Posts filed under ‘નવલિકા’

હવે રે જાગ્યો મારો આતમ રામ

ઉનો ફળફળતો નિસાસો અલકાના હ્રદયમાંથી નિકળી ગયો. આજ સુધી એ ગાંધારીની માફક આંખે પાટા બાંધીને જ જીવી હતી ને? પીળુ દેખાય એ બધુ ય સોનુ ના હોય એ આજે હવે રહી રહીને એને સમજાયુ. પણ હશે હવે જાગ્યા ત્યારથી સવાર.

સમિત અને સુમિત – જોડીયા ભાઇઓ, પણ સ્વભાવમાં મા-બાપ જેટલુ અંતર. સમિત એના પપ્પા પલ્લ્વ જેવો  શીળો- શાંત અને તટસ્થ જ્યારે  સુમિત પોતાના જેવો જ બોલકો અને એટલે જ કદાચ નાનપણથી સુમિત તરફ જરા વધારે ખેંચાણ. પહેલેથી જ સમિત એક વાત જે સાચી લાગતી હોય એ નક્કી કરી લે એ પછી એમાં ભાગ્યેજ બાંધછોડ કરે. જેમ મોટો થતો ગયો એમ અ વધુ દ્રઢાગ્રહી બનતો ગયો. હા! પણ એ પહેલા કોઇ પણ બાબતના પાસા સમજી વિચારી લે  અને જરૂર પડે તો ચર્ચા ય કરી લે પણ એક વાર જે મનમાં બેઠુ એ પછી એના નિર્ણયમાંથી એને ફેરવવો ભારે પડે, અદ્દલ એના પપ્પાની જેમ સ્તો. અને સુમિત એકદમ ઇમ્પલ્સિવ અદ્દલ પોતાની જેમ. ફટ દઈને સાચા- ખોટા , નફા નુકશાનની પરવા કર્યા વિના,  ઝાઝુ- લાંબુ વિચાર્યા વગર જ  નક્કી કરી લે.

આજકાલની જમાનાની રૂખ પારખીને અલકાને મનમાં થતુ કે બંને ભાઇઓ કોમ્પ્યુટર એન્જીનીરીંગમાં એડમીશન લે તો ગંગા નાહ્યા. કારણકે ભણવામાં તો બંને એક સરખા અવ્વલ હતા. સમિતે તો પોતાનો રસ્તો  નક્કી કરી લીધો હતો. એને તો ઇકોનોમિક્સ લઈને પ્રોફેસર જ થવું હતુ. જ્યારે સુમિતને મમ્મી ઇચ્છા પ્રમાણે એન્જીનીરીંગમાં જવાનો કોઇ વાંધો નહોતો. સમિતને  લઈને અલકા કાયમ પલ્લવ સાથે ચર્ચા કર્યા કરતી અને  પલ્લવ  અલકાને હંમેશા કહેતો કે “આંગળી ચીંધો પણ રસ્તો તો એમને જાતે જ પાર કરવા દો.” અલકાને મનથી એમ હતુ કે સમિત અને સુમિત બંને જણે અત્યારની વહેતી ગંગામાંથી  આચમની ભરી લેવી જોઇએ , મતલબ  ડોલરિયા દેશમાં જઈ ડોલર લણી લેવા જોઇએ અને આમે ય  કેટલુ વિશાળ ફલક છે ત્યાં?

અને સુમિતે એમ જ કર્યુ. માસ્ટર્સ કરીને અમેરિકા કોમ્પ્યુટર કંપનીમાં જોબ લઈ લીધી જ્યારે સમિતે કોલેજમાં ઇકોનોમિક્સમાં  પ્રોફેસરી.

અને હદ તો ત્યારે જ થઈ જ્યારે લગ્નની ઉંમરે પહોંચેલા સમિતે પોતાની જ કોલેજમાં લાયબ્રેરિયનની જોબ કરતી આરતી પર પોતાની પસંદગી નો કળશ ઢોળ્યો અને સુમિતે મમ્મી પર નિર્ણય લેવાનુ છોડ્યુ.

આરતી   નાની નાની વાતે ખુશ થઈ જતી ખરેખર સરસ મીઠી છોકરી હતી. નાના નાના સુખમાં પણ અત્યંત રાચતી આરતીમાં પળમાં કોઇને પોતાના કરી લેવાની એક  આગવી અદા હતી , બસ એ માત્ર અલકાને પોતાની ના કરી શકી. કારણ બસ એટલુ જ કે આરતી પોતાની પસંદ નહોતી. આરતી તરફ  કોઇ જાતની ઉપેક્ષા ય નહોતી પણ કોઇ ઉમળકોય અલકાના મનમાં જાગતો નહી.

જ્યારે અનુ ! આહ! શું છોકરી છે? કમ્પ્યુટર એન્જીનીયર ,ઉંચો ગોરો વાન-  સપ્રમાણ નાક નકશો અને એનાથી વિશેષ તો સુમિતની જેમ અમેરિકન કંપનીમાં જોબ. હવે આનાથી વધુ તો બીજુ શું જોઇએ? અલકાએ પસંદગીનો કળશ અનુ પર જ ઢોળ્યો અને સુમિતે એની પર મત્તુ ય મારી દીધુ. હા , થોડી શાંત હતી પણ હવે એમાં તો એવુ છે ને આપણી જોડે ક્યાં બહુ રહી છે કે આનાથી વધુ ખુલી શકે ? અલકાએ મન મનાવી લીધુ. લગ્ન કરીને માંડ પંદર દિવસ તો મળ્યા છે એને સાથે રહેવાના અને આટલા વખતથી એ એકલી અમેરિકા હતી એટલે સ્વભાવિક છે એને ય થોડુ અતડુ તો લાગે જ ને?  એ તો જેમ જેમ વધુ રહેશે એમ ખુલશે.

સમયને તો ક્યાં કોઇ સ્પીડ લિમિટ નડે છે? એ તો પાંખ પસારીને  ઉડે છે અને સમયની પાંખે પસરીને જોત જોતામાં બીજા બે  વર્ષ પસાર થઈ ગયા.આરતીએ જોડીયા બાળકોને જન્મ આપ્યો બસ આ એક જ વાતમાં અદ્દ્લ પોતાની જેમ સ્તો. અહીં અલકા આરતીના જોડિયા બાળકોની દાદી બની ગઈ  અને  બીજા બે વર્ષે તો સુમિત તરફથી અનુના  બેબી શાવર સેલીબ્રેશનનો હરખ ભર્યો ફોન આવી ગયો.

“મમ્મી, તારે અને પપ્પાએ આવવાનુ છે. સમિત અને ભાભીને પણ . સુમિતનો આગ્રહ ભર્યો ફોન આવી ગયો પણ અનુની મરજી હતી એ પ્રમાણે પહેલા તો એની મમ્મી જશે એવુ નક્કી થયુ. અલકાએ મન મનાવી લીધુ. કઈ વાંધો નહી અત્યારે તો ખરેખર એમ જ હોય ને? પછી ય ક્યાં નથી જવાતુ?

અને અનુએ નક્કી કર્યા મુજબ ૬ મહિના પછી અલકાને જવાનુ થયુ. અંતરમાં કેવો તો ઉમળકો હતો!  સુમિત પ્રત્યેનુ વળગણ આજ સુધી એવુ  હતુ. .

પણ આજે અંતરમાં વાવાઝોડાની જેમ આરતી ઉમટી આવી. ક્યારેય ન અનુભવેલી લાગણીના પુર આરતી માટે ઉમટી આવ્યા. કેવી છલ-છલ છલકતી , તરો તાજા તીતલી જેવી આરતી અને ક્યાં આ કોઇ પણ જાતના મન વગર , કોઇ જાતના રાજીપા વગર  કશુ પણ કરવુ પડે માટે કરવા ખાતર  કરતી અનુ!  અમેરિકા આવ્યે લગભગ બે મહિના પુરા થવા આવ્યા પણ અલકાએ ભાગ્યેજ અનુને આનંદમાં જોઇ હશે. જ્યારે આનંદ અને આરતીને સગા ભાઇ-બહેન જેવી સગાઇ.  પોઝીટીવ એનર્જીનુ જીવતુ જાગતુ ઉદાહરણ એટલે આરતી, સ્ફુર્તિનુ અસ્ખલિત ઝરણુ એટ્લે  આરતી .ક્યાં ચુસ્તીભરી આરતી અને ક્યાં સુસ્તીભરી અનુ! મસ્ત મોજીલી આરતીને ક્યારેય થાક નહી લાગતો હોય? છેક આજે અલકાને આ વિચાર આવ્યો.  સુમિતને મળતી ક્રિસમસની ત્રણ વિકની રજાઓને ધ્યાનમાં રાખીને સમિત અને સુમિતના લગ્ન એક અઠવાડીયાનાઅંતરે લીધા હતા. માત્ર સાત જ દિવસ પહેલા ઘરમાં આવેલી આરતીએ કેટલા હોંશથી અલકાની બધીજ જવાબદારી ઉપાડી લીધી હતી?

લગ્ન પછી પણ આરતીએ કામ ચાલુ રાખ્યુ હતુ અને એમાં તો અલકાને પણ વાંધો નહોતો. હજુ તો બધુ સંભાળવા સક્ષમ હતી. જોડિયા બાળકોના જન્મ સમયે આરતીએ લગભગ છ મહિનાનો  બ્રેક લીધો હતો. એક સાથે  બે બાળકોને સંભળવામાં નવ-નેજા પાણી ઉતરે એ અલકા ક્યાં નહોતી જાણતી? સમિત અને સુમિતને જે રીતે એમના દાદીએ સંભાળી લીધા હતા એમ  આરવ અને આહિરને સાચવવામાં અલકાએ પુરો સાથ આપ્યો હતો. આરતીએ ફરી જોબ ચાલુ કરી ત્યારે એને એ ચિંતા સતાવતી કે મમ્મી કેવી રિતે આરવ- આહિર બંનેને સંભાળી શક્શે?

આરતીને કોલેજનો સમય સવારે નવ વાગ્યાથી બપોરે એક વાગ્યા સુધી અનેં લંચ બ્રેક પછી  બે વાગ્યાથી પાંચ નો. એટલે એ સવારે વહેલી ઉઠીને રસોઇ તો પતાવી જ દેતી જેથી અલકાને એ વધારાની જવાબદારી  ન રહે. એટલુ જ નહી પણ કોલેજ જતા પહેલાં આરવ-આહિરને તૈયાર કરી લેતી. બપોરે લંચ બ્રેકમાં પાછી આવીને ફટાફટ સાંજની તૈયારી કરી લેતી જેથી સાંજે પાછી ફરે ત્યારે  આરવ- આહિરને  સાચવીને અલકાને સંપૂર્ણ આરામ આપી શકાય. આરવ શાંત હતો જ્યારે આહિર એક્દમ હાઇપર. આરવને એ  ભલો અને ભલુ એનુ બ્લેન્કી. બ્લેન્કીમાં પોતાની જાતને ઢબૂરીને દૂધ પીતા પીતા એ જરા વારમાં તો ઉંઘી જતો પણ એનુ બધુ સાટુ આહિર વાળી દેતો. ઘણીવાર તો રાત્રે ઉંઘમાં રડવા ચઢે તો કેમે ય છાનો રહેવાનુ નામ ન લે. આરવ કે ઘરના બીજા કોઇને  રાત્રે પરેશાની ન થાય એના માટે આરતી રાતોની રાતો એને ખભે ઉચકીને બીજા રૂમમાં ફર્યા કરતી. આ બધુ હોવા છતાં એણે ક્યારે આરતીના મોં પર થાક કે કંટાળો જોયો નહોતો. ઉજાગરા પછી પણ એ સવારે પતંગીયાની માફક ઉડા -ઉડ કરતી હોય.

જ્યારે અનુને તો એટલી સગવડ હતી કે ઘેર રહીને એ ઓન લાઇન કામ કરી શકતી.

” ટેકનિક કેટલી આગળ વધી ગઈ છે નહીં?” અલકા પલ્લવને કહેતી. અલકાએ અહીં આવીને અનુ કામ કરતી હોય ત્યારે આશિરને સાચવવાથી માંડીને ઘરનુ  બધુ જ કામ  હોંશભેર  ઉપાડી લીધુ હતુ. અને તેમ છતાં ય અનુ તો હંમેશની થાકેલી .

દિવસે અલકા અને રાત્રે સુમિત આશિરને સંભાળી લેતો .ક્યારેય અનુને આશિર પાછળ એક રાતે ય ભાગ્યેજ જાગતી અલકાએ જોઇ હશે.

” મમ્મી , હવે થી આશિરને દિવસે એક એક કલાક એમ  બે કલાક્થી વધારે સુવા દેવાનો નથી.”

આજે આશિરની ડૉક્ટરની એપોઇન્ટ્મેન્ટ હતી. ત્યાંથી આવીને સુમિતે અલકાને કહી દીધુ.

” કેમ?”  આંચકો ખાઇ ગઈ અલકા.

રાત્રે એ જાગે છે એટલે.

ક્યારે? અલકાના મનમાં આહિર આવી ગયો. આહિર પાછળ રાતોની રાતો જાગતી આરતીને જોઇ હતી એની સામે આશિર તો માંડ બે વાર દૂધ પીવા ઉઠતો હતો .

આટલુ તો આવુ નાનુ બાળક ઉઠે જ ને? અને દૂધ પીને જરા વારમાં તો પાછો સુઇ જાય છે .

“એ જે હોય એ મમ્મી, અમારે દિવસે કામ હોય અને આ રાતો ના ઉજાગરા અમારાથી થતા નથી.”

કોઇ પણ વાત હોય તો સુમિત જ કરી લેતો અનુ તો ભાગ્યેજ કોઇ વાત કરતી.

અલકાને આશિરની દયા આવી જતી. ભાખોડીયા ભરતા શિખેલો આશિર જાગતો એટલી વાર ઝપીને બેસતો નહી એટલે થાકીને માંડ સુઇ જાય એટલામાં તો એને ઉઠાડી દેવાનો? ઉંઘવા માટે વલખા મારતા  અને ઉઠાડ્યા પછી પડતા નાખતા આશિરને ઢંઢોળીને કે સીધો જ ઉચકીને ઉભો કરી દેવાનુ અલકાને ભારે વસમુ લાગતુ. ક્યારેક અનુ સાથે એણે ચર્ચા કરવા પ્રયત્ન પણ કરી જોયો પણ વ્યર્થ.એ તો મગનુ નામ મરી પાડવામાં જ ક્યાં માનતી હતી?

અને એક દિવસ તો હદ જ થઈ ગઈ.   કોઇ ટેકનિકલ ખામીના લીધે આખી રાત એરકંડીશન બંધ રહ્યુ. જુલાઇના ગરમીમાં આખી રાત આશિર શાંતિથી સુઇ ન શકયો. થોડી થોડી વારે એ જાગી જતો   અને સુમિત કે પલ્લવ ખભે ઉચકીને ફરે ત્યારે માંડ ઝંપતો .

” આજે તો આખો દિવસ મમ્મી આશિરને સુવા ન દેતી , ગમે તેમ કરીને એને જગાડજે.” બીજે દિવસે સવારે સુમિતે કહી દીધુ

“કેમ?”

અલકાને ખબર હતી કે સુમિત એન વિચારેલુ નથી બોલતો. અમેરિકાની પોલી દિવાલોમાં આમે ય ક્યાં કોઇ વાત પચાવવાની ક્ષમતા હોય છે?

” આખો દિવસ જાગશે તો અમને રાત્રે ઉંઘવા દેશેને?”

અલકાના મગજનો પારો રાતની બંધ એરકંડીશનની ગરમી કરતા ય વધુ ઉંચો ચઢી ગયો.

” રાત્રે તમને સુવા ન મળ્યુ તો આટલી તકલીફ થાય છે તો આ નાનકડા જીવનો જરા વિચાર કર. એનુ કેટલુ ગજુ હોય? કકળાટ કરાઇને જગાડવાનો છે એને? સુમિત જરા વિચાર તો કર.”

પણ સુમિતનુ ય શું ગજુ? કે આમાં બીજુ કંઇ કહી શકે? એ તો ઓફીસ જવા નિકળી ગયો .

અલકાની ધીરજ નો હવે તો અંત આવવા માંડ્યો હતો. ક્યારેક એને ઇચ્છા થતી કે અનુને પાસે બેસાડીને એને સમજાવે પણ કાચબાની જેમ ઢાલની અંદર જાતને સંકોરી લઈને ફરતી અનુ સાથે ચર્ચા કરવી તો દૂર વાત કરવી પણ અઘરી હતી.

આજ સુધી અલકાએ ભાગ્યેજ અનુને કોઇ વાતમાં રસ લઈને વાત કરતી જોઇ હતી. જ્યારે આરતી તો ઘરમાં હોય એટલી વાર ચહેક્યા જ કરતી હોય. ફુદરડીની જેમ કામમાં ફરી વળતી આરતી ચર્ચાના ચકડોળમાંય મ્હાલતી રહેતી. સમિત અને પલ્લ્વની વાતોમાંય એ પુરેપુરો રસ લેતી. આશારામ બાપુથી ઓશો રજનિશજી, અડવાણીથી ઓબામા,  દયારામથી દલાઇલામા,કેરાલાથી કેનેડા કોઇ એવો વિષય નહી હોય જેમાં આરતી ચર્ચાની બહાર હોય.

જ્યારે અનુ તો બધા જ સાથે જમવા બેઠા હોય , શનિ-રવિની રજાની શાંતિ હોય તો ય ભાગ્યેજ કોઇ વાતમાં રસ લઈને એનો સુર પુરાવતી. એટલી નિર્લેપતા હોય? કોઇ વાતમાં રસ જ નહી! અલકાને મનોમન થઈ આવતુ કે એ સુમિતને પુછી લે કે  બધુ બરોબર છે ને? અનુ તારી સાથે તો વાત કરે છે ને ભાઇ? પણ એ ચુપ જ રહેતી. રખેને અંગારા પરની રાખ ઉડાડવા જાય અને એના તણખા ઉડે તો!

“આજે તારા પપ્પાની વર્ષગાંઠ છે અને રવિવારની રજા પણ છે તો આપણે દર્શન કરવા જઇશું? અલકાએ સુમિતને સવારે જ પુછી લીધુ. અનુની તો કોઇ મરજી-નામરજી  જેવુ ક્યાં હતુ એટલે એનેપુછવાનો તો સવાલ જ નહોતો. એ સાથે હોય કે ના હોય કોઇ ફરક જ ક્યાં પડતો હતો? ખરેખરતો અલકાને એવુ હતુ કે આટલા વર્ષે પલ્લવના જન્મદિવસે એ સુમિત અનુની સાથે  છે તો સુમિત કે અનુ જ સામેથી કોઇ પ્રોગ્રામ કરશે. કોઇ સરપ્રાઇઝ આપશે .પણ પછી તો થયુ કે એવી આશા રાખવી જ નકામી અને દિવસ ખાલી જાય એના કરતા તો છેવટે દર્શન તો થશે.

અને સરપ્રાઇઝનો તો આરતી પાસે ખજાનો હતો. એ હંમેશા દરેક દિવસને ખાસ બનાવી દેતી. પોતાનો એ જન્મદિવસ તો અલકા માટે જીવનભરનુ સંભારણુ બની ગયો . સવારથી ઉઠીને જ આરતી રોજીંદા કામમાં લાગી ગઈ હતી. અને રોજની જેમ કોલેજ જવા નિકળી પણ ગઈ. અલકાને જરા ઓછું આવી ગયુ. મમ્મીની વર્ષગાંઠ પણ ક્યાં કોઇને યાદ રહે છે? બસ આખો દિવસ મમ્મી મમ્મી કરી લીધુ એટલે વાત પતી ગઈ?

ચુપચાપ એ પણ કામે લાગી ગઈ. ગોકળગાયની જેમ આજે તો દિવસેય આગળ ખસતો નહોતો. એક વાગવા આવ્યો અને તો ય આરતી ના આવી? કંઇ પડી છે?  મનના ધુંધવાટે થોડો વેગ પકડ્યો. અને એટલામાં તો લેચ કી થી બારણુ ખુલવાનો અવાજ આવ્યો અને એની સાથે જ હેપ્પી બર્થ ડૅ ની ગુંજ અને ખળખળ હાસ્યનો ધોધ વહી આવ્યો ઘરમાં .આશ્ચર્ય ચકિત અલકાના ઘરમાં એની કીટી સાહેલીઓ ધસી આવી અને એ સૌની  પાછળ  અલકાની અતિ પ્રિય  પાઇનેપલની મોટી કેક હાથમાં થામીને આરતી પ્રવેશી.

ઓ! તો આમ વાત છે! અલકાનો ધુંધવાટ ક્યાંય વરાળ બનીને ઉડી ગયો. આરતી બરાબર જાણતી હતી મમ્મીને શું ગમશે.

એક વાર તો આરતીએ કમાલ કરી. પલ્લવની વર્ષગાંઠના દિવસે સવારે ઉઠીને એક દળદાર આલ્બમ પલ્લ્વને ભેટ ધર્યુ. આલ્બમમાં પલ્લવના જુના મિત્રો તેમજ સગા સ્નેહીઓના પલ્લવ સાથે ના ફોટા અને એની સાથે એમના સ્નેહ સ્મૃતિ સમા સંભારણા મઢીને મુક્યા હતા. આરતીએ એક મહિના પહેલાથી સૌને ફોન કરીને આખી ય વાત સમજાવી દીધી હતી એ મુજબ સૌએ પલ્લ્વ સાથેના ફોટા , એ સમયની યાદ અને પલ્લવના જન્મ દિન અંગે  કોઇ સંદેશ લખીને આરતીને મોકલાવ્યા હતા.  જેમાંથી તૈયાર થયુ આ આલ્બમ.એમાં આરતીએ સુમિતના લગ્ન સમયનો એમના આખા પરિવારનો ફોટો મુકીને બધા તરફ્થી ભાવવાહી સંદેશ મુકીને સમાપન કર્યુ હતું.   આરતી એ ય બરાબર જાણતી હતી જે પપ્પાને શું ગમશે.પલ્લવ તો આવી અનોખી ભેટ મેળવીને અત્યંત ખુશ. આરતીના માથે હાથ મુકીને લાગણીસભર આવાજે માત્ર એ એટલુ જ કહી શક્યો ” બેટા, તુ તો આ ઘરની માત્ર લક્ષ્મી જ  નહીં મા શારદા- સરસ્વતિ પણ તું જ છો.”

આરતી હંમેશા અલકા -પલ્લવ માટે કોઇને કોઇ નવુ પુસ્તક લેતી આવતી. અલકાને ફિલ્મો  અને નાટક જોવાનો કેટલો શોખ ! પલ્લવને વળી કલ્ચરલ પ્રોગ્રામોમાં ભારે રસ. આરતી  એની મેળે જ કોઇ સરસ ફિલ્મ- નાટક કે આવા કલ્ચરલ પ્રોગ્રામની બે ટીકીટ અલકા -પલ્લવ માટે   બુક કરાવી લેતી.

હવે અલકાને સમજાયુ કે એના ઘરનુ વાતાવરણ આરતી થકી જ આટલુ જીવંત હતુ. બાકી તો આ ય એક ઘર જ હતુ ને? પણ આને ઘર કહેવાય? ઘર ચાર સરસ મઝાની સજાવેલી દિવાલોથી નથી બનતુ. એમાં પ્રાણ પણ હોવા જોઇએ ને?  કંચન અને કથીરનો ફરક હવે અલકાને સમજાયો.આ શાંત ઘરમાં અલકાને મુંઝારો થવા માંડ્યો.ક્યારેક દસ -પંદર દિવસે અનુને ઓફિસ જવાનુ થતુ ત્યારે અલકાને ઘરમાં જરા મોકળાશ લાગતી.

અલકાની વાતોનુ કેન્દ્ર બદલાયુ. પહેલા એની વાતોમાં સુમિત અને અનુ અગ્ર સ્થાને રહેતા હવે એની વાતોમાં આરતી અને સમિત વણાવા માંડ્યા.પલ્લ્વ પહેલા પણ આ બધુ તટસ્થ ભાવે જોયા સાંભળ્યા કરતો અને આજે પણ એણે એમ  જ કર્યુ. કારણ આમે એની વિશેષ ટીપ્પણીથી અલકાનુ મંતવ્ય કે વિચારો બદલાવાના નહોતા અને હવે તો આમે ય એ સાચી દિશામાં જોતી થઈ ત્યારે એ બદલવાની જરૂર પણ ન રહી.

બાકીના દિવસો હવે જરા ઝડપથી પસાર થાય એવુ એ ખરા દિલથી ઝંખતી હતી પણ આ સમયે ય જાણે ગોકળગાયની ગતિએ હાલતો હતો.

જવાના દિવસો પાસે આવે તે પહેલા અલકા ખુબ બધુ શોપિંગ કરી લેવા માંગતી હતી. આરવ અને આહિર માટે ઢગલાબંધ કપડા અને રમકડા તો લેવાના જ હોય ને? અને આરતી માટે? એને શું ગમશે? ઓહ આજ દિવસ સુધીમાં એવુ તો ક્યારેય વિચાર્યુ જ નહોતુ. શોપિંગ માટે પલ્લ્વ સાથે ચર્ચા કરતી મમ્મીને જોઇને સુમિતે અનુ ને પુછી લીધુ ” શું મોકલવુ છે આપણે બધા માટે?”

” મમ્મી જે કહે એ.” ટુંકાક્ષરી જવાબ મળી ગયો.

અલકા તો સમસમી ગઈ. ” મમ્મી જે કહે એ? તમારી જાતે કશું જ નહી? આરતીને કશું જ કહેવુ પડ્યુ હતુ?  જે દિવસે અમેરિકાની ટીકીટ બુક થઈ એ દિવસથી જ એણે એની જાતે જ દોડાદોડ કરવા માંડી હતી. અનુ માટે સરસ મઝાના ટ્રેડીશનલ ડ્રેસ-કુર્તિઓ , તો સુમિત માટે લખનવી ઝભ્ભા, શર્ટ્સ અને ટાઇ  લઇ આવી હતી.  આશિર માટે તો અહીં ના કપડા  કે રમકડા ના ચાલે પણ આરતી પાસે તો એનો ય રસ્તો હતો.  એના માટેય સરસ મઝાના લખનવી ઝભ્ભા સાથે નાનકડા ચુડીદાર ,શેરવાની અને ધોતી અને  હાથમાં પહેરાવાની સોનાની લકી ચેઇન લઈ આવી હતી. દરેક વાતમાં એના ઉત્સાહ નો તો પાર જ નહોતો.

“મમ્મી, આ શેરવાની- અચકન ગમશે ને ? આશિરની બર્થ ડે માં પહેરાવાશે . હવે તો ત્યાં ય બધાને આવા ટ્રેન્ડી કપડા ગમતા જ હોય છે.

અલકાની આંખમાં ઝળઝળીયા આવી ગયા .અને એ ઝળઝળિયાની પેલે પાર પણ એને આરતી જ દેખાઇ રહી. એણે આડુ જોઇ લીધુ . સુમિત અને પલ્લવની નજરે એ નોંધી લીધુ. બીજા જ દિવસે સુમિત મમ્મી પપ્પાને લઈને શોપિંગ કરવા ઉપડી ગયો એણે આ વખતે અનુને પુછવાની હિંમત પણ ના કરી.

અલકાની આજ સુધીની જે ડોલરિયા દેશની ડોલર વહુ  માટેની અબળખા હતી તે તો ક્યારની ય સમેટાઇ ગઈ હતી. પણ હવે તો એણે બાકીની માયા ય સમેટવા માંડી. રખેને વધુ રહેવાનુ થાય તો સુમિતને ન કહેવાય, ન સહેવાય અને પોતાનાથી ન રહેવાય એવી તંગ પરિસ્થિતિ નો તો હવે સામનો ય કરવાની એની જરાય તૈયારી નહોતી. સોનાના હરણ પાછળની દોટ કેટલી વ્યર્થ છે એ તો રઘુવંશથી જાણીતી વાત નથી?

આજે તો ઇન્ડીયા જતી ફ્લાઈટમાં બેઠેલી અલકાનુ મન એના ય કરતા વધુ ઝડપે આરતી પાસે પહોંચી ગયુ.

——————————————————

Advertisements

December 21, 2018 at 9:14 pm 6 comments

રાગ અનુરાગ

“Can you stop talking on cellphone while driving the car Karan?”

પણ ના, કરણ તો વાત કરતો જ રહ્યો.રાજવી હવે સખત અકળાવા માંડી હતી. એ દિવસે કરણે ઓફિસમાંથી  બ્રેક લીધો હતો. કરણ અને રાજવીના ઇયરલી ચેક અપ માટેની એપોઇન્ટ્મેન્ટ હતી.

કરણ અને રાજવી …
લગ્ન જીવનની સફરનુ આ ૪૦મુ વર્ષ હતુ. બંનેની અલગ અલગ પ્રકૃતિ. કરણ થોડો મનસ્વી અને મુડી પણ ખરો.  મન સુધી ન પહોંચે ત્યાં સુધી ગમે તેટલુ મહત્વ  ધરાવતી વાત કેમ ન હોય એ હાથ પર જ ન ધરતો. અને જો ધુન ઉપડી હોય તો સાવ નજીવી વાતનો પણ તંત ન છોડતો. બસ ધુન ઉપડવી જોઇએ.

કરણ સાચે જ ઉત્સાહી અને ઉમંગી અને થોડો તરંગી પણ કહેવાય એવો. “મળ્યુ ત્યારે માણી લેવુ” જેવો અભિગમ પણ ખરો સ્તો. ખાસ કશા જ કોઇ વિચાર વગર પણ ઇમ્પલસિવ કહેવાય એવા નિર્ણયો ય લઇ લે ખરો. ના  શબ્દ એની ડિક્શનરિમાં ભાગ્યેજ આવતો. ના એટલે કોઇને પાડવી પડતી ના ની આ વાત છે. કોઇની કોઇ પણ વાત પર એ ના પાડતા શિખ્યો જ નહોતો.  આગળ-પાછળની પરિસ્થિતિ કે પોતાની જાતનો ય વિચાર કરવા ય ન રોકાતો.

રાજવી એની આ વાતે અકળાતી. એ હંમેશા માનતી કે બહુ ખુશ હોય ત્યારે કોઇને કોઇ વચન ન આપવા કે ગુસ્સામાં હો ત્યારે કોઇ નિર્ણય ન લેવા.

રાજવી પ્રમાણમાં વધુ વાસ્તવવાદી. ક્દાચ કરણને ન ગમે એટલી. જીવનના કેટલાક ચઢાવ ઉતાર જોઇ ચુકેલી રાજવી મન સાથે ,ગમા- અણગમા સાથે ,પરિસ્થિતિ સાથે સમાધાન કરતા શીખી ગઈ હતી. કદાચ હવે ગમા-અણગમા જેવુ ય ખાસ કશુ રહ્યુ નહોતુ. બસ સમય શાંતિથી વહેતો રહેવો જોઇએ.

સમાધાન ન કરી શકી બસ આ એક કરણના આ તરંગીપણા સાથે , કરણની જાત માટે ય વિચાર્યા વગર પગલુ લેવાની પ્રકૃતિ સાથે. એને હંમેશા લાગતુ કે સિનિયર સીટીઝન કહી શકાય એવી ઉંમરે તો વ્યક્તિમાં  એક બદલાવ,એક ઠહરાવ ન આવે ? ૨૬ વર્ષની ઉંમર અને ૬૨ વર્ષની ઉંમરમાં કોઇ જ ફરક નહી? નાની નાની વાતની ચિવટ , ચોકસાઇ કે કાળજી તો ઉંમર અને અનુભવ સાથે વણાતી જ જાય ને? પણ કરણમાં તો આજે ય ” Karan Shah can do any thing -Karan Shah can do every thing” વાળો કરણ ગમે ત્યારે આળસ મરડીને ઉભો .

બસ , આ એક વાત ને લઈને અત્યારે રાજવીના મગજનો પારો ચઢતો જતો હતો. ડોક્ટરની એપોઇન્ટ્મેન્ટ પહેલા કરણનુ એની ઓફિસે જવુ જરૂરી હતુ એ તો એ ય સમજતી હતી. કાલે સાંજે ઓફિસે એક અગત્યની ફાઇલ પર કામ પુરુ કરીને કરણ ઉભો થયો ત્યારે ઓફિસ લગભગ ખાલી થઈ ચુકી હતી. અને બાકી જે રહ્યા હતા એમાંથી કોઇને એ ફાઇલ સોંપી શકાય એ શક્ય નહોતુ. એટલે કરણ એ ફાઇલ પોતાની સાથે જ લઈને આવ્યો હતો. અત્યારે ડોક્ટર પાસે જતા પહેલા એ ફાઇલ ઓફિસે આપતા જવાનુ હતુ એની તો રાજવીને ય ખબર હતી. ઓફિસ પહોંચવામાં માંડ દસ મિનિટે ય બાકી નહોતી અને કરણનો સેલ ફોન રણક્યો.

આદતવશ કરણે ગાડી ચલાવતા ચલાવતા ખીસામાંથી ફોન કાઢીને વાત કરવા માંડી. રાજવી કરણ પર આ વાતે ય ખુબ અકળાતી.  ફેન્સી અને લેટેસ્ટ વસ્તુના શોખીન કરણે ગાડી ય લેટેસ્ટ મોડલની લીધી હતી. ગાડીમાં બધા ફિચર્સ હોય તો એનો ઉપયોગ નહી કરવાનો? બ્લુ ટુથ ની સગવડ હોય તો શા માટે એનો ઉપયોગ નહી કરવાનો?

એક તો સીટબેલ્ટ બાંધ્યા પછી માંડ હલનચલન કરી શકાય એવી મોકળાશ રહેતી. એવામાં ચાલુ ગાડીએ ૭૦ ૭૫ માઇલની સ્પીડે જતા  ચાર થી છ લેનના ટ્રાફિક સાથે તાલમેલ મેળવતા ગાડી કંન્ટ્રોલમાં રાખીને સીટ પર ઉંચા નીચા થઈને ખીસામાંથી ફોન કાઢવો એ વાતથી જ રાજવી ગભરાઇ જતી. આ પહેલા પણ એવુ બન્યુ હતુ કે આવી જ રીતે ખીસામાંથી ફોન કાઢીને વાત કરવામાં  બેધ્યાન કરણે અજાણતા જ સામે આવતા ટ્રાફિકની લેનમાં ગાડી લઈ લીધી હતી. નસીબ બંનેના પાધરા કે કમ્યુનિટીની બસ જરા જ બહાર નિકળ્યા હતા અને હજુ સામો ટ્ર્રાફિક ચાલુ નહોતો થયો. એ વખતે ય રાજવી એની સાક્ષી હતી.

પણ એથી કરીને કરણને તો કોઇ ફરક પડતો નહોતો કે અત્યારે પણ પડ્યો. રાજવી જોતી જ રહી અને એણે તો એની ધુનમાં ખીસામાંથી સેલફોન કાઢીને વાત કરવા માંડી. ફોન કરણની મેનેજરનો હતો.રાજવીની અકળામણ કે ટોકને અવગણીને ય એ સેલફોન પર વાત કરતો જ રહ્યો.રાજવીના મગજનો પારો અને બ્લડપ્રેશર ઉંચુ ચઢતુ રહ્યુ. અડધા રસ્તેથી શરૂ થયેલી વાત લગભગ ઓફિસે પહોંચવા આવ્યા ત્યાં સુધી ચાલુ જ રહી.

અત્યાર સુધી સતત કરણને ટોકતી રાજવી ઓફિસ પહોંચી  મેનેજરને ફાઇલ આપીને નિકળ્યા પછી સાવ જ શાંત થઇ ગઈ. હવે બોલવાનો વારો હતો કરણનો.એ તો એની જ ધુનમાં મસ્ત હતો.આમ સાવ જ શાંત થઈ ગયેલી રાજવીને જોઇને ય એને તો હજુ મનમાં વિચાર સરખો ય  આવ્યો નહોતો.

” ફાઇલ પહોંચી એટલે મારુ કામ પત્યુ. ”

રાજવી તરફથી કોઇ જવાબ ન મળતા કરણનું હવે રાજવી તરફ ધ્યાન ગયુ.તમતમી ગયેલો ચહેરો જોઇને રાજવીના બદલાયેલા મુડનો જરાતરા ખ્યાલ તો આવ્યો.

” હે ભગવાન પાછુ શું થયુ?” કરણે વાતની શરૂઆત કરી.

” આપણી વચ્ચે  કેટલી વાર વાત થઇ હશે કે ચાલુ ગાડીએ આવી રીતે ફોન પર વાત નહી કરવાની? ગાડીમાં બેસતા પહેલા ખીસામાંથી ફોન કાઢીને બ્લુટુથ ચાલુ કરવામાં વાર કેટલી લાગે?”

” નથી યાદ આવતુ શું કરુ?  બ્લુટુથ ચાલુ કરુ તો ઓફિસે પહોંચીને બંધ કરવાનુ યાદ નથી આવતુ અને એમાં બેટરી ડાઉન થઈ જાય છે .”

” ઓફિસ કેટલી દૂર હતી? પહોંચીને ય વાત થઈ શકી હોત .”

” મારી મેનેજરનો ફોન હતો , તને ખબર છે કેટલી અગત્યની વાત હતી?”

” ફોનની રીંગ વાગી ત્યારથી જ તને ખબર પડી ગઈ હતી કે  ફોન અગત્યનો જ  હશે? પહેલી વાત તો એ કે ના પાડી છે તો ય તેં ફોન ઉપાડ્યો.અરે ઉપાડ્યો એનો ય કદાચ એટલો પ્રોબ્લેમ ના હોત .
 ફોન ઉપાડીને તું કહી શક્યો હોત કે રસ્તામાં છુ, ઓફિસ પહોંચીને વાત કરુ છું.પણ ના, આપણે તો જેમ કરતા હોય એમ જ કરવાના. Karan Shah can do any thing -Karan Shah can do every thing —right?” મારી ના પર પણ જો મારી જ હાજરીમાં તું ફોન પર આટલી વાત કરી શકે તો મારી હાજરી ન હોય તો તો ક્યાં જઈને અટકે ?

” અરે! પણ તું સમજતી કેમ નથી? વાત જ એવી હતી કે હું કેવી રીતે ફોન મુકી દઉ? ગયા વીક જે ટેન્ડર ખુલ્યા એના ક્વોટેશન અમે ભર્યા પણ એનો ઓર્ડર બીજી પાર્ટીને મળ્યો એ તો તને ખબર છે ને? પણ તને એ ખબર છે કે કેટલા ફરકે એમને ઓર્ડર મળ્યો? માત્ર એક ડોલર ઓછા ભાવથી એ ઓર્ડર લઈ ગયા. હવે એમ.ડી. ને શંકા છે કે અમારી ઓફિસમાંથી જ કોઇએ અમારા ક્વોટેશન લિક કર્યા છે.આ ક્વોટેશન ભર્યા એની જાણ ઓફિસમાં માત્ર ત્રણ જ જણને હતી. એમ.ડી,  મેનેજર અને પ્રોડક્શન મેનેજરને અને અમારા આ પ્રોજેક્ટ  ડૅટા માટે જુદો જ પાસવર્ડ અપાયો હતો .હવે જો આ પાસવર્ડ આ ત્રણ જણને જ ખબર હોય તો ભાવ કોઇને કેવી રીતે ખબર પડે? એટલે શંકાની સોય સ્વભાવિક રીતે મેનેજર અને પ્રોડક્શન મેનેજર તરફ જ જાય ને? “

” બરાબર છે પણ આ કોઇ જીવન મરણનો તો સવાલ નહોતો ને કે ઓફિસ પહોંચીને વાત ન થાય? પાંચ મિનિટ પણ નહોતી લાગવાની પહોંચતા.”

” ઓફિસ પહોંચીને પાંચ મિનિટ પણ ઉભા રહેવાનો ક્યાં કોઇને ટાઇમ જ હોય છે ?”

“So? આમાં તું ક્યાંય કોઇ વાંકમાં નથી તો તારે ક્યાં ચિંતા કરવાની જરૂર હતી કે આમ રઘવાયાની જેમ વાત કરવી પડે?”

” ઓફિસમાં દરેકની ઇન્ક્વાયરી થવાની છે એવુ મેનેજરનુ કહેવુ છે.બધાને જવાબ આપવા પડશે એવુ એનુ કહેવુ છે એટલે હું ફોન કેવી રીત મુકી દઈ શકુ? અને દુનિયામાં લાખો કરોડો લોકો છે જે આવી રીતે વાત કરતા હોય છે હું એકલો તો નથી ને?”

” એટલે એનો અર્થ અવો કે આપણે એકબીજાને આવા લાખો કરોડોમાંથી જ એક ગણીને જીવતા શીખવાનુ? તું મને એ રીતે ગણતો હોય તો એમ પણ મારાથી તો એવી રીતે તને એ લાખો કરોડોમાં નહી જ મુકી શકાય”

” સાચુ કહુ તો હું આર્ગ્યુમેન્ટમાં ક્યારેય તને પહોંચી શકતો નથી.”કરણ અકળાયો.એની પાસે કોઇ જવાબ નહોતો અને જ્યારે કોઇ જવાબ ન મળે ત્યારે અકળાવાનો કરણનો સ્વભાવ હતો.

” આ તું જેને આર્ગ્યુમેન્ટ કહે છે ને એ  માત્ર કરવા ખાતર કરવામાં આવતી આર્ગ્યુમેન્ટ નથી જે  ફિલીંગ અંદરથી ઉગતી હોય એ જ જીભે ચઢે છે. અંતરથી જે અનુભવાતુ હોય એને જ શબ્દો જડે છે સાવ એમ જ હવામાંથી નથી ઉપજતી. અને આ ચાલુ ગાડીએ ફોન પર વાત કરવાની લ્હાયમાં તેં એ વખતે ગાડી ક્યાંથી કાઢી એ ખબર છે?”

” રાજવી ટ્રાય ટુ અન્ડરસ્ટેન્ડ. આગળ ગાડીઓની લાઇન હોય અને તમારે ટર્ન લેવાનો હોય તો આમ જ ગાડી આગળ લેવાય.”

જીભાજોડી ચાલતી રહી અને બંને ડોક્ટરની ઓફિસે પહોંચી ગયા. વાત ત્યારે તો ત્યાંથી જ અટકી ગઈ. પણ આજે ય રાજવીનુ બ્લડપ્રેશર હાઇ આવ્યુ. સામાન્ય રીતે નોર્મલ રહેતુ રાજવીનુ બ્લડપ્રેશર આજે એકદમ હાઈ હતુ. જો કે એ આજકાલનુ નહોતુ. છેલ્લા કેટલાય વખતથી આમ જ બનતુ. ઓફિસમાં એક નહી અને બીજી રીતે  કોઇપણ કલિગને લીધે કરણ નાની મોટી ઉપાધી વ્હોરી લેતો. ના પાડવાનો એનો સ્વભાવ જ નહોતો ને?

એ દિવસે ય વાત ત્યાં જ પતી ગઇ. ખરેખર તો પતાવી દેવામાં આવી. કોઇ વાત લાંબી ચાલે એ કરણને ક્યાં ગમતુ ય હતુ? પણ કરણને એવો સહેજ પણ અણસાર નહોતો કે રાજવી આમ કેમ આકળી થઈ જાય છે અથવા તો એને યાદ પણ નહોતુ કે આમ જ આ સેલફોનના લીધે જ ભયંકર અકસ્માત એમની સાથે ય થયો હતો .

એ દિવસે રાજવી ગાડી ચલાવતી હતી. કરણ પેસેન્જર સીટમાં હતો. બપોરનો સમય હતો એટલે ટ્રાફિક પણ નહીવત હતો. એકદમ આરામથી જ રાજવી ગાડી ચલાવતી હતી. એકપછી એક સિગ્નલો વટાવીને કાર આગળ વધતી રહી. હળવા મુડમાં બંનેની વાતો ચાલતી રહી. આગળના જંકશન પર રેડ સિગ્નલ દેખાતા દૂરથી ગાડીની સ્પીડ ઓછી કરતી રાજવી  સિગ્નલ પર ઉભી રહી. પચાસેક સેકંડ પછી ગ્રીન સિગ્નલ ચાલુ થયુ. હળવેથી લગભગ ૨૦-૨૫ની સ્પીડે રાજવીએ કાર આગળ લીધી. જરાક જ આગળ જતા એકદમ કરણની રાડ ફાટી ગઈ. રાજવી તો સામે જોઇને કાર ચલાવતી હતી. આમ પણ એને કાર ચલાવતા સીધે રસ્તે જ જોવાની ટેવ હતી. પોતે જ નહી પણ કરણ કાર ચલાવતો હોય તો પણ એ ભાગ્યેજ આજુબાજુ નજર ફેંકતી. પણ કરણનુ ધ્યાન ગયુ કે જમણી બાજુથી આવતી એક ૨૦ ૨૨ વર્ષની યુવતિ કાર ચલાવતા મોબાઇલ પર વાત કરવામાં મગ્ન હશે અને એણે એની બાજુથી ચાલુ થયેલુ રેડ સિગ્નલ જોયુ જ નહી અને જે એકધારી સ્પીડૅ આવતી હતી એમ  એ આવતી ગઈ અને સીધી જ કરણ રાજવીની કાર સાથે ભયંકર સ્પીડે અથડાઇ અને કારને ફંગોળતી આગળ વધી ગઈ.

એની કારની જે રીતની સ્પીડ હતી એમાં તો કરણ રાજવીની કાર નો ભુક્કો બોલી ગયો. બંનેના નસીબ સારા કે સહેજ  બેઠા માર સિવાય મોટી ઇજામાંથી બચી ગયા. ઇશ્વરની એ મહેરબાની માટે તો આજે ય રાજવી નત મસ્તકે ઇશ્વરનો પાડ માનવાનુ ચુકતી નથી.બાકી તો કારની જે દશા હતી એ જોતા તો અંદરની વ્યક્તિઓના ક્ષેમકુશળની કલ્પના કરવી બહારના માટે મુશકેલ હતી.

કરણ આ બધુ જ ભુલી ગયો હતો. આવુ બધુ યાદ રાખવાનો એનો સ્વભાવ પણ નહોતો બસ રાજવીને એ નથી સમજાતુ કે આજે ય સેલફોનની રીંગ વાગતા એ ખીસામાંથી ફોન કાઢીને વાત કરવાનુ એ કેમ નથી ભુલતો?

પ્રેમ છે એકબીજા માટે કાળજીય એટલી જ છે અને એટલે જ કદાચ આવી નાની મોટી ચણભણ એમના જીવનનો એક હિસ્સો છે. દિવસમાં કામ વચ્ચે સમય કાઢીને ય કરણ રાજવી સાથે વાત કરી લે છે. રાજવીને આજે પણ એના ફોનની રાહ જોવાની ટેવ એટલી જ છે.

ગમે એટલો મન પર સંયમ રાખવાનો પ્રયત્ન કરવા છતાં આજે ય રાજવી થી કરણને ટોક્યા વગર રહેવાતુ નથી અને ગમે એટલુ યાદ રાખવા છતાં કરણથી આજે પણ બસ એમ જ બેફિકર જીવન જીવવાનુ છોડાતુ નથી.

December 21, 2018 at 7:34 pm

જહાંગીરી ન્યાય

 

 

“આજ સુધીનો મારો રેકોર્ડ છે મારી ડિફેન્સ લૉયર તરીકેની કારકિર્દીમાં મેં ૧૭ ક્રિમિનલ્સને પુરાવાના અભાવે કોર્ટમાં નિર્દોષ સાબિત કર્યા છે.” હાથમાં ઓરેન્જ ફ્લોટનો ગ્લાસ લઈને હળવી ચુસકીઓ મારતા હર્ષવર્ધન સોનેજા કહી રહ્યા હતા.

શહેરના નામાંકિત લૉયરની આસપાસ કોર્પોરેટ લેવલના અને એમના જેવી જ પ્રખ્યાત હસ્તીઓનું નાનકડું એવું ગૃપ જમા થયું હતું. પ્રસંગ હતો અખબારી આલમમાં સૌથી મોખરાનું સ્થાન ધરાવતા ‘જન જાગૃતિ’ ના સ્થાપક અને માલિકી હક ધરાવતા રાજેશ મહેશ્વરીના એક ના એક દિકરાના લગ્નના રિસેપ્શન ડિનરનો. પર્સનલ ફાર્મ હાઉસની વિશાળ લૉનમાં અત્યંત દબદબાપૂર્વક  યોજાયેલા આ સમારોહમાં શહેરની તમામ જાની-માની હસ્તીઓ ઉપસ્થિત હતી. સમાન રસ ધરાવતા શ્રેષ્ઠીઓ પોત પોતાના અલગ ગૃપમાં ગોઠવાઇને સૌજન્યપૂર્વક એકબીજાની વાતો સાંભળી રહ્યા હતા.

આવા જ એક ગૃપ વચ્ચે થોડા અભિમાન સાથે હર્ષવર્ધન સોનેજા પોતાની વિજય પતાકા લહેરાવતા ઉભા હતા. લાઇટ બ્લુ કલરના શર્ટ પર ઝુલતી મરૂન ટાઇ પરની હીરાજડીત ટાઇપીન દેખાય એવી રીતે ડાર્ક બ્લુ કલરના અરમાની સુટના કોટના બટન ખુલ્લા રાખ્યા હતા. ડાબા હાથમાં પહેરેલી રોલેક્સ નજરે પડે એવી રીતે વેલકમ ડ્રિન્કની ચુસકીઓ લેતા હતા. જો કે આમાંનું કશું જ હર્ષવર્ધન સોનેજાને એ સૌથી અલગ તારતું નહોતું. જો અલગ તારતું હતું તો હતું હર્ષવર્ધન સોનેજાનું કામ.

હર્ષવર્ધન સોનેજાને એની ખબર હતી. અભિમાનની-મગરૂરીની છાંટ એમના અવાજમાં ભારોભાર છલકતી હતી. સાધારણ પ્રેક્ટીસથી કરેલી શરૂઆત આજે હર્ષવર્ધન સોનેજાને સફળતાના શિખર સુધી લઈ આવી હતી. સફળતાનો રસ્તો કેટલાય સિધ્ધાંતોના ચીલા ચાતરીને એમણે કંડાર્યો હતો એ વાત અલગ હતી.

જજ જયપ્રકાશ સોનેજાનું પણ એક સમયે નામ હતું. પણ નૈતિકતાના મૂલ્યો એમણે ક્યારેય વિસારે પાડ્યા નહોતા અને એકના એક દિકરા હર્ષવર્ધનને પણ એવી જ સલાહ આપી હતી. પરંતુ દિકરાને એ સલાહ સ્વીકાર્ય નહોતી અને એટલે જ તો એમણે હર્ષવર્ધન જયપ્રકાશ સોનેજામાંથી જયપ્રકાશની બાદબાકી કરીને માત્ર હર્ષવર્ધન સોનેજા તરીકે ઓળખાવું પસંદ કર્યું હતું.  હર્ષવર્ધન અને સોનેજાની વચ્ચે આવતું જયપ્રકાશ નામ પેલા સમાધાનકારી વલણ સામે મનમાની કરતા નાના બાળકની સામે સતત લાલ આંખ કાઢતા વડીલ જેવું નડ્યા કરતું.

“અલ્તાફ…નામ તો સાંભળ્યુ જ હશે,” આસપાસ ઉભેલા ગૃપને પોતાની વાતમાં રસ પડ્યો છે એ જોઇને હર્ષવર્ધન સોનેજા સોળે કળાએ ખીલ્યા હતા. પોલિસ રેડમાં પકડાયા પછી એક કલાકમાં જ કસ્ટડીમાંથી એને છોડાવ્યો ના હોય  એવું આજ સુધી ક્યારેય બન્યું નથી. સમીર પાલેજા હીટ એન્ડ રન કેસમાં સમીરનો કેસ કોઇ હાથમાં લેતું નહોતું ત્યારે અડધી રાત્રે એમને મારી જરૂર પડી, જાણતા હતા મારા વગર એમનો કોઇ આરો જ નથી. આવા તો કેટકેટલા કેસ હશે જેને જીતવાના કોઇ ચાન્સ જ ન હોય અને હર્ષવર્ધન સોનેજાએ એ કેસ જીતી બતાવ્યા છે.”

હર્ષવર્ધન સોનેજાની આ વાતો માત્ર એમની શેખી હતી એવું ય ક્યાં હતું? સાચે જ એમણે અશક્ય લાગતા મોટાભાગના એવા ઘણા કેસ જીતી બતાવ્યા હતા. અને જીતેલા તમામ કેસ પછી લક્ષ્મીની રેલમ છેલ પણ ઘરમાં દેખાઇ આવતી હતી. ક્લબમાં પ્રીતિ હર્ષવર્ધન સોનેજા સૌના ઇર્ષ્યાનું કેન્દ્ર બની રહેતી. અમસ્તી જ રૂપાળી દેખાતી પ્રીતિ પોતાના સૌંદર્યને અકબંધ રાખવા જીમખાનામાં અડધો દિવસ વિતાવી દેતી. હેલ્થ ક્લબમાં પણ રેગ્યુલર સમયનો લાભ લીધા પછી પર્સનલ ફીટનેસ કોચ સાથે વધારાનો સમય તો હવે પ્રીતિનું ઓબ્સેશન થઈ ગયું હતું. યોગા- ધ્યાન- મેડીટેશન તો ખરા જ પણ ડાયેટ ચાર્ટને અનુસરવું , બ્યુટી પાર્લરની રેગ્યુલર મુલાકાત લેવી એ બધું જ પ્રીતિ ને પ્રીતિપાત્ર પણ ખરું.

હર્ષવર્ધન સોનેજાએ કમાયેલા નામ અને દામનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો એની પ્રીતિને પુરેપુરી ખબર હતી.

હર્ષવર્ધન સોનેજા અને પ્રીતિ પછી એમના પરિવારમાં એક બીજું નામ ઉમેરાય એની બંને જણ અત્યંત આતુરતાપૂર્વક રાહ જોતા હતા પણ ઇશ્વર ક્યાં બધાને બધું જ આપી દે છે? શેર માટીની ખોટની ઇચ્છા પ્રિતિના માનસપટ પર અદમ્ય તલસાટ બનીને એની અધુરપનો એહસાસ કરાવી દેતી અને ત્યારે પ્રીતિને આ નામ- દામના ઉપરછલ્લા ચળકાટની વ્યર્થતા સમજાઇ જતી. દુનિયાભરના સુખો એને આભાસી લાગવા માંડતા. હર્ષવર્ધનને પણ સમજાઇ ગયું હતું કે પોતાની આ જાહોજલાલી પ્રીતિને આભાસી સુખ જ આપી શકે તેમ છે. એની અધુરપને એ કોઇ સંજોગોમાં પૂર્ણ કરી શકે તેમ નથી.

પ્રીતિ અને હર્ષવર્ધને ઘરને સજાવામાં કોઇ કસર છોડી નહોતી. વિશાળ ડ્રોઇંગરૂમમાં પ્રવેશતા જ એમના વૈભવની ઝાંખી દેખાઇ આવતી. અને આ વૈભવનું પ્રદર્શન પણ કર્યા વગર હર્ષવર્ધનને ક્યાં ચાલતું? એટલે જ તો આંમત્રિત મહેમાનોની અવર-જવર અહીં હંમેશા રહ્યા કરતી. આ વૈભવના પ્રદર્શનની સાથે હર્ષવર્ધન એક ઉલ્લેખ કરવાનું ક્યારેય ન ચૂકતા. અને એ હતો એમનો ‘જહાંગીરી ઘંટ’.  સોનેજાએ પોતાના મેઇન ગેટની આર્ટીસ્ટિક અર્ધ વર્તુળાકાર કમાન પર જહાંગીરી ઘંટ લટકાવ્યો હતો. ઘરમાં પ્રવેશ કરતા પહેલા જ મેઇન ગેટ પર લટકતા આ ઘંટ તરફ અને નાનકડી પગદંડી વટાવીને આવતી અદ્યતન ઓફિસ તરફ સૌનું ધ્યાન અચૂક દોરાતું અને એમના કુતૂહલનો જવાબ આપવામાં હર્ષવર્ધનને ખુબ આનંદ આવતો.

હતો તો સરસ મઝાની નકશીકામવાળો પિત્તળનો ઘંટ જેનું વણાટવાળુ લાંબુ દોરડુ ખેંચીને કોઇપણ સમયે હર્ષવર્ધન સોનેજાને ઉઠાડી શકાતા. એ હંમેશા કહેતા કે ન્યાય માટે એ કોઇપણ ક્ષણે જાગૃત રહેવામાં માને છે અને એટલે જ એનું નામ હર્ષવર્ધન સોનેજાએ ‘જહાંગીરી ઘંટ’ આપ્યું હતું. વટ સાથે કહેવાતી આ વાતમાં પણ હર્ષવર્ધન સોનેજાની શેખી છલકાઇ આવતી. એમનો બાહ્ય આડંબર પરખાઇ આવતો. કારણકે સૌ જાણતા કે એમને અડધી રાત્રે ઉઠાડનાર ખરેખર ન્યાય માટે નહીં પરંતુ ન્યાય સામે પોતાનું કવચ, પોતાની ઢાલ બનીને ઉભા રહેતા સોનેજાને ઉઠાડી રહ્યા છે. અંધાર પછેડી ઓઢીને કરાતા કાળા કામો માટે જ રાત્રે જાગનારની જરૂર પડે ને?

પરંતુ આજે હર્ષવર્ધન સોનેજાને અડધી રાત્રે ઉઠાડનાર કોઇ લક્ષ્મીનારાયણનો સેવક નહોતો કે જે હર્ષવર્ધન સોનેજાએ મોં માંગેલી ફી આપીને પોતાના કરતૂતો પર પરદો પાડી શકે. એમની સામે ઉભેલી હતી એક સરળ મધ્યમ વયની પણ ગૌરવાંતિત ચહેરો ધરાવતી એક સ્ત્રી. જેનો ચહેરો સોનેજા ક્યારેય ભુલી શકે તેમ નહોતા. લૉ કોલેજમાં ભણતા હર્ષવર્ધનને અમી ગમી ગઈ હતી. તેજસ્વી અને સ્પષ્ટ વક્તા અમી વૈદ્ય અને સોનેજા વચ્ચે નજીવા માર્ક માટે સ્પર્ધા રહેતી. અમીનું વ્યક્તિત્વ પણ  એટલું જ સ્પષ્ટ હતું. જે વિચારતી એ જ કહેતી અને જે કહેતી એ જ કરતી. અમી માટે એવું કહેવાતું કે સૂર્ય ભલે પશ્ચિમમાં ઉગે પણ અમીનું કહેલું ક્યારેય અફર ન જાય. આવી નિર્ભિક છાપ ધરાવતી અમી હર્ષવર્ધનને ખરેખર ગમવા માંડી હતી. અને ખબર તો હતી જ કે સિંહણના દૂધને ધાતુના ઠામમાં ના ઝીલાય. અમીને જીરવવા માટે છપ્પનની છાતી જોઇએ. હર્ષવર્ધનમાં એ આવડત  હતી. એ જે વિચારતો એનાથી અલગ કહી શકતો અને જે કહેતો એનાથી અલગ કરી શકતો. એણે અમીથી દૂર રહીને પણ અમીનું ધ્યાન ખેંચાય એવા તમામ આયાસો કરવા માંડ્યા. સાચા દિલથી ચાહો તો ઇશ્વર પણ આપ્યા વગર ન રહે અને આ તો અમી હતી. એ તો સૌને પોતાના જેવા જ માનતી. સાચા, સરળ અને વિશ્વસનિય.

લૉ કોલેજના બાકીના વર્ષોમાં અમી અને હર્ષવર્ધનનું નામ સાથે લેવાવા માંડ્યુ. સોનેજા અને વૈદ્ય પરિવારની સંમતિ સાથે બંને એક થઈ જશે એમાં પણ કોઇને શંકા રહી નહોતી. હર્ષને જ્યોર્જીયા સ્ટેટ યુનિવર્સિટી કૉલેજ ઓફ લૉમાં એડમિશન મળ્યું હતું એટલે સોનેજા અને વૈદ્ય પરિવારની સંમતિથી કોર્ટ વિધીથી રજીસ્ટર મેરેજ કરી લેવા એવા નિર્ણય પર આવ્યા હતા. એ નિર્ણય અમલમાં પણ મુકાઇ ગયો. અમીને હવે કાયદાકિય રીતે અમી હર્ષવર્ધન સોનેજા કહેવડાવવાનો હક હતો.

“હર્ષ, આઇ એમ પ્રેગનન્ટ… ……..” અમી માટે હવે હર્ષવર્ધનમાંથી માત્ર હર્ષનું સંબોધન પણ હર્ષવર્ધને જ સૂચવ્યું હતું.

“વ્હોટ ? અમી આર યુ ઓ.કે.?  અત્યારથી આ ભાર મારા માથે ઠોકીને તું શું કરવા માંગે છે એ મને જરા સમજાઇશ?”

“ભાર ? આને તું ભાર કહે છે? તું તારા મા-બાપના માથે ભાર છું ?”

આઘાતની મારી અમી એનાથી આગળ કશું જ બોલી શકી નહીં. એને તો હર્ષ માટે સાચો પ્રેમ હતો. એણે તો હર્ષને સાચા અર્થમાં સ્વીકાર્યો હતો તો પછી આ પ્રેમનો અને પ્રેમના પરિણામે પાંગરતા આ બીજનો ભાર શી રીતે હોઇ શકે?

એ દિવસથી હર્ષનો અમી તરફનો વ્યહવાર બદલાવા માંડ્યો..અમી હર્ષના ઠંડા પ્રતિસાદથી ઠરતી જતી હતી. એ કોઇ નિર્ણય પર આવી શકતી નહોતી. હર્ષ તરફની લાગણી ય હવે તો ઝોલા લેવા માંડી હતી. જે વ્યક્તિ જવાબદારીનો સ્વીકાર કરવા જ તૈયાર ન હોય, જવાબદારીથી છુટવા માંગે એને શી રીતે પકડી રખાય?

હર્ષના અમેરિકા જવાના સમયે અમીએ કોઇપણ જાતના હોહા વગર એને બાકાયદા છુટો કરી દીધો.  જજ જયપ્રકાશ સોનેજા માટે આ વજ્રાઘાત હતો. હર્ષ માટેની એમની લાગણીઓ પણ ઠીંગરાવા માંડી હતી.

અને પછી તો અમીએ શું કર્યું , એનું શું થયું એ કોઇએ ના જાણ્યું .

જાણ્યું તો માત્ર એ કે હર્ષવર્ધન અમેરિકા ભણીને આવ્યા બાદ પ્રીતિ સાથે લગ્નગ્રંથીથી જોડાઇ ગયા.- બાકાયદા….અને આજે જે વાતો ગૌરવપૂર્વક કરી શકતા હતા એ કહેવાતી સિધ્ધિ અને એની પાછળ આવતી રિદ્ધિ પામ્યા.

આજે આટલા વર્ષે સામે ઉભેલી અમીને જોઇને હર્ષવર્ધન સ્તબ્ધ થઈ ગયા. “અમી…તું ?”

હર્ષવર્ધન સાથે પેલી નાનકડી પગદંડીથી એમની ઓફિસ સુધી અમી નિશબ્દ ચાલતી રહી. હર્ષવર્ધન અમીના મૌનથી અધીરા બનતા જતા હતા.

“અમી….”

“ કોઇપણ વ્યક્તિને માત્ર નામથી અને તુંકારાથી બોલાવાનો હક માત્ર એની નજીકની વ્યક્તિઓને જ હોય છે..મિસ્ટર સોનેજા. આપ એ હક ક્યારના ગુમાવી ચૂક્યા છો.”

“ પણ આમ અત્યારે ? આમ મધરાતે ?”

“હું જાણું છું મિસ્ટર સોનેજા, જે દિવસના અજવાળામાં પોતાની સાચી ઓળખ આપી નથી શકતા એવા જ લોકોને આમ મધરાતે આપના બારણા ખખડાવવાની જરૂર પડતી હોય છે. અને અત્યારે મારે આમ મધરાતે બારણું ખખડાવવાની જરૂર પડી છે એનું કારણ જાણશો તો દિવસના અજવાળામાં જ નહીં પણ આ રાતના અંધકારમાં પણ તમારી સાચી ઓળખ  છતી થઈ જશે.”

મૌન હોવા છતાં હર્ષવર્ધનનો ચહેરો એમની મૂંઝવણની ચાડી ખાતો હતો.

“સિધ્ધાર્થ…નામ તો તમારાથી અજાણ્યું નહીં હોય..આવતી કાલે જે સિધ્ધાર્થ નામના પ્યાદા પર ચાલ ચાલીને ચેકમેટ આપવાની બાજી ગોઠવીને બેઠા છો એ સિધ્ધાર્થ નિર્દોષ છે એ તમે જાણો છો અને તેમ છતાં કેસ જીતવા એક નિર્દોષનો બલિ ચઢાવતા તમારું રૂંવાડુ ય નહીં ફરકે એની પણ તમને જાણ છે. પણ હવે જેની જાણ તમને નથી એ હું જણાવું ? જેને તમે ભાર ગણીને સ્વીકારવા તૈયાર નહોતા એ તમારા શબ્દોમાં કહું તો ભાર , મારો-તમારો અંશ છે આ સિધ્ધાર્થ…હર્ષવર્ધન સોનેજા, હવે નિર્ણય તમારે લેવાનો છે.”

અવાચક સોનેજાને એમજ સ્તબ્ધ અવસ્થામાં મુકીને અમી ત્યાંથી ચાલી ગઇ. હર્ષવર્ધનની કેટલીક ક્ષણો એમ જ સ્તબ્ધતામાં વહી ગઈ. એક ઉંડો ફળફળતો નિસાસો નાખીને એ ઓફિસની બહાર નિકળ્યા પણ સામે ઉભેલી પ્રિતિને જોઇ આઘાત પામી ગયા.

******

આવતી કાલનો કેસ સોનેજાની કારકિર્દીનો અતિ મહત્વનો કેસ હતો.

****

સેન્ટ જોસેફ કોલૅજની ટેલેન્ટ ઇવનિંગ હતી. હોલ આખો રૂડા રૂપાળા તૈયાર થયેલા યુવાન યુવતિઓના ઝમેલાથી ખીચોખીચ ભરેલો હતો. તાલીઓના ગડગડાટ વચ્ચે એક પછી એક ટેલેન્ટ રજૂ થતી હતી.

“મોરા ગોરા અંગ લૈ લે.. મોહે શ્યામ રંગ દૈ દે, છુપ જાઉંગી રાત હી મૈ, મુઝે પિ કા સંગ દૈ દે…”

સરસ મઝાના હલકદાર કંઠે ગવાયેલા આ ગીત માટે સંજના શ્રીવાસ્તવને પ્રથમ ઇનામની જાહેરાત થઈ ત્યારે આખો હોલ તાલીઓના ગડગડાટથી ગાજી ઉઠ્યો.

પ્રોગ્રામની પૂર્ણાહુતિ બાદ એક પછી એક સ્ટુડન્ટ વિખેરાવા લાગ્યા. ખીચોખીચ ભરેલો હોલ આખો ખાલી થવા લાગ્યો. સંજના પણ બધાની સાથે બહાર નિકળી. પાર્કિંગ પ્લોટમાં પહોંચીને તેને એકદમ ખ્યાલ આવ્યો કે ઇનામ લેવા સ્ટેજ પર ગઈ તે સમયે તેનું પર્સ ખોળામાંથી સીટ નીચે લસરી ગયું હતું. પાછી આવીને લઈ લઈશ એવા વિચારે એ સ્ટેજ પર ગઈ પરંતુ જીતની ઉત્તેજનામાં પાછા આવીને સીટ નીચે લસરી ગયેલું પર્સ સાવ જ વિસારાઇ ગયું. એક્ટિવા પાસે પહોંચીને ચાવી યાદ આવી અને ચાવીની સાથે વિસરાઇ ગયેલું પર્સ યાદ આવ્યું . હાંફળી ફાંફળી એ હોલ તરફ દોડી.. સીટ નીચે લસરી ગયેલું પર્સ તો હાથ લાગ્યું પણ એની સાથે હાથ પર કોઇના મજબૂત હાથની પકડ અનુભવી. નજર ઉંચકીને જોયું તો સામે મલય.. કોલેજનો ઉતાર ગણાતા મલયની દ્રષ્ટી કેટલાય સમયથી સંજના પર હતી. થથરી ગયેલી સંજનાએ હાથ છોડાવવા વિફળ પ્રયત્ન કર્યો. અવાજ નિકળે તે પહેલા મલયે એના કસાયેલા હાથે એનું મોં દબાવીને બંધ કરી દીધું અને લગભગ એને ઢસડતો હોય તેમ ગ્રીન રૂમ તરફ ખસવા માંડ્યો.

લગભગ ગ્રીન રૂમ સુધી ઢસડી ગયેલા મલયની હવે ધીરજ ખૂટી ગઈ હતી. ઉત્તેજનાથી ચહેરો લાલઘૂમ થવા માંડ્યો. શ્વાસોશ્વાસની ગતિ તેજ બનતી ગઈ. શરીરની ગરમી સંજનાને દઝાડી રહી હતી. મોં પરનો હાથ એમ જ રાખીને બીજા હાથે મલયે તેનો દુપટ્ટો ખેંચી કાઢ્યો અને મોં પર કસીને બાંધી દીધો. હવે તેના બંને હાથ છુટ્ટા હતા અને સંજનાનું મોં બંધાયેલુ. મલયને ધક્કો મારવા ઉઠેલા સંજનાના હાથ પકડીને તેને દિવાલ સરસી ધકેલી. મલયના હાથોની તાકાત અને શરીરના વજનના લીધે સંજનામાં રહેલી રહી સહી તાકાત પણ ઓસરી ગઈ.મલયના મન પર છવાયેલી હેવાનિયત એની તાકાતનો પુરેપુરો પરચો દેખાડી રહી હતી. મલયના હાથમાંથી છુટવા તરફડીયા મારતી સંજના ભાન ગુમાવે તે પહેલા તેણે મલયના શરીર પર એક ઓળો જોયો જેણે સંજનાને મલયના પાશમાંથી છોડાવવા મલયના માથા પર કશોક પ્રહાર કર્યો અને મલય સંજના પરની પકડ ગુમાવીને બીજી તરફ ઢળી પડ્યો.

અને સિધ્ધાર્થે હાથ પકડીને સંજનાને ઉભી કરી. લગભગ ભાન ગુમાવી રહેલી સંજનાને હળવેથી ઝીલી લીધી અને ટેકો આપીને ઉભી કરી સાચવીને ગ્રીન રૂમ બહાર દોરી લાવ્યો. સામે ઉભા હતા ડોર કીપર ભવાનસિંહ..

સંજના જે ઉતાવળથી પર્સ લેવા પાછી આવી ત્યારે વિખરાઇ રહેલા સ્ટુડન્ટ્સના ટોળામાં દૂર ઉભેલા સિધ્ધાર્થે તેને જોઇ હતી. કોઇ અજાણી સિક્સ સેન્સ એને અહીં સુધી ખેંચી લાવી હતી અને પછી તો એણે જે જોયું એ એનાથી સહન થાય એવું હતું જ નહીં.

આખો મામલો પારખી ગયેલા ભવાનસિંહે અંદર જઇને જોયું. મલયના માથામાંથી લોહીની ધાર વહી રહી હતી. એમણે સંજનાનો હાથ ઝાલીને જઇ રહેલા સિધ્ધાર્થને જવા દીધો અને પછી ડૉક્ટરને ફોન કરીને એમ્બ્યુલન્સ બોલાવી મલયને હોસ્પિટલ ભેગો કર્યો.

હોસ્પિટલમાં દાખલ થયેલા મલયનું જ્યારે સ્ટેટમેન્ટ લેવામાં આવ્યું ત્યારે એણે જે બયાન આપ્યું એના આધારે આખો દોષનો ટોપલો સિધ્ધાર્થના માથે ચઢાવી દેવામાં આવ્યો.

કોલેજમાં જ નહીં પુરા શહેરમાં આ ઘટના ચર્ચાના ચકડોળે ચઢી. કારણ માત્ર એ જ કે મલય આ શહેરના મેયરનો માનવંતો દિકરો હતો.

પોલિસે પોતાની રીતે તપાસ તો કરી જ પરંતુ એ તપાસનો કોઇ અર્થ રહેવાનો નહોતો કારણકે જે આ ઘટનાના સાક્ષી હતા એ ભવાનસિંહનો તો ક્યાંય કોઇ અતો-પતો જ નહોતો જાણે કે ધરતી એમને ગળી ગઇ અથવા એમને ગુમ કરી દેવામાં આવ્યા હતા. બાકી રહેતી હતી સંજના અને સંજનાની જુબાની આ કેસમાં મલયને ગુનેગાર ઠેરવવા પુરતી હતી પરંતુ એને પણ સામ-દામ-દંડ અને ભેદ વડે ચૂપ કરવાની તમામ કોશીશો થઈ ગઈ હતી.

હવે કેસનો દોર હતો હર્ષવર્ધન સોનેજાના હાથમાં અને આજ સુધીનો ઇતિહાસ કહેતો હતો કે હર્ષવર્ધન સોનેજા ક્યારેય કોઇ કેસ હાર્યા જ નહોતા.

****

“જેને તમે ભાર ગણીને સ્વીકારવા તૈયાર નહોતા એ તમારા શબ્દોમાં કહું તો ભાર , મારો-તમારો અંશ છે આ સિધ્ધાર્થ…” માથામાં હથોડાની જેમ ટીપાતા શબ્દો હર્ષવર્ધનને મૂઢ માર જેવી પીડા આપી રહ્યા હતા. માથા પરથી ટપકતા પરસેવાના ટીપા હર્ષવર્ધનની હતાશાની ચાડી ખાતા હતા. ભૂતકાળની કલ્પનાતિત વાસ્તવિક્તાની આ પાર હર્ષવર્ધન સોનેજા હતા અને બીજી બાજુ  સામે ઉભો હતો એમનો વર્તમાન.. પ્રીતિ

જે ભૂતકાળ હર્ષવર્ધન તો ક્યારના ય ભૂલી ચૂક્યા હતા અથવા તો ભૂલવાનો સફળ ડોળ કરી રહ્યા હતા એ અમી સાથે જીવાયેલા દિવસોનો આખે આખો ભૂતકાળ અમીના એ ચાર શબ્દોથી આજે પ્રીતિ સમક્ષ ખુલ્લો પડી ગયો હતો .

કોર્ટમાં જેમની ઉગ્ર દલીલો સામે જીતવાનું અશક્ય હતું એ હર્ષવર્ધન સોનેજા પોતાના બચાવ માટે નિઃશબ્દ બની ગયા હતા. કોર્ટમાં જેમની તાર્કિક દલીલોના લીધે જજે આજ સુધી જેમની તરફેણમાં ચૂકાદા આપ્યા હતા એ હર્ષવર્ધન સોનેજા પ્રીતિ સામે અપરાધીની જેમ ઉભા હતા.

“હર્ષવર્ધન…….આજ સુધી મને તો સંતાન સુખથી વંચિત રાખી છે પણ જેનો સ્વીકાર નથી કરી શક્યા એને પણ જો સંતાન સુખથી વંચિત કરશો તો હું ક્યારેય તમને માફ નહી કરું. અમીની જેમ હું પણ કહું છું કે હવે નિર્ણય તમારે લેવાનો છે. આવતી કાલનો આથમતો સૂરજ સિધ્ધાર્થ માટે જ નહીં મારા-તમારા સંબંધો માટેના ચૂકાદાનો આખરી દિવસ હશે….”

અને બીજા દિવસે સનસનાટી ફેલાવી દે એવા સમાચારથી શહેરના બપોર પછીના ટૅબ્લૉઇડ વેચાતા હતા…….“શહેરના સૌથી સફળ ઍડવોકેટ – ડિફેન્સ લૉયર હર્ષવર્ધન સોનેજાનું જાહેર રાજીનામુ…”

ત્યાર બાદ હર્ષવર્ધનના મેઇન ગેટ પર લટકતો એ ‘જહાંગીરી ઘંટ’ કોઇના ય જોવામાં આવ્યો હોય એવું સાંભળ્યુ નથી.

Rajul Kaushik
http://www.rajul54.wordpress.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

April 27, 2017 at 2:32 pm 5 comments

સુખનું સરનામું

વિનુ મર્ચન્ટ વાર્તા સ્પર્ધા માટે મોકલી- ૨૨ ફેબ્રુઆરી

Continue Reading February 26, 2017 at 9:01 pm 4 comments

એ દિલે નાદાન

બેઠક -૨૦૧૬ વિનુ મર્ચન્ટ વાર્તા સ્પર્ધામાં ત્રીજુ ઇનામ – “એ દિલે નાદાન”—-

૧૯૭૫નો એ સમય… ૧૭ વર્ષનો એક છોકરો  ૧૫ વર્ષની એક છોકરીની સામે લાલ ગુલાબ ધરીને કહેતો હતો…. “ આઇ લવ યુ.” પંદર વર્ષની એ ગભરાયેલી છોકરીએ દોટ મુકી અને સીધી પોતાના એપાર્ટમેન્ટના પગથીયા સડસડાટ ચઢી ગઈ. બીજા દિવસે ફરી એ જ છોકરો- એ જ છોકરી- એ જ એક તરફી સંવાદ પણ આજે લાલ ગુલાબના બદલે એક નાનકડો ગુલદસ્તો.ફરી ફરી અને રોજે રોજ આ ઘટનાનો ક્રમ ચાલુ રહ્યો. પણ પેલી ગભરાયેલી છોકરી ઘરમાં કોઇને કશું જ કહી શકી નહીં. એ ઉંમર જ એવી હતી કે શરમના માર્યા જીભ ખુલતી જ નહોતી. હવે તો એને સ્કૂલે જતા –આવતા પણ પેલો છોકરો રસ્તામાં આંતરતો..

આજે ફુલ તો કાલે ચોકલેટ…આજે  સ્કાર્ફ તો કાલે હાથમાં પહેરવાની લકી…છેલબટાઉ છોકરાને આનાથી વધુ શું આપી શકાય એની ખબર નહોતી પરંતુ આ છોકરી એને ગમતી હતી એટલી તો એને ખબર હતી. ફિલ્મો જોઇ જોઇને ઇશ્કી મિજાજ પર વધુ રંગ ચઢતો હતો. અને આ સિલસિલો છ મહીના સુધા લગાતા ચાલુ જ રહ્યો. હવે સમીરથી ત્રાસેલી નેહાએ એની ખાસ સખી હેતાને વાત તો કરી પણ અબુધ છોકરીઓને આનું શું કરી શકાય કે શું કરવું જોઇએ એની સમજ પડતી નહોતી. ઘરમાં કહેવું  તો કેવી રીતે એની અવઢવમાં બીજા થોડા દિવસ પસાર થઈ ગયા.

છોકરાનું નામ સમીર.. ટ્રાન્સફરેબલ જોબ ધરાવતા પિતાએ સમીરનું ભણવાનું ન બગડે એટલે અમદાવાદમાં એપાર્ટમેન્ટ લઈ લીધો હતો. સમીર અને એની મમ્મી સરોજા અહીં રહેતા. સમીરના પિતા અશોકભાઇ પંદર દિવસે બે-ચાર દિવસ અહીં આવી જતા.

પેલી પંદર વર્ષની છોકરી- નામ એનું નેહા. ચાટર્ડ એકાઉન્ટટ રાકેશભાઇ અને ભાવનાબેનની એક માત્ર દિકરી. સરસ મઝાનો સુખી પરિવાર. પણ આ પરિવાર એક દિવસ આખે આખો ઝંઝોડાઇ ગયો.

એ દિવસે નેહા સ્કુલેથી પાછી જ ના આવી. સામાન્ય રીતે સવા પાંચ વાગ્યા સુધીમાં તો એ ઘરમાં જ હોય. ઘરમાં આવતા પહેલાથી જ એની ધાંધલ શરૂ થઈ જતી. એપાર્ટમેન્ટના એક સાથે બે બે પગથીયા કુદાવતી એ સડસડાટ એના બીજા માળે આવેલા એપાર્ટમેન્ટના બારણે પહોંચી જ હોય અને એક ક્ષણની પણ રાહ જોયા વગર ધનાધન ડોરબેલ ચાલુ થઈ જ ગયો હોય. મમ્મી આવે ત્યાં સુધીમાં તો ઉપરા ઉપરી ડોરબેલ વગાડીને મમ્મીને પણ પરેશાન કરી દેતી નેહા આજે પોણા છ વાગ્યા સુધી પણ ઘેર પહોંચી નહોતી.

બોર્નવીટાનું હુંફાળુ દૂધ અને સાથે કંઇક નાસ્તો કરીને એ પોતાના ક્લાસીકલ ડાન્સ ક્લાસમાં જવા નિકળી જતી એટલે ભાવનાબેને સવા પાંચ વાગતામાં તો એનું દૂધ ગરમ કરીને એના ભાવતા વડાનો ડબ્બો પણ ડાઇનિંગ ટેબલ પર કાઢીને તૈયાર રાખ્યો હતો. સ્કૂલેથી સીધા જ ઘેર આવવાની ટેવવાળી નેહા આજ સુધી ક્યારેય મોડી પડી જ નહોતી.તો આજે કેમ? આમ તો એપાર્ટમેન્ટની બાલ્કનીમાંથી બહાર દેખાતા મેઇન રોડ સુધી કેટલીય વાર ભાવનાએ નજર દોડાવી જોઇ હતી. હા! ક્યારેક એવું બનતું કે જે દિવસે ડાન્સીંગ ક્લાસ ન હોય ત્યારે થોડી વાર એપાર્ટમેન્ટના કોમન પાર્કમાં બહેનપણીઓ સાથે ઉભી રહી જતી પણ એ કોમન પાર્ક પણ બાલ્કનીમાંથી દેખાતો હતો ત્યાં ય નજર માંડી જોઇ. પણ ખાલી નજર પાછી વળીને મેઇન ડોર પર લંબાઇ.

હવે ધીરજ ખુટતા ભાવના નીચે આવી. કોમન પાર્કમાં સાંજ પડે ટહેલવા નિકળેલા થોડા વયસ્ક સિવાય કોઇ નજરે ન પડ્યું હવે આશંકાથી હેતાનું હૈયુ ફફડી ઉઠ્યુ. ઘરમાં આવીને નેહાની સ્કૂલની બધી બહેનપણીઓના ઘેર ફોન કરી ચૂકી. બધે થી એક જ જવાબ…” આંટી, અમે નિકળ્યા તો સાથે જ પણ પછી ખબર નથી નેહાને કેમ મોડું થયું.”

હવે ભાવનાએ એપાર્ટમેન્ટમાં રહેતી નેહાની બીજી બહેનપણીઓના ઘેર ફોન કરવા માંડ્યા. માત્ર એક હેતા પાસેથી જવાબ મળ્યો.. “ આંટી, નેહા આવી તો ગઈ જ હતી. નીચે મને મળી પણ ખરી પણ એને ક્લાસમાં જવાનું મોડું થાય એટલે બે મિનિટથી તો વધુ ઉભી પણ રહી નહોતી. એનો અર્થ એટલો તો થયો કે નેહા ઘરની નીચે સુધી તો આવી જ હતી તો પછી ક્યાં ફંટાઇ ગઈ?

કોઇ શક્યતા ન દેખાતા ભાવનાએ રાકેશને ફોન કર્યો. ચાટર્ડ એકાઉન્ટટ થયેલા રાકેશની રિલીફ રોડ પર ઓફિસ હતી. ઓફિસ બંધ કરીને એ ઘેર પહોંચે તો પણ સહેજે પચીસ-ત્રીસ મિનિટ તો થઈ જ જાય એમ હતી. એટલે એણે ઓફિસથી નિકળીને એણે સૌથી પહેલા પોલિસ સ્ટેશન દિકરી ગુમ થયાની ફરિયાદ નોંધાવી અને એના વોલૅટમાં રહેલો નેહાનો ફોટો પોલિસ ઇન્સ્પેક્ટરને આપીને ઘેર પહોંચ્યો..

ઘેર પહોંચ્યો ત્યાં સુધીમાં તો ભાવનાનો પડી ગયેલો ચહેરો અને રડી રડીને લાલઘૂમ થયેલી આંખો કહેતી હતી કે એ નેહાને શોધવાના તમામ પ્રયાસોમાં નિષ્ફળ ગઈ છે. સાત, આઠ, નવ-ઘડીયાળનો કાંટો એની ગતિએ આગળ વધતો જતો હતો. પણ નેહાનો કોઇ પત્તો નહોતો. રાકેશે ફરી એક વાર પોલિસ સ્ટેશને નેહાની તપાસ માટેના રિપોર્ટ માંગ્યા. હવે પોલિસે સાબદા થવું જ પડે એમ હતું. ઇન્સ્પેક્ટરે રાકેશને થોડા સવાલો કર્યા જેના પરથી એટલું તો તારવી શક્યા કે નેહા ઘર સુધી તો પહોંચી જ હતી. રાકેશની પાછળ પોલિસ ઇન્સ્પેક્ટર મકવાણા બીજા બે પોલિસ સાથે મારતી જીપે સૌમ્ય એપાર્ટમેન્ટ પર પહોંચ્યા. સૌથી પહેલા ભાવનાબેનને મળીને પરિસ્થિતિનો ક્યાસ કાઢવા પ્રયત્ન કર્યો પણ એમની પાસેથી ઘોર નિરાશા અને અઢળક આંસુ સિવાય કશું જ ના મળ્યું. હવે એક જ ઉપાય હતો હેતાની મુલાકાત લેવાનો.પરંતુ એપાર્ટમેન્ટમાં હેતા વિશે કોઇ ચણભણ ન થાય એવું ઇચ્છતા રાકેશે હેતાના ઘેર ફોન કરીને હેતાને જ અહીં બોલાવી લીધી. હેતાએ ભાવનાને જે કંઇ કહ્યું એનાથી વિશેષ એ કશું જ જાણતી હોય એવી શક્યતા લાગી નહીં પરંતુ ઇન્સ્પેક્ટરની ચકોર આંખોએ હેતાના ચહેરા પર એક અવઢવ તો જોઇ જ જાણે સૌની હાજરીમાં એ કશું છુપાવતી હોય અને તેમ છતાં આ ક્ષણે કહી દેવાની તત્પરતા દેખાઇ. એની સાથે કરડાકીથી કામ લેવાના બદલે સલૂકાઇથી જ કામ નિકળે એવું લાગતા ઇન્સ્પેક્ટરે હળવેથી હેતાને સમજ આપી કે એ જ એક છે જે હવે નેહાને શોધવામાં કે બચાવવામાં મદદરૂપ બની શકે એમ છે.

અને પછી હેતાએ સમીરના નેહા માટેની ઘેલછાની જે વાત કરી એનાથી તો ઘરમાં સોપો પડી ગયો. એક જ ફ્લોર પર સામસામે રહેતા આ બે પરિવાર વચ્ચે એકબીજાના ઘેર આવવા-જવા જેટલી આત્મિયતા નહોતી પણ સામે મળે તો હેલ્લો કહેવા જેટલું સૌજન્ય તો હતું જ.

ઇન્સ્પેક્ટર હવે પછીની એક ક્ષણ વેડફવા માંગતા નહોતા. સમીરના ઘેર જઈને ઉપરા-ઉપરી ડોરબેલ મારવા છતાં બારણું ખુલ્યું નહી. ભાવનાની જાણકારી મુજબ સરોજા બે દિવસ માટે એના ભાઇના ઘેર ગઈ હતી. તે સમયે મોબાઇલ તો હતા નહીં કે કોઇ પણ વ્યક્તિનો ક્યાંયથી કોન્ટેક્ટ કરી શકાય.

પોલિસ ડોગ….ઇન્સ્પેક્ટર પાસે હવે એક જ રસ્તો બચ્યો હતો અને તે તાત્કાલિક અમલમાં મુકવામાં આવ્યો. એપાર્ટમેન્ટમાં જ્યાં હેતા અને નેહા છેલ્લે મળ્યા હતા ત્યાં પોલિસ ડોગ લઈ આવવામાં આવ્યો, નેહાએ સવારે બદલેલા કપડા અને એના ચંપલ સૂંઘાડવામાં આવ્યા અને જીમીને છુટો મુકવામાં આવ્યો. જીમી આમતેમ ગોળ ગોળ ઘૂમતો સડસડાટ એપાર્ટમેન્ટના પગથીયા ચઢીને સમીરના ઘરના દરવાજા પાસે આવીને ઘૂરકવા માંડ્યો.. ફ્લેટના બારણા પાસે આવીને જોર જોરથી જે રીતે ભસવા માંડ્યો એ જોઇને હવે પોલિસ ઇન્સ્પેક્ટર પાસે બારણા તોડવા સિવાય કોઇ આરો નહોતો.

બારણું તોડતા જ જીમીએ હાથની સાંકળ સાથે ખેંચાઇ જવાય એટલા જોરથી કૂદકો માર્યો અને ઘરમાં ઘૂસ્યો. ડ્રોઇંગ રૂમ તો ખાલી જ હતો.આગળ વધતા ડાઇનિંગ રૂમ આવ્યો એ પણ ખાલી જ હતો પરંતુ ડાબી બાજુ કિચનના બારણા પર જીમીએ જે તરાપ મારી એના ધક્કા માત્રથી અટકાવેલું બારણું ખુલી ગયું.

સામે જે કારમું દ્રશ્ય નજરે પડ્યું એ જોઇને તો રાકેશને પણ ચક્કર આવી ગયા . ફર્શ પર લોહી નિતરતી નેહાની કાયા પડી હતી. સ્કૂલડ્રેસ આખો લોહીથી લથબથ અને બાજુમાં પડેલી સ્કૂલબેગ પણ .. અત્યંત જોરથી ફ્લોર પર પછડાવાથી અથવા પાછળ કિચનના પ્લેટફોર્મની ધાર પેસી જવાથી માથું ફાટી ગયું હતું અને તેમાંથી લોહીની ધાર વહી રહી હતી અને હવે તો લોહી પણ સુકાવા માંડ્યુ હતું

રાતના બાર વાગ્યાનો સુમાર થયો હતો. સૌમ્ય એપાર્ટમેન્ટની એ અમાસની રાત વધુ કાજળઘેરી બની ગઈ. તરત જ નેહાના મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી આપવામાં આવ્યો. ભાવનાબેન તો નેહાને જોઇને હોશ ગુમાવી બેઠા હતા અને બાકી હતું તેમ ડોક્ટરે તેમને ટ્રાંક્વિલાઇઝરનું ઇન્જેક્શન આપી દીધું હતું.

સવારે જ્યારે નેહાનો મૃતદેહ પોસ્ટમોર્ટમમાંથી પાછો આવ્યો ત્યારે સૌમ્ય એપાર્ટમેન્ટ જાણે એની સૌમ્યતા ગુમાવી બેઠું હતું. થોડી ચણભણ અને ઘણીબધી સહાનુભૂતિથી વાતાવરણ ખળભળી ઉઠ્યું હતું. પોસ્ટમોર્ટમનો રિપોર્ટ કહેતો હતો કે નેહાનું મૃત્યુ માથાના પછડાટ અને હેમરેજના લીધે થયું હતું . એથી વિશેષ કશું જ નહોતું.

બે દિવસે સમીરનો પત્તો ખાધો. સમીરે જે કબૂલાત કરી એનાથી કેસ વધુ સ્પષ્ટ બન્યો હતો. ઉંમરનો તકાજો, ફિલ્મોની અસર –પહેલા નશા પહેલા ખુમારની જેમ એને નેહા પ્રત્યે પ્રથમ દ્રષ્ટિનો પ્રેમ હતો. નેહા કોઇપણ હિસાબે એને મળવી જ જોઇએ એવી ઘેલછા અને નેહા એને દાદ નહોતી આપતી એના લીધે વધતી જતી અધિરાઇ. તે દિવસે સાંજે એણે નેહાને દૂરથી આવતી જોઇ હતી. ઘરમાં મમ્મી નહોતી, આ એક મોકો હતો નેહા સાથે વાત કરવાનો.રસ્તા પર કે એપાર્ટમેન્ટના કોમન પ્લોટ કે પાર્કિંગ પ્લોટમાં તો કંઇ વાત થાય? અને આમ પણ નેહા ક્યાં એક ક્ષણ પણ ઉભી રહેતી હતી. સમીરને તો કહેવું હતું કે એ નેહાને કેટલો પ્રેમ કરે છે. એને નેહાને કહેવું હતું કે સમીર એના માટે આસમાનના તારા તોડી લાવશે. એને નેહાને કહેવું હતું કે નેહા કેટલી નસીબદાર છે કે એને મમ્મી-પપ્પાની નજરથી જરાય દૂર જવું જ નહીં પડે.

ઘણું બધું કહેવું હતું પણ નેહા ઉભી જ ક્યાં રહેતી હતી એટલે આજે તક જોઇને નેહા પગથીયા ચઢતી હતી ત્યારે એ ઘરના બારણા પાસે ઉભો રહ્યો અને જેવી નેહા આવી કે તરત જ એને ઘરમાં ખેંચી લઈને બારણું બંધ કરી દીધું. પણ અત્યારે ય નેહા ક્યાં એની કોઇ વાત સાંભળવા તૈયાર હતી. સમીરનો હાથ છોડાવીને ભાગવાની પેરવી કરતી નેહાને એણે વધુ જબરદસ્તીથી ખેંચીને કિચન સુધી ઢસડી. કારણ બીજું કંઇ નહીં પણ ડ્રોઇંગરૂમમાં કંઇ અવાજ થાય તો તરત બહાર સંભળાય તો પછી એને જે કહેવું હતું એનું શું? એ તો બાકી ના રહી જાય? કિશોરાવસ્થાની નાદાન ઉંમરે આવેલા નાદાન તરંગી વિચાર અને નાદાનિયત ભરેલા પગલાએ સમીરને દિશાશૂન્ય બનાવી દીધો હતો. એને તો બસ એક વાર નેહા એની વાત સાંભળે એટલું જ જોઇતું હતું. હાથની ખેંચમતાણમાં બંનેના હાથમાં પકડાયેલી નેહાની સ્કૂલબેગનો પટ્ટો તુટી ગયો અને નેહા ફોર્સથી પાછળ કિચનના પ્લેટફોર્મ સાથે અફળાઇ.

પછીને ક્ષણોમાં તો સમીરના મન પરથી પ્રેમનો નશો ઉતરી ગયો. સામે નેહાના માથા પરથી વહી રહેલી લોહીની ધારથી એ હાકોબાકો બની ગયો અને બીજું કંઇ વિચાર્યા વગર ઘરનું બારણું ખેંચીને બંધ કરીને ત્યાંથી ભાગી છુટ્યો. મમ્મી માસીના ઘેર રાણીપ જવાની હતી એટલી ખબર હતી એટલે સીધો રિક્ષા કરીને ત્યાં પહોંચી ગયો.

બસ, આટલી જ વાત પણ હજુ ય મગજ પરથી ધૂન ઉતરતી નહોતી કે નેહાએ મારી વાત તો સાંભળવી જોઇએને ? હું વાત કરતો હતો ત્યાં શાંતિથી ઉભા તો રહેવું જોઇએ ને?

પોલિસ કસ્ટડીમાં રિમાન્ડ પર રખાયેલા સમીરને શું સજા કરવી? મમ્મી કે પપ્પા તો હવે એને સ્વીકારવા તૈયાર જ નથી એ ય એક સજા નથી?  સરોજા અને અશોકે આ એપાર્ટમેન્ટ જ નહીં શહેર પણ છોડી દીધું છે.

જુવેનાઇલ જસ્ટીસ ( કેર એન્ડ પ્રોટેક્શન ઓફ ચિલ્ડ્રન) એક્ટ હેઠળ સમીરને તે વખતે તો રાજકોટ ખાતે સ્થપાયેલ સ્પેશિયલ હોમમાં લઈ જવામાં આવ્યો છે. એ સમય , એ કિશોરાવસ્થા વિત્યા પછી સમીરનું શું થયું એ આજ સુધી કોઇને ખબર નથી.

ગોરો રંગ, કપાળ પળ લહેરાતા વાળના ગુચ્છા અને આંખમાં એક જાતની ઘેલછા સાથે કોઇને જુવો તો એ કદાચ સમીર હોઇ શકે એમ સમજી લેજો.

*****

 

 

 

 

 

 

April 30, 2016 at 4:23 pm 6 comments

રાગ-મુક્તિ

old-lady-tatted

 

‘ સ્નેહા, મા એ તને ન્યુયોર્ક બોલાવી છે.”

કેમ? તબિયત તો ઠીક છે ને?

‘હા અને ના.’

‘કંઇક સમજાય એવું કહેશો મને કોઇ?”

સમજવા જેવું આમ જોવા જાવ તો કંઇજ નથી અને આમ જોવા જાવ તો બધું જ છે. મમ્મીને ગઈકાલે હોસ્પિટલથી ઘેર લાવ્યા પછી માની ઇચ્છા છે તું આવી જા. મા એ મીતુને પણ મળવા બોલાવી લીધી છે.”

અક્ષરા આસ્તે રહીને સ્નેહાને પરિસ્થિતિ સમજાવવા પ્રયત્ન કરી રહી હતી. આમ જોવા જાવ તો સ્નેહાથી પણ ક્યાં આનાથી અજાણ હતી? મમ્મીને આ ત્રીજી વારનો કાર્ડિયાક પ્રોબ્લેમ થયો હતો અને ઉંમર અને  શારીરિક પરિસ્થિતિ જોતા હવે એ કેટલું ખમી ખાશે એ સૌથી મોટો સવાલ હતો. પરંતુ મા એ એટલે કે ઇંદુમા એ જ જાતે આ સ્થિતિનો ઉકેલ લાવવાનો નિર્ણય લઈ લીધો હતો અને એટલે જ સ્નેહા અને મીતુને બોલાવી લીધા હતા. સ્નેહા એટલે અમદાવાદ રહેતી સૌથી નાની દિકરી અને મીતુ એટલે અક્ષરાની દિકરી.  સૌથી મોટી અક્ષરા, અતસિ , તેજસ અને પુત્રીઓથી પણ સવાઇ એવી પુત્રવધુ બીના અને તેમની બે પૌત્રીઓ તો સાથે જ હતા. બાકી રહ્યા એ અક્ષરા અને અતસિનો પરિવાર પણ મા ને મળવા આવી ગયો હતો. મા અને દાદાજી સાથે સૌને અજબ જેવો સ્નેહનો નાતો હતો. દાદાજીના  છેલ્લા દિવસોમાં સૌનાથી પહોંચી શકાયું નહોતું પણ મા ને મળવાની, મા સાથે રહી શકાય એવી કોઇ શક્યતા ગુમાવવી નહોતી.

મા એટલે ઇંદુબેન. અથવાડીયા પહેલા ત્રીજી વારનો કાર્ડીયાક પ્રોબ્લેમ થવાના લીધે હોસ્પીટલાઇઝ તો કર્યા પરંતુ સ્વસ્થ થતા ઘેર પાછા લાવ્યા ત્યારે જાતે જ એક નિર્ણય લઈ લીધો હતો. આજથી કોઇપણ જાતની દવા બંધ, કોઇપણ જાતની ટ્રીટમેન્ટ બંધ અને ગમે તેવી ઇમર્જન્સી આવે હવે હોસ્પીટલાઇઝ કરવાની પણ વાત નહી. પરિવારની હાજરીમાં એ નિર્ણય જણાવવાનો સમય પણ આવી ગયો હતો.

આઘાત અને સ્તબ્ધતાની ઘેરી દિવાલ પાછળથી સૌના મનમાં એક જ સવાલ ઉભો થતો હતો અને વણ પુછ્યે એ સૌની આંખમાં ડોકાતો પણ હતો.

“ મા તમને તો ખબર છે ને કે દવા બંધ કરશો તો શું પરિણામ આવશે?” અતસિ ડોક્ટર હતી એટલે ભવિષ્યમાં ઉભી થનારી પરિસ્થિતિથી વધુ જ્ઞાત હતી. “ ડોક્ટર છો એટલે એટલું તો સમજો છો ને કે પેશન્ટને શક્ય હોય એટલી સારવાર આપવી પડે. આમ અધ વચ્ચેથી  તેમની મરજી અને ભગવાન ભરોસે ના છોડી દેવાય? બીજુ બધુ તો ઠીક પણ લૅસિક્સ બંધ કરશો એટલે વોટર રિટેન્શન થશે. શરીરમાં ધીમે ધીમે પાણી ભરાશે. લંગ્સમાં પાણી ભરાશે એટલે ખબર છે ને શું થશે?”

અતસિની સામે મમતાળુ જોઇને મા એ જવાબ આપ્યો, “ ડોક્ટર છું  માટે બધું જાણું છું અને સમજુ પણ છું અને એટલે જ એના માટે તૈયાર પણ છું. મને મારા પોતાની તકલીફો અને શારીરિક સ્થિતિનો પુરેપુરો ખ્યાલ છે. અને રહી દવાઓની વાત તો એ મારી માટે વિષ્ય સર્કલ જેવી છે. તમે એક દવા આપશો એની આડ અસર માટે બીજી દવા આપશો . પણ એના લીધે મારા શરીરમાં થયા ડિસ્ટર્સબન્સથી તમે અજાણ છો. અને હવે દવાઓના લીધે મારે વધારાની કોઇ અગવડ ભોગવીને મારી આયુષ્ય દોરી લંબાવવી નથી.”

“અને આ મીઠુ ખાવાની વાત? હમણાંથી તમને મીઠુ બંધ કરાવ્યું હતુ અને હવે તમે તો તમારે જે કંઇ ખાવુ છે એમાં મીઠુ લેવાની વાત કરો છો. તમને લાગે છે કે તમારી આ વાત પણ બરાબર છે અને અમારે માની લેવાની છે? “ અતસિની અકળામણ વધતી જતી હતી. તબીબી માનસ અને એથિક્સ મા ના નિર્ણુય સાથે સંમત થતા નહોતા.

અતસિની જીદ સામે અત્યંત સ્નેહાળ સ્મિત આપતા મા બોલ્યા “ જો બેટા નિર્માણ તો નિશ્ચિત જ છે. જે આવ્યું છે એને જવાનું છે એ વાત સાથે તો તું સંમત છે ને? અહીં તમે દર્દીને તકલીફ કે પીડા ભોગવવી ના પડે એના માટે ઓક્સિજન કે મોર્ફિન આપો છો, આપો છો ને? મને જરૂર લાગશે અને મારી પીડા સહન નહી થાય તો એ પણ તું કરજે પણ અત્યારે તો હું જ્યાં સુધી શારીરિક કે માનસિક રીતે જેમ છું અને તેજસની ઇચ્છાને માન આપીને એણે કહ્યું એમ ખાતા પીતા જો મારે વિદાય લેવાની હોય તો મારી પાસે જેટલા દિવસ છે એટલા દિવસ મને મારી રીતે જીવી લેવા દે.ખાવાનો મને ક્યારેય મોહ તો હતો જ નહી એ તો તને ય ખબર છે. પણ મારામાં તાકાત ટકી રહે એટલું જરૂરિયાત પુરતુ તમે ઇચ્છો છો એમ લઈને  કુદરતી રીતે ટકી રહું તો તને વાંધો છે?”

વાત મા ની સાચી હતી. તેજસ અને બીનાએ જ એમને સમજાવ્યા હતા કે મા જાવ છો, જવાના જ છો પણ આમ સંથારો ના લેશો , જે કંઇ થોડું ઘણું ખવાય એટલું ખાતા રહો. અમે દવા લેવા માટે કોઇ આગ્રહ નહી રાખીએ પણ આટલી અમારી વાત માનો તો સારું. અને મા એમની વાત મંજૂર રાખી હતી.

અક્ષરા, સ્નેહા કે મીતુ અવાક બનીને સાંભળતા હતા . જો કે માની વાત અને મરજી સાથે સૌ સંમત હતા. આજ સુધી મા જે રીતે  એનું ક્યારેય કોઇની પર શારીરિક માનસિક કે આર્થિક રીતે નિર્ભર ન હોય એવું પ્રતિભાશાળી જીવન જીવી હતી, એ જોતા માત્ર પથારીમાં એના દિવસો વિતે એ તો કોઇને ય મનથી મંજૂર નહોતું. જે અક્કડ ચાલ મા ની જોઇ હતી એ મા આજે કોઇના ટેકે ચાલે એ ય કોઇનાથી જીરવવાનું નહોતું.

વગર બોલે સૌની મૌન સંમતિથી મા ને એટલું આશ્વાસન મળ્યું કે એમની ઇચ્છાને સૌ માન આપે છે. આટલી વાત કરતા એમને થાક લાગ્યો હતો અને ઘરમાં હૉસ્પિસની વ્યવસ્થા થઈ ગઈ હતી એટલે મા ને જોવા ટ્રેઇન્ડ નર્સ આવી હતી એટલે ત્યાં જ વાત પર પરદો પડી ગયો.

નર્સના ગયા પછી નક્કી થયું હતું એમ મા માટે એમને ભાવતો સુપ અને ઢોકળા બીનાએ તૈયાર કર્યા. વાતાવરણ હજુ ય ગંભીર જ હતું. ભવિષ્યના ભણકારા જાણે કાનમાં સંભળાતા હતા. પણ મા સ્વસ્થ હતા. એકદમ સ્વસ્થ અને હળવાફુલ. જાણે કંઇ બન્યુ નથી અને કંઇ બનવાનું નથી. એમને આટલા નિશ્ચિંત જોઇને ધીમે ધીમે ચિંતાના ઘેરા વાદળો પણ વિખેરાતા જતા હતા.સૌથી પહેલા સ્વસ્થ થયો તેજસ. આમ પણ વાતાવરણને હળવું બનાવતા તો એને પળની ય વાર નહોતી લાગતી.

“ઓકે, મમ્મી, હવે તું કહીશ એમ જ થશે. આમ પણ પપ્પાને છેલ્લી પળોમાં તારી સૌથી વધુ ચિંતા હતી અને મેં એમને વચન આપ્યું હતું કે તારી ચિંતા કરવાની જરાય જરૂર નહીં પડે. તારો  બોલ સર આંખો પર. કહ્યું હતું કે નહીં? તો પછી જ્યારે પપ્પાને મળે ત્યારે એમને પણ ખાતરી થવી જોઇએ કે અમે તને બરાબર સાચવી હતી. થવી જોઇએ કે નહીં?”

મા એ આંખના પલકારાથી સંમતિ આપી. અને વાત પણ સાચી જ હતી ને?તેજસ અને બીનાએ મમ્મીનો પડતો બોલ ઝીલ્યો હતો. મા ને દવાઓના લીધે ખાવાની રૂચી રહી નહોતી ત્યારે બીના દર બે કલાકે કંઇક બનાવીને નાના બાળકને પટાવતી હોય એમ મા ના મોં મા કોળિયા ભરાવવા મથતી હતી. એમની દિકરીઓ પણ ઘરમાં પગ મુકતાની સાથે મા પાસે આવીને બેસતી. મા નો સમય કેમ કરીને સરસ રીતે પસાર થાય તેના માટે જાણે એ સૌને યજ્ઞ હાથ ધર્યો હતો.

મા સામે જોઇને તેજસે કહ્યું “ ચાલો તો પછી પારણા કરો…”

વાતાવરણને વધુ હળવું બનાવતા મીતુ બોલી “ મા , જો જો હોં પાછું વધારે ખાતા…. આપણે તો ફિગર મેઇન્ટેઇન રાખવાનું છે.”

અને સાચે જ સૌના મન પરથી અને મ્હોં પરથી ચિતાના વાદળ વિખેરાવા માંડ્યા.

ઢોકળાના બે પીસ ખાઇને મા એ બાકીના મીતુને પાછા આપ્યા. “ મીતુ આ બાકીના તું પુરા કર, હું ખાઉ કે તું એક જ છે ને , બધાને કહી દે કે મેં ખાધા છે.”

બીજા દિવસે મીતુને પાછા જવાનું હતું . વળી પાછું મન ભારે થઈ આવ્યું. મા એ કહ્યું હતું કે સવારે ગમે એટલા એટલા વહેલા નિકળવાનું હોય પણ મને ઉઠાડ્યા વગર કે મને મળ્યા વગર જતી નહીં. તેજસના અમેરિકા સેટલા થયા પછી આ મીતુ જ તો હતી જે મા-દાદાજીને એકલવાયુ ના લાગે તેના માટે તેમની જોડે રહી હતી. મા-દાદાજી અને મીતુ ત્રણેનું બંધન અનોખું હતું. મીતુ તો મા-દાદાજી જોડે ખીલી ઉઠતી. એકબીજાનું આવલંબન હતા. મીતુ માટે તો મા-દાદાજી વડીલ કરતા મિત્ર વધુ હતા. એ એના મનની વાત મા-દાદાજી જોડે જેટલી સરળતાથી કરી શકતી એટલી કદાચ અક્ષરા સાથે પણ નહી કરતી હોય.

મીતુ સવારે મા ને મળીને નિકળી. નિકળતી વખતે મીતુએ મા નો હાથ હાથમાં લીધો. એક પણ અક્ષર બોલ્યા વગર એની આંખો ઘણું કહી જતી હતી. કશું જ બોલ્યા વગર અને પાછું વળીને જોયા વગર એ નિકળી ગઈ. એને ખબર હતી કે એ પાછું વાળીને જોશે તો એ મા પાસેથી જઈ નહીં શકે. અને સૌ પાસેથી મા એ પ્રોમીસ લીધું હતું કે હવેથી કોઇ પોતાનો જીવ નહીં  કોચવે.  મા ને રાજીખુશીથી વિદાય લેવા દેશે.

આગલા દિવસે જરા સ્વસ્થ થતાની સાથે મા એ ફરી સૌને બેસાડીને કહ્યું  હતું ….

“ મારા સંથારાને તમે લોકો સમજ્યા હોય તેવું લાગતું નથી અને એટલે જ સૌ કામ છોડીને આમ મારી આસપાસ બેસી રહો છો. મને પણ ગમે કે સૌ મારી પાસે હોય પણ એનો અર્થ એવો નહીં કે  કામકાજ છોડીને  આવી રીતે માતૃ ઋણ અદા કરો. કર્મને તો મેં પણ હંમેશા મારો ધર્મ માન્યો છે . તમારા પપ્પા પણ કાયમ કહેતા કે શૉ મસ્ટ ગો ઓન. આમ તમારા રાગના રેશમી તાંતણે મને બાંધી ના રાખશો. મેં મારું જીવન ભરપુર જીવી લીધું છે. હવે કોઇ એષણા બાકી રહી નથી. તમે પણ સૌ તમારા કામે લાગો અને સ્નેહા તું આવી જ છું તો થોડું વધારે જ રોકાઇને જા પાછળથી તને કોઇ વસવસો ન રહેવો”

મમ્મીને આટલી સ્વસ્થતાથી વાત કરતી જોઇને અક્ષરાથી  પુછ્યા વગર ન રહેવાયું , “ મમ્મી ઘણાને તો એવું બને કે ખબર પડે તે પહેલા જ ખોળીયું છોડીને જીવ નિકળી જાય. ઘણાને અભાન અવસ્થામાં દિવસો વિતતા  જાય અને દેહ છુટે પણ સાવ આમ આટલી સજાગતા અને જાગૃકતા સાથે તું જે તૈયારી કરી રહી છું, તને ક્યાંય કોઇના માટે જરા સરખો વિચાર નથી આવતો?”

“ના મારા દિકરા ના, મેં મારું આખું જીવન મારા પ્રોફેશનને જ ધર્મ માન્યો અને હવે જ્યારે હું નિવૃત્ત થઈ ત્યારથી જીવન શુ છે એ સમજવા મથતી રહી. કર્મવાદના રહસ્ય સમજતા મને એક વાતની તો સમજણ પડી ગઈ કે જે જીવ આવ્યો છે તે શીવને પામે તે પહેલા તેણે તેના કર્મના બંધન ખપાવવા જ રહ્યા. દેહમાં જીવ છે ત્યાં સુધી જ આ રાગ- મોહ માયા છે. જે ક્ષણે આ દેહ નહીં હોય ત્યારે આમાંનું કશું જ સાથે નહી આવે. આ આત્મા તો કોઇ બીજે જ જન્મ લઈ ચુક્યો હશે. આજે આ તમારી મા કાલે આ જગતના ક્યાંક બીજે કોઇના ગર્ભમાં ઉંધે માથે લટકતી હશે અથવા વનસ્પતિ જગતમાં ક્યાંક બીજ બનીશ કે ક્યાંક કોઇ પંખીના માળામાં ટહુકતી હોઇશ. જે બનીશ તેની મને આજે જાણ નથી પણ અત્યારે જે છું તેનો મને આનંદ છે. મારી મા તો હું સાવ જ નાનકડી અગિયાર વર્ષની હતી અને અમને મુકીને ચાલી ગઈ હતી. તે વખતે એ અમારું વિચારવા રહી શકી? હું અગિયાર વર્ષની અને મારાથી નાની બેન સાત વર્ષ અને એનાથી નાની પાંચ વર્ષની , તમે એટલા નાના તો નથી ને કે મારે તમારી ચિંતા કરવી પડે? આધ્યાત્મના વાંચન અને જૈન ધર્મની ફિલોસોફીએ મને એટલું તો સજાવ્યું છે કે મન કરતાં આત્માને સાંભળતા શીખવું જોઇએ. આત્માનો અવાજ હ્રદયમાંથી ઉઠતો હોય છે.અને મારો આત્મા મને અહીંથી બધી માયા સંકેલી લેવાનું કહે છે. મારી કોઇ એવી ઇચ્છા એવી નથી કે એ પરિપૂર્ણ ન થઈ હોય તો પછી શેના માટે જીવને બાંધી રાખવાનો? મારી આ અંતિમ સમયની આરાધનામાં બસ તમારો રાજીખુશીથી સાથ હોય એટલે બસ. તમારાથી છુટા પડવું એ કુદરતનો નિયમ છે અને એ નિયમ જેટલો સહજતાથી સમજી સ્વીકારી લઈએ એટલો આત્મા સરળતાથી પ્રયાણ કરે  અને આત્મા કર્મોને આધિન રહીને દેહથી છુટો થાય એ મારા માટે વિષાદની નહીં પણ ઉજવણીની ઘડી છે.”

મા ની આટલી સ્વસ્થતા જોઇને હવે તો કોઇએ કશું જ બોલવાનુ રહ્યું નહી. અક્ષરાના મનમાંથી એક પડઘો ઉઠ્યો……

“પંખીડાને આ પિંજરુ જુનુ જુનુ લાગે બહુએ સમજાવ્યું તો યે પંખી નવું પિંજરુ માંગે.

ઉમટ્યો અજંપો એને પંડના રે પ્રાણનો અણધાર્યો કર્યો મનોરથ દૂરના પ્રયાણનો

અણદીઠે દેશ જાવા લગન એને લાગી બહુ એ સમજાવ્યં તો યે પંખી નવું પિંજરુ માંગે.

બીજા દિવસની સવારે મા એ બીના અને અક્ષરા પાસે એમના અંતિમ સમયે પહેરવાના કપડા તૈયાર કરાવ્યા. એવા સાવ સાદા કપડા જોઇને તો અક્ષરા આઘાતમાં આવી ગઇ. આજ સુધી મા ની પર્સનાલિટી કેવી હતી? મા ને કપડાનો શોખ કેવો હતો ? અત્યંત સુરુચીપૂર્ણ અને વ્યવસ્થિત.  ઘરમાં પણ ક્યારેય મા ને કડક આર-ઇસ્ત્રી વાળા કપડા સિવાય જોયા નહોતા. મનમાં હતું કે આજ સુધી મા જેવી રીતે જીવ્યા છે એવા જ ઠાઠમાં મા હોય ને !! પણ આજે સાચા અર્થમાં  મા એ સિદ્ધ કરી દીધું કે  એમના પ્રાણે એમની પ્રકૃતિને પણ વિસારે પાડીને સાચા અર્થમાં ઇશ્વરનું સાનિધ્ય પ્રાપ્ત કરી લીધુ છે.

અંતિમ સમયે કોઇ બઘવાઇને કંઇ ભુલી જવાય એના કરતાં પહેલેથી જ ઘી નો દિવો, કંકુ ચંદન અને વાસ્ક્ષેપ પણ કઢાવી લીધા. શરીરનો નાશ થાય ત્યારે શરીરમાં અશુદ્ધિ ઉભી થતી હોય એટલે છેલ્લે મોં મા તુલસીના પાન મુકવાના એ પણ સમજાવી દીધું છે.

મા ક્યારેક ઝબક દિવડો બનીને ટમટમે છે. ક્યારેક સંપૂર્ણ શુદ્ધિમાં રહીને વાત કરે છે. ક્યારેક મન કોઇ એક જગ્યાએ અટવાઇને ઉભુ રહી જાય છે તો ક્યારેક મન ચંચળ બનીને ભૂતકાળમાં ભ્રમણ કરી આવે છે. હવે કોઇ ક્ષણ નિશ્ચિત રહી નથી. મન શરીરની વ્યાધિઓથી મુકત થઈ રહ્યું છે .

માંડ સમજાવીને થોડું ખાતા કર્યા હતા એનાથી જેટલી ઉર્જા એકઠી થઈ હતી તે હવે ધીમે ધીમે ખર્ચાતી જાય છે કારણકે હવે ફરી એકવાર શરીર વધારાનું કશું જ સ્વીકારવાની ના પાડે છે. ચેતના ઓછી થતી જાય છે. હવે તો ડોક્ટરે મોર્ફિન આપવાની ભલામણ પણ કરી દીધી છે જેનાથી રહી સહી વેદનામાંથી મુક્તિ મળી જાય. હવે તો આંખ પણ ઉંચી કરીને નજર માંડી શકાતી નથી. ક્યારેક સહેજ ચેતનાનો અણસાર આવે છે…આંખ ખોલે છે. એક નજર જેમની પર અતૂટ વિશ્વાસ છે એવા જગત જનની અંબાજીના ફોટા તરફ મંડાય છે તો એક પલકારો છ દાયકા સુધી હર કદમ પર સાથ આપનાર સાથીની તસ્વીર સામે મંડાય છે. જાણે ક્યાં સુધી આ વિયોગનો યોગ લખાયો છે એ જાણવા ન મળવાનું હોય !!!! દિવસોમાંથી કલાકો અને કલાકોમાંથી ક્ષણોની ગણતરી શરૂ થઈ રહી છે. કોને ખબર સ્વીકારી લીધુ છે અને તેમ છતાં ય ટાળવાની મથામણ થતી રહે છે એ ક્ષણ ક્યારે આવીને ઉભી રહેશે…

 

November 18, 2015 at 7:44 pm 13 comments

પ્રતિક્ષા

cover

“આજ તક ઐસી શર્મ મૈ ને કભી નહી મહેસુસ કિ ,મૈ યહા ઇસ જગહ પુરે તીસ સાલસે હું. પર કઇં દિનો સે મઝે લગતા હૈ કિ ચુલ્લુ ભર પાનીમેં ડુબ જાઉ”

સામે ઉભેલો પુરા પાંચ ફુટ અગિયાર ઇંચ ઉંચાઇ , પહોળા ખભા ,પાતળી કમર લાલ બુંદી જેવો ચહેરો ધરાવતો પંજાબી જાટ સતપાલ સલુજા પાણીથી ય પાતળો થઈને વાત કરતો હતો..

સતપાલ અમારી કોલેજનો હીરો હતો., એ સમયે સલમાનને કોઇ ઓળખતુ નહોતુ ત્યારે કસાયેલુ બદન , મજબૂત બાવડા કોને કહેવાય એ જાણવુ હોય તો એનુ જીવતુ જાગતુ ઉદાહરણ હતો સતપાલ. ગોરો વાન ,કાળા સુંવાળા વાળ , અણીદાર આંખો અને પાણીદાર વાણી. પંજાબી લ્હેકામાં બોલાતી હિન્દી, ફાંકડુ અંગ્રેજી અને વર્ષોથી ગુજરાતમાં રહીને પૂર્ણ વિશ્વાસ સાથે બોલાતી શુધ્ધ ગુજરાતી, ક્યાંય કોઇ જગ્યાએ કચાશ નહી અને છતાંય ક્યાંય કોઇ જગ્યાએ કોઇને ઇમ્પ્રેસ કરવાની, કોઇ વિશિષ્ઠ છાપ ઉભી કરવાની વૃત્તિ નહી. સાવ સીધો અને સરળ . જાત વિશે પુરેપુરો સભાન છતાં ય જાત વિશે ક્યાંય કોઇ ગુમાન નહી.
કોલેજ કાળના એ વર્ષો દરમ્યાન સતપાલને અવારનવાર મળવાનુ થયે રાખતુ. કોલેજના ઇલેક્શનમાં બિન-હરીફ ચુંટાનારો એ એક માત્ર ઉમેદવાર હતો. એવુ નહોતુ કે એની સામે ઉભા રહેવાની કોઇની હિંમત નહોતી પણ એની જ લાયકાત એટલી હતી કે એની સામે ઉભા રહેવાની જરૂર નહોતી. એક મતે એક અવાજે એ કોલેજના જનરલ રિપ્રેઝેન્ટેટીવ –જનરલ સેક્રેટરી તરીકે પસંદ થયે રાખતો.

કોલેજના એ સોનેરી દિવસો ક્યાંય સરસર કરતા સરી ગયા . ખુબ નજીક હતા એ પણ ક્યાંય દુર પહોંચી ગયા. હવે તો ભાગ્યને અજમાવવા નિકળેલા ભાગ્યેજ મળતા. માસ્ટર્સ ઇન કોમ્પ્ટ્યુર સાયન્સ કરીને એચ વન પર હુ પણ ડોલરિયા દેશમાં સ્થાયી થઈ ગયો.

સમય સંજોગોના આધારે યારો-દોસ્તો બદલાતા ગયા .એચ વનમાંથી ગ્રીન કાર્ડ અને ગ્રીન કાર્ડમાંથી સિટિઝનશીપ થઇ ..કંપની બદલાઇ , ઘર બદલાયા , નિવાસ સ્થાનના એરિયા બદલાયા .આ બદલાતા સંજોગોમાં ન બદલાઇ પ્રક્રુતિ. હજુ ય એ જુના દિવસો યારો દોસ્તોની મહેફિલ મનના એક ખુણે સતત ધબકતી જ રહી.
**
એક સ્થાયી જીવન , રોજીંદી ઘરેડ કોઠે પડતી જતી જ હોય છે. આવા એકધારા રોજીંદી ઘરેડમાં આજે અણધાર્યો વળાંક આવ્યો.

આમ તો લગભગ સવારે જ ગેસ સ્ટેશન પર ગેસ લઈ સ્ટારબક્સની કોફીનો કપ ભરી ઓફિસ ભણી પ્રયાણ કરવાની ટેવ હતી. ઘરથી ઓફિસ જતા એ જ ટ્રેક પર આવતા ગેસ સ્ટેશનથી ગેસ લેવાનુ અનુકુળ રહેતુ. પરંતુ આવતી કાલે રિયા અને આરવની સ્કુલમાં ફાધર્સ ડૅ સેલીબ્રેશન હતુ એટલે સવારનો સમય સાચવવા સાંજે પાછા ફરતા ઘર તરફના ટ્રેક પર આવતા ગેસ સ્ટેશન પર ગાડી ઉભી રાખી.
સામાન્ય રીતે બહારથી જ ક્રેડીટ કાર્ડ પર પેમેન્ટ કરી નિકળી જવાની ટેવ પણ આજે આ જરા ઇન્ડીયન નામ ધરાવતા કન્વીનિયન્ટ સ્ટોર તરફ જરા કુતુહલવશ પગ વળ્યા.

કેશ રજીસ્ટર પાસે ઉભેલા ઉંચા પદછંડ અમેરિકનની પાછળ સ્ટોર ઓનર ઢંકાઇ ગયો હતો પણ જેવો એ અમેરિકન કસ્ટમર ખસ્યો અને જોયુ તો પાછળ સતપાલ સલુજા…..

ઓયે સતપાલ , ઓયે પંજાબી તુ?

ઓયે સમીર તુ?

આજે પચીસ વર્ષ બાદ અચાનક સતપાલ સલુજાને જોઇને એક આવેશભરી બુમ નિકળી ગઈ. સામે એવો જ ઉમળકા ભર્યો પ્રતિસાદ મળ્યો. અને કાઉન્ટર પાછળથી આવીને એ ભેટી પડ્યો. અસલ પંજાબી……જરાય બદલાયો નહોતો. વર્ષો પહેલા જોયેલો પુરા પાંચ ફુટ અગિયાર ઇંચ ઉંચાઇ , પહોળા ખભા ,પાતળી કમર લાલ બુંદી જેવો ચહેરો ધરાવતો પંજાબી જાટ સતપાલ સલુજા . ગોરા વાન પર અમેરિકન હવાની તંદુરસ્તી દેખાતી હતી. અને કાળા સુંવાળા વાળ પર બંને લમણા પાસે સફેદી ચમકતી હતી.
ક્ષણભરના આવેશ પછી પાછી એનામાં કસ્ટમરને એટેન્ડ કરતી સલુકાઇ આવીને ગોઠવાઇ ગઈ.

“સોરી સર ,સોરી ફોર ઇન કન્વીનિઅન્સ “

“ધેટ્સ ઓકે માય બોય. આઇ કેન ફીલ યોર હેપ્પીનેસ.મને ખબર છે તમારા ઇન્ડિયામાં બધુ જ ભેળસેળ વાળુ , કશુ જ શુધ્ધ નહી પણ યસ તમારા સંબંધો ,તમારી લાગણીઓ એકદમ ખરી જ્યારે અમારા અમેરિકામાં બધુ જ શુધ્ધ મળશે પણ સંબંધો આટલા સાચા અને સાત્વિક નહી મળે..

“ધીસ ઇઝ માય ફ્રેન્ડ સમીર એન્ડ સમીર ધીસ ઇઝ મિસ્ટર રોડ્રીક. રિટાયર્ડ આર્મી ઓફીસર.”
મેં મિસ્ટર રોડ્રીક જોડે હેન્ડ શેક કર્યા.. રોડ્રીક સરસ હુંફાળુ સ્મિત આપીને નિકળી ગયા. એ પછીની અમારી થોડીક ક્ષણો “ મને સાંભરે રે તને કેમ વિસરે રે” થી શરૂ થઇ. કેટલાય વર્ષો બાદ આટલા ઉમળકાથી કોઇને મળવાનુ થયુ હશે ?

અને હવે તો મારો અઠવાડીયે એકવાર ગેસ સ્ટેશન જવાનો ક્રમ જ બદલાઇ ગયો. સવારે જવાના બદલે સાંજે પાછા આવતા સતપાલના ગેસ સ્ટેશનથી ગેસ લેવાનો , કન્વીનીયર સ્ટોરમાં અંદર જવાનુ અને સતપાલની અનુકુળતા હોય તો થોડો સમય એની સાથે ભૂતકાળને વાગોળવાનુ વર્તમાન અંગે વિચારોની આપ-લે કરવાની અને અમદાવાદથી માંડીને ઓબામા ને આવરતુ ભવિષ્ય ભાખવાનુ.
સાંજનો સમય હોય એટલે કેટલીય વાર એવુ બનતુ કે ઓફીસથી પાછા ફરતા લોકોની ઉતાવળી અવર-જવર રહેતી ત્યારે સમયની નાડ પારખીને હેલ્લો હાય કરીને નિકળી જવાનુ બનતુ. ક્યારેક એકલ-દોકલ કસ્ટમર હોય તો સતપાલનો ઇશારો પારખીને રોકાઇ જવાનુ ય બનતુ. આવા પ્રત્યેક સમયે સતપાલની કસ્ટમરને એટેન્ડ કરવાની એક અલગ જ રીત જોઇ.

અણીદાર આંખો અને પાણીદાર વાણીમાં પંજાબી લ્હેકામાં બોલાતી હિન્દી, ફાંકડુ અંગ્રેજી અને વર્ષોથી ગુજરાતમાં રહીને પૂર્ણ વિશ્વાસ સાથે બોલાતી શુધ્ધ ગુજરાતી બોલતા સતપાલને સાંભળ્યો હતો પણ હવે એમાં ભળ્યુ હતુ અમેરિકન ઍક્સન્ટવાળુ ઇંગ્લીશ.. બાર ગાઉ એ બોલી બદલાય એ માત્ર આપણે ભારતમાં જ નથી અહીં પણ અનેક અલગ અલગ લોકોની બોલી અલગ જોઇ , કહેવાનો મતલબ અહીં પણ અલગ અલગ ઍક્સન્ટથી અંગ્રેજી બોલાતુ જોયુ અને સાંભળ્યુ.

સતપાલ આ તમામ બદલાતી બોલીથી માહિત હતો અને અત્યંત કુશળતાથી એ એના તમામ કસ્ટમર સાથે એમની જ લઢણથી વાત કરતો. એના તમામ કસ્ટમર સાથે એનો એક અલગ નાતો હતો , દરેકની એક આગવી પહેચાન હતી.

હેલ્લો યંગ મેન, હાય સ્વીટી , યસ સર , ગુડ ઇવનીંગ ગ્રાન્ડ મા , મા મા મિયા ..દરેક માટે એક નવુ સંબોધન રહેતુ. હવે તો એ કોને કેવી રીતે બોલાવશે એની મને ય ખબર પડવા માંડી હતી. એક અજબ જેવો નાતો હતો એને એના કસ્ટમર સાથે. ક્યારેક કોઇ ઓલ્ડ કપલ માટે લોન મુવરની વ્યવસ્થા કરી આપતો. કોઇ ગ્રાન્ડ મા માટે પ્લમ્બર મોકલી આપતો. ક્યારેક ઘરના જરૂરી કામ માટે ઇલેક્ટ્રીશ્યન કસ્ટમરને ને પોતાના ઘરની ચાવી આપીને કામ પતાવવા ય કહી શકતો. દરેક જણ સાથે એકદમ આત્મિયતા છલકાતી નજરે પડતી. નવરાશની પળોમાં સતપાલ સાથે આરામથી વાતો કરતા એના કસ્ટમરને જોઇને નવાઇ લાગતી .સામાન્ય રીતે અમેરિકનો પોતાના મનની વાત સૌ કોઇ પાસે ખોલીને કરતા હોય એવુ ભાગ્યેજ જોયુ હતુ . અહીં તો સતપાલ સાથે પોતાના મનનો પટારો ખોલી મુકતા ,દિલનો ઉભરો ઠાલવી દેતા જોયા. આ કમાલ હતી સતપાલના સ્વભાવની , સહજતાથી સૌ કોઇને પોતાના બનાવી લેતા હુંફાળા આવકારની.

ખુબ નવાઇ લાગતી મને .પણ એ તો દરેક સમયે દરેક જણ જોડે અત્યંત સહજ અને નિશ્ચિંત લાગતો. દરેક જોડે એક વિશ્વાસનો નાતો હતો. અતુટ વિશ્વાસન અને વ્હાલનો….

“ યાર , આ દેશમાં આવીને હું એક વાત શિખ્યો છું અહીં કોઇ પોતાનુ નથી તો ય બધા મારા છે. આટલા વર્ષો અહીં આ એક જ જગ્યા એ કામ કરતા કરતા મને અનેક લોકોનો પ્રેમ મળ્યો છે, અનેક લોકોનુ વ્હાલ મળ્યુ છે. કશુ જ લઈને આવ્યા નથી અને કશુ પોતાની સાથે લઈ જવાના નથી તો પછી શા માટે આપણે સૌને ખુલ્લા દિલે નહી આવકારવાના ? ખુલ્લા મને નહી સ્વીકારવાના ? “
એની વાતોમાં તથ્ય ય હતુ . એ સંબંધોનો માણસ હતો. સંબંધો થકી અમીર હતો નહી તો આજે આટલે દુર આટલી આત્મીયતા કોણે જોઇ છે! કોણે અનુભવી છે!

એ ઘણીવાર એના અને એના કસ્ટમર સાથેના ક્યારેક ઉપર છલ્લા તો ક્યારેક તલસ્પર્શી- હ્રદયસ્પર્શી સંબંધોની , વ્યહવારની લેવડ દેવડની વાતો કરતો. અખુટ વાતોનો ભંડાર હતો એની પાસે. હવે તો હું ય એના ઘણા બધા કસ્ટમરને નામથી ખાસિયતથી ઓળખતો થઈ ગયો હતો.

આજે ફરી એક વાર મિસ્ટર રોડ્રીક મળી ગયા. પણ બસ એક જસ્ટ હેલ્લો. આગળ મળ્યાનો કોઇ અણસાર નહી , આંખમાં કોઇ ઓળખ નહી. જરા નવાઇ તો લાગી મને . ભારતિય સંસ્ક્રુતિ અને લાગણીભર્યા સંબંધો માટે જેણે સરસ વાત કહી હતી એ જ માણસ આજે સામે જોઇને સ્મિત પણ આપ્યા વગર નિકળી ગયો.

“ બસ આ એક જ એવી વ્યક્તિ છે જેણે ક્યારેય એનુ મન કળાવા દીધુ નથી કે કોઇને એની નજીક આવવા દીધા નથી. એ દિવસો તો તારુ નસીબ પાધરુ હતુ કે તને એનુ એક સ્માઇલ જોવા મળ્યુ બાકી તો એ અહીં આવે છે ય બહુ જ ઓછુ અને ભાગ્યેજ જરૂર કરતા એક મિનિટથી વધારે રોકાતા નથી. રિટાયર્ડ આર્મી ઓફીસરની કડપ કદાચ હજુ એમનામાંથી ઓસરી નથી “

હશે … મારે શું ? મને તો કોઇ ફરક પડવાનો નહોતો. પણ અજાણતા જ એક ભોંઠપની લાગણી છેક અંદર સુધી ઉતરી ગઈ.

આ જીનેલીયા આ જ્હોન ,આ પેટ્રીક ,આ ચેલ્સીયા , આ માર્થા,…એના સ્ટોર પર આવતા કસ્ટમર વિશે આછી પાતળી એ વાતો કર્યા કરતો. કોઇ ચોક્કસ પ્રકારની સીગરેટનુ બંધાણી હતુ તો કોઇની ખાસ આલ્કોહોલની માંગણી રહેતી. કોઇ લોટરી લેવા આવતુ તો કોઇ લોટૉ રમવા આવતુ.
એમાં એક મારિયા હતી જે ચોક્કસ નંબર પર લોટરી રમવાની આગ્રહી હતી. રોજે એ નિયત નંબર પર લોટરી રમતી. ક્યારેક એવુ બને કે લોંગ વિક એન્ડ પર શહેરથી બહાર ગઇ હોય તો પણ એ સતપાલને એના વતી રમવાનુ કહીને જતી અને સતપાલ રમતો ય ખરો.

નાની મોટી રકમ એ જીતતી પણ ખરી. ક્યારેક એને સતપાલ બીજા નંબરથી રમવાનુ કહેતો પણ એ તો એના એ જ નંબર પર રમવાની આગ્રહી હતી. ઉંડે ઉંડે એને આશા હતી કે જીસસ એને આ નંબર પર મોટી લોટરી જીતાડી આપશે.

સતપાલ અત્યારે એ મારિયાની વાત કરી રહ્યો હતો. એના અવાજમાં અત્યંત હીણપતનો ભાવ હતો, એના ચહેરા પરનુ હાસ્ય અને લાલીમા ગાયબ હતી . એની જગ્યાએ આવી બેસી ગઈ હતી ઘોર શરમની કાલિમા .હંમેશા હસતા ચહેરા પર શ્યામ વાદળી જોઇ. આજે ફરી ઘણા વખતે રોડ્રીકની એન્ટ્રી સતપાલના સ્ટોરમાં થઈ હતી. .ક્યારેય કોઇ વાતમાં ભાગ્યેજ દિલચશ્પી લેતા રીટાયર્ડ આર્મી ઓફીસર મીસ્ટર રોડ્રીકે સતપાલને એની ઉદાસીનુ કારણ પુછ્યુ.

જે સવાલ હું કરવા માંગતો હતો એ સવાલ રોડ્રીકે પુછતા મેં વચ્ચે બોલવાનુ ટાળ્યુ.
બન્યુ એવુ કે ક્રીસમસના આ લોંગ વીક એન્ડ પર ગયેલી મારિયા સતપાલને હંમેશની જેમ એના એ ચોક્કસ નંબર રમવાનુ કહીને ગઈ હતી . બે દિવસ તો સતપાલ એ નંબરો રમ્યો ય ખરો પરંતુ એક દિવસ ન બનવાનુ બની ગયુ. ફુડ પોઇઝનના લીધે સતપાલ ત્રીજા દિવસે એના સ્ટોર પર જઈ જ ના શક્યો અને એની ગેરહાજરીમાં એનો સ્ટોર સંભાળતા એના દિકરાને એ મારિયાના નંબર રમવાનુ કહેવાનુ ભુલી જ ગયો અને એ જ દિવસે મારિયાનુ નસીબ અને જીસસે આપેલી દુવા કામ કરી ગઇ અને મારિયાને સ્ટ્રેટ નંબર પર ૫૦૦ ડૉલરની લોટરી લાગી. અને ત્રીજા દિવસે પ્રગટ થયેલી મારિયાએ એના જીતેલા ડોલરની ઉઘરાણી સતપાલ પાસે કરી અને કરે જ એ વ્યાજબી વ્યહવારિક વાત હતી એ તો સતપાલે ય સમજતો હતો પરંતુ ન સમજી શકી મારિયા.

સતપાલના લાખ પ્રયત્નો છતાં મારિયા સતપાલની વાતને સમજવા અને સ્વીકારવા તૈયાર જ નહોતી. કે જે દિવસે એના નંબરો લકી સાબિત થયા હતા એ દિવસે સતપાલનુ લક એની ફેવરમાં નહોતુ , એ દિવસે એ સ્ટોર પર આવી જ શક્યો નહોતો અને મારિયાના નંબરો રમવાના જ રહી ગયા હતા. ક્રોધથી ધુંવાફુવા થતી મારિયા સ્ટોર છોડીને જતી રહી હતી. મારિયાને સતપાલની વાત પર વિશ્વાસ જ આવતો નહોતો કે સાચે જ સતપાલ એ દિવસે મારિયાના નંબર રમી શકવા હાજર જ નહોતો.

“ શી વીલ નોટ બિલિવ ઇટ, ડેફીનેટલી વીલ નોટ એક્સેપ્ટ યોર ક્લેરીફીકેશન માય બોય. “

“ વ્હાય ? બટ વ્હાય શી વીલ નોટ બિલિવ ઇટ? “આટ આટલા વર્ષોથી એ આવે છે. ક્યારેક નાની મોટી ચીજ વસ્તુઓ લે છે અને કાયમ લોટરી રમે છે. એની ગેરહાજરીમાં નાની મોટી રકમ એ જીતી હોય તો હું એને આપી દઉ છું તો આ વખતે મારી વાત ન માનવાનુ કોઇ કારણ ?”

“ કારણ માત્ર એટલુ જ કે એ આ વખતે સાચે જ મોટી રકમ જીતી છે. તને ખબર નહી હોય કે ૫૦૦ ડોલર રકમ કંઇ નાની ન કહેવાય .એ તો એમ જ માનવાની કે તું એના નંબર રમ્યો , એ જીતી પણ એની રકમ તું ચાંઉ કરી ગયો છું.”

આઘાતનો માર્યો સતપાલ સડક જ થઈ ગયો. આ શક્યતાનો તો એને વિચાર સુધ્ધા નહોતો આવ્યો. આવુ બની શકે? આવુ કોઇ વિચારી શકે? વિશ્વાસે વહાણ ચાલતા હતા સતપાલના જીવનમાં, એ માની શકતો નહોતો કે આવુ બની શકે? ક્યારેય કોઇ છેતરપીડીં એણે કોઇ સાથે આચરી નહોતી કે આજ સુધી એના વિશ્વાસને કોઇએ તોડ્યો હતો. અને આ મારિયા આવુ વિચારી શકે ? મારિયા આવુ વિચારે જ કેવી રીતે? હતપ્રભ થઈ ગયેલા સતપાલને એમ જ વિચારવિહીન અવસ્થામાં મુકીને રોડ્રીક ચાલતા થયા. લગભગ એન્ટ્રન્સ ડોર પાસે જઈને એ પાછા આવ્યા અને લોંગ કોટના ખીસ્સામાંથી ૫૦૦ ડોલર કાઢીને સતપાલના કાઉન્ટર પર મુક્યા.

“ કાલે એ આવે તો એને આ ૫૦૦ ડોલર આપી દેજે. “ કહીને રોડ્રીક સતપાલને એ જ વિચારવિહીન અવસ્થામાં મુકીને ચાલતા થયા. સતપાલ હજુ તો કંઇ સમજે ,વિચારે એ પહેલા તો એ એમની કાર હંકારીને અદ્રશ્ય થઈ ગયા.

હવે આશ્ચ્રર્યથી દિગ્મૂઢ થવાનો વારો હતો મારો.

આજ સુધી સતપાલ જે રીતે એના કસ્ટમરની વાતો કરતો એમાં એના સરસ સાલસ સંબંધોની વાતો રહેતી. એક સરસ સંવાદિતા હતી એના તમામ કસ્ટમર સાથે. બસ નહોતી તો એક આ રોડ્રીક સાથે. સ્ટોરની અત્યંત ઓછી મુલાકાત લેતા અને ભાગ્યેજ એ મુલાકાતને ઔપચારિકતાથી આગળ વધવા દેતા રોડ્રીક આજે કોઇ આત્મીય કરતા પણ અધિક સાબિત થયા હતા .

સમજણ નહોતી પડતી કે મારે શું કહેવુ?

સમજણ નહોતી પડતી સતપાલને કે એણે શું કરવુ?

પણ આજે ય સતપાલને પ્રતિક્ષા છે મારિયાની એને એના હકના ૫૦૦ ડોલર આપવા માટે અને આજે પણ સતપાલને પ્રતિક્ષા છે રોડ્રીકની એમના ૫૦૦ ડોલર પાછા વાળવા માટે.

નથી મારિયા પાછી વળી કે નથી એ દિવસ પછી રોડ્રીક પાછા દેખાયા.

આ ટુંકી વાર્તા ૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫ના પ્રતિલિપિના સંકેત મેગેઝીનમાં પ્રસિદ્ધ થઈ.

 

September 21, 2015 at 2:02 am 15 comments

Older Posts


Blog Stats

  • 107,867 hits

rajul54@yahoo.com

Join 961 other followers

દેશ – વિદેશ ‘પ્રવાસ વર્ણન’

Posts filed under ‘પ્રવાસ વર્ણન’

ફિલ્મ રિવ્યુ –

Posts filed under ‘- film reviews -’ https://rajul54.wordpress.com/category/film-reviews/

Categories

“ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ”

"http://groups.google.co.in/group/gujblog" target="_blank">ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ

Flag counter

free counters

Calender

January 2019
M T W T F S S
« Dec    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

Disclaimer:

© અહીં રજૂ કરેલ કૃતિઓના કોપીરાઇટ્સ-હક્કો જે તે રચનાકારના પોતાના છે. આ બ્લોગ પર અન્ય કવિઓની જે રચનાઓ પોસ્ટ કરી છે, એને લીધે જો કોઇના કોપીરાઇટનો ભંગ થયેલો કોઇને લાગે અને મને જાણ કરવામાં આવશે, તો તેને સત્વરે અહીંથી દૂર કરીશ. પણ મને આશા અને શ્રદ્ધા છે કે સૌ સર્જકો અને પ્રકાશકો તેમ જ તેમના વારસદારો ગુજરાતી ભાષાના પનોતા સંતાનોને માટે વિશ્વ-ગુર્જરી સમાજમાં સભાનતા કેળવવાના આ નિસ્વાર્થ પ્રયત્નોને હૃદયપૂર્વક ટેકો આપશે અને બીરદાવશે. ۞ Disclaimer : This blog is not for any commercial purposes. The entries posted on this blog are purely with the intention of sharing personal interest in gujarati literature/sahitya without any intention of direct or indirect commercial gain. Locations of visitors to this page


"બેઠક" Bethak

વાંચન દ્વારા સર્જન -બેઠક

શબ્દોને પાલવડે

સ્વરચનાઓનો સંચય મારા શબ્દોના પાલવમાં

વિનોદીની..

મારી કવિતાઓ અને રચનાઓ નો બ્લોગ.. વિનોદીની

ધર્મધ્યાન

અલ્પમતિ વિજય શાહની ધર્મવાતો, ધર્મ સમજણ અને ધર્મ ધ્યાન્..

Banshari Banine

Krishna Bhajans and other poetry

રાજુલનું મનોજગત

“Languages create relation and understanding”

Kalyanshah

Ahmedabad based photographer. Owner at Pixel Planet.

વિજયનુ ચિંતન જગત

મને ગમતી વાતો અને મારી સર્જન પ્રવૃતિઓ...

મારુ વિચાર વિશ્વ

મારી આંખથી આકાશ કદી જોજે.....

સહિયારું સર્જન - ગદ્ય

એકથી વધુ લેખકો દ્વારા થતાં લઘુ નવલકથા કે લઘુકથા જેવાં સહિયારા ગદ્ય સર્જનનો પ્રથમ બ્લોગ!