under ‘- film reviews -’ https://rajul54.wordpress.com/category/film-reviews/

Categories

“ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ”

"http://groups.google.co.in/group/gujblog" target="_blank">ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ

Flag counter

free counters

Calender

December 2019
M T W T F S S
« Nov    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Disclaimer:

© અહીં રજૂ કરેલ કૃતિઓના કોપીરાઇટ્સ-હક્કો જે તે રચનાકારના પોતાના છે. આ બ્લોગ પર અન્ય કવિઓની જે રચનાઓ પોસ્ટ કરી છે, એને લીધે જો કોઇના કોપીરાઇટનો ભંગ થયેલો કોઇને લાગે અને મને જાણ કરવામાં આવશે, તો તેને સત્વરે અહીંથી દૂર કરીશ. પણ મને આશા અને શ્રદ્ધા છે કે સૌ સર્જકો અને પ્રકાશકો તેમ જ તેમના વારસદારો ગુજરાતી ભાષાના પનોતા સંતાનોને માટે વિશ્વ-ગુર્જરી સમાજમાં સભાનતા કેળવવાના આ નિસ્વાર્થ પ્રયત્નોને હૃદયપૂર્વક ટેકો આપશે અને બીરદાવશે. ۞ Disclaimer : This blog is not for any commercial purposes. The entries posted on this blog are purely with the intention of sharing personal interest in gujarati literature/sahitya without any intention of direct or indirect commercial gain. Locations of visitors to this page


"બેઠક" Bethak

વાંચન દ્વારા સર્જન -બેઠક

શબ્દોને પાલવડે

સ્વરચનાઓનો સંચય મારા શબ્દોના પાલવમાં

વિનોદીની..

મારી કવિતાઓ અને રચનાઓ નો બ્લોગ.. વિનોદીની

ધર્મધ્યાન

અલ્પમતિ વિજય શાહની ધર્મવાતો, ધર્મ સમજણ અને ધર્મ ધ્યાન્..

Banshari Banine

Krishna Bhajans and other poetry

રાજુલનું મનોજગત

“Languages create relation and understanding”

Kalyanshah

Ahmedabad based photographer. Owner at Pixel Planet.

વિજયનુ ચિંતન જગત

મને ગમતી વાતો અને મારી સર્જન પ્રવૃતિઓ...

મારુ વિચાર વિશ્વ

મારી આંખથી આકાશ કદી જોજે.....

સહિયારું સર્જન - ગદ્ય

એકથી વધુ લેખકો દ્વારા થતાં લઘુ નવલકથા કે લઘુકથા જેવાં સહિયારા ગદ્ય સર્જનનો પ્રથમ બ્લોગ!