Archive for March 4, 2019

૨૨ – કવિતા શબ્દોની સરિતા

આજે એક એકદમ સત્યને સ્પર્શતી વાત વાંચી.

आज तक  बहोत भरोंसे  टुटे

मगर भरोंसे कि आदत नहीं छूटी

“આજ સુધી ભરોસા તો ઘણા તુટ્યા

પણ ભરોસો કરવાની આદત ના છુટી.”

વાત તો સાચી જ છે ને? સાવ નાનપણથી જ કદાચ આપણે પુરેપુરી સમજણની કક્ષાએ પહોંચીએ એ પહેલાંથી જ આપણે ક્યાંકને ક્યાંક, કોઈ પર ભરોસો મુકતા થઈ જ જઈએ છીએ.

એક સાવ નાનકડું બાળક જેને હજુ સુધી વિશ્વાસ શું છે, ભરોસો કોને કહેવાય એની તો ખબર નથી એ બાળક પણ એના માતા-પિતાના ભરોસે સાવ નિશ્ચિંત થઈ જ જતું હોય છે. એક વ્યક્તિ જેને એ પિતા તરીકે પણ સંપૂર્ણપણે ઓળખી શકે એ પહેલાં જ એના હાથમાં પોતે સુરક્ષિત જ છે એટલો વિશ્વાસ તો એનામાં આવી જ જતો હોય છે. જે વ્યક્તિ એને હવામાં ઉછાળે છે એ એને નીચે નહીં જ પડવા દે એવા ભરોસે એ હવામાં ક્યાંય કોઈ પણ આધાર વગર પણ નિશ્ચિંત થઈને આનંદિત રહે છે.

એક માતા-પિતા બાળકને શાળાએ મુકે ત્યારે એ બાળક ભણતરના જ નહીં ગણતરના પણ જીવનોપયોગી પાઠ શીખીને આવશે એવા એક વિશ્વાસ સાથે જ એને પોતાનાથી અળગું કરીને શાળાએ મોકલે છે ને?

એવી જ રીતે મા-બાપ લાડેકોડે ઉછેરેલી પોતાની દિકરીને એવા જ વિશ્વાસ સાથે અન્યના હાથમાં એનો હાથ સોંપતા હશે ને કે એ વ્યક્તિ દિકરીને પોતે કરેલા જતનથી પણ વધુ અદકેરા જતનથી જાળવશે.

શું છે આ વિશ્વાસ-આ ભરોસો?

મ્યુઅલ બટલર નામના ફિલસૂફે લખ્યું છે કે,

“You can do very little with faith. But you can do nothing without faith.”

સાચી જ વાત છે ને કે શ્રદ્ધા હશે તો કંઈક તો કરી શકીશું પણ જો કશા પર, કોઈના પર કે ખુદ પર વિશ્વાસ જ ન રાખીએ તો કશું જ ન કરી શકીએ. ગુજરાતીમાં કહ્યું છે ને કે વિશ્વાસે વહાણ ચાલે.

આ વિશ્વાસ શબ્દ જ કેટલો વિશાળ અર્થ ધરાવે છે. માનવનો માનવજાત પરનો વિશ્વાસ અને એનાથી આગળ વધીએ તો આ વિશ્વાસ જ શ્રદ્ધામાં પરિણમે ને? અને એ શ્રદ્ધા એટલે ઈશ્વર. ક્યાંય કોઈએ જોયા નથી તેમ છતાં એ છે એવું આપણે માની જ લઈએ છીએ ને?

આ દુનિયામાં એક પ્રત્યેક્ષ દેખાય એવો હાથ છે જેનો અનુભવ આપણે આપણી આસપાસના કોઈપણ સંબંધમાં અનુભવી શકીએ છીએ. પેલા નાનકડા બાળકની જેમ. જ્યારે એક છે પરોક્ષ હાથ-ઈન્વિઝિબલ હાથ અને એ છે સર્વશક્તિમાન, સર્વસત્તાધારી પરમાત્માનો. જે આપણને પેલા બાળકની જેમ જ સાચવી લેશે એવી અંતરથી-અંદરથી શ્રદ્ધા આપમેળે જ આપણામાં સ્થિત હોય છે.

કહે છે ને કે જાત અને જગદીશમાં રાખેલી શ્રદ્ધાથી જ જીતાય છે. શ્વાસ પર આપણું શરીર ચાલે છે અને વિશ્વાસ પર આપણી હામ જીવે છે. વિશ્વાસનું ચાર્જર આપણને ધબકતાં રાખે છે. વિશ્વાસ તો આપણા શ્વાસ લંબાવવાની જડીબુટ્ટી છે, સંજીવની છે. શ્વાસમાં વિશ્વાસ ભળે તો જીવન જીવવાની મઝા જ કંઈ ઓર છે. ક્યારેક આવી ગયેલી કોઈ વિટંબણામાં,આપત્તિમાં કે અનિશ્ચિતતામાં પણ જાત પરનો ભરોસો અને ઈશ્વર પરની શ્રદ્ધા જ આપણને જીતાડે છે ને? કોઈ એક મુકામે પહોંચતા પહેલા ક્યાંક અટવાયા તો? પાછા વળીશું? એવું પણ કરી જ શકાય પણ જો આગળ વધવું છે, નિર્ધારિત- નિશ્ચિત મુકામે પહોંચવાની નેમ છે તો ? સૌથી પહેલાં તો જાતને જ ટટ્ટાર કરવી પડવી પડશે ને? અને ત્યારે જ આપણી અંદરથી જીતવાની જીજીવિષા જાગે.એ જીજીવિષા જાતના ભરોસાના અવલંબન પર ટકી રહે. અહીં શ્રી ગની દહીંવાલાની રચના યાદ આવે છે.

“શ્રદ્ધા જ લઈ ગઈ મને મંઝિલ ઉપર મને,

રસ્તો ભૂલી ગયો તો દિશાઓ ફરી ગઈ!”

એનો અર્થ એ તો ખરો જ કે આ વિશ્વાસ-ભરોસો કે પતીજ તો આપણી સિસ્ટમમાં ઈનબિલ્ટ જ હોય પણ ક્યારેક એવું ય બને કે આપણા વિશ્વાસને ક્યાંક ઠેસ પહોંચે. કોઈ એક અવલંબન, કોઈ એક આધાર પણ આપણે ટક્યા હોઈએ અને પગ નીચેથી એ જમીન જ ખસી જાય કે કોઈ ખેસવી લે.

અને જે આઘાત અનુભવીએ એની કળ વળતાં પણ સમય નિકળી જાય અને હવે આજથી હું કોઈના ય પર પૈસાભારનો વિશ્વાસ નહી મુકું એવું ઝનૂન પણ આવી જાય.કોઈપણ સંબંધ પરત્વે સ્મશાનવૈરાગ્ય પણ આવી જાય પણ અંતે આગળ કહ્યું એમ વિશ્વાસ-ભરોસો કે પતીજ તો આપણી સિસ્ટમમાં ઈન્બિલ્ટ જ હોય એટલે ફરી એકવાર નવેસરથી જાત પરથી માંડીને ઈશ્વર સુધી વિશ્વાસે વહાણ ચલાવવા આપણે તો તૈયાર…

અને કદાચ આવા અનુભવ જુદી જુદી જગ્યાએ, જુદી જુદી વ્યક્તિ અને સંજોગોમાં પણ થતા જ હશે. વ્યક્તિનો ભરોસો એકવાર નહીં અનેક વાર તુટે અને તેમ છતાં એની ભરોસો કરવાની ટેવ નથી છુટતી કારણ …..શ્વાસ અને વિશ્વાસ જ આપણું જીવનબળ. શ્વાસ અને વિશ્વાસ જ આપણા જીવ અને જીવન ટકાવી રાખશે અને એના સંદર્ભે જયશ્રીબેનની આ રચના મને ગમી, તમને ય ગમશે….કારણકે એમાં આત્મવિશ્વાસની ખુમારીનો પડઘો સંભળાય છે.

હું જ છું મારી શિલ્પી, બેનમૂન શિલ્પ બનાવીશ,
અડગ વિશ્વાસ છે મુજમાં મને, જાત ને કંડારીશ.

એવી દંતકથા છે કે ફિનિક્સ નામનું પક્ષી ડાળખીઓનો માળો બનાવે છે, તેમાં બેસે છે અગ્નિ પ્રગટી ઉઠે છે. ગુજરાતીમાં દેવહુમા તરીકે ઓળખાતું આ પક્ષી અગ્નિમાં રાખ થઇ જાય છે અને આ રાખમાંથી ફરી એક નવયુવાન ફિનિક્સ સજીવન થાય છે. જો જાત ભરોસો અને જગદીશ પર શ્રદ્ધા હશે તો આ ફિનિક્સ પક્ષીની જેમ જ રાખમાંથી ફરી સજીવન થવાની કળા આપોઆપ આપણામાં પણ આવશે જ. એના માટે બોલીવુડના અભિનયના શહેનશાહ અમિતાભ બચ્ચનથી વધીને આગળ બીજું કોઈ ઉદાહરણ હોઈ શકે ખરું?

"બેઠક" Bethak

આજે એક એકદમ સત્યને સ્પર્શતી વાત વાંચી.

आजतकबहोतभरोंसेटुटे

मगरभरोंसेकिआदतनहींछूटी

“આજ સુધી ભરોસા તો ઘણા તુટ્યા

પણ ભરોસો કરવાની આદત ના છુટી.”

વાત તો સાચી જ છે ને? સાવ નાનપણથી જ કદાચ આપણે પુરેપુરી સમજણની કક્ષાએ પહોંચીએ એ પહેલાંથી જ આપણે ક્યાંકને ક્યાંક, કોઈ પર ભરોસો મુકતા થઈ જ જઈએ છીએ.

એક સાવ નાનકડું બાળક જેને હજુ સુધી વિશ્વાસ શું છે, ભરોસો કોને કહેવાય એની તો ખબર નથી એ બાળક પણ એના માતા-પિતાના ભરોસે સાવ નિશ્ચિંત થઈ જ જતું હોય છે. એક વ્યક્તિ જેને એ પિતા તરીકે પણ સંપૂર્ણપણે ઓળખી શકે એ પહેલાં જ એના હાથમાં પોતે સુરક્ષિત જ છે એટલો વિશ્વાસ તો એનામાં આવી જ જતો હોય છે. જે વ્યક્તિ એને હવામાં ઉછાળે છે એ એને નીચે નહીં જ પડવા દે એવા ભરોસે એ હવામાં ક્યાંય કોઈ પણ આધાર વગર પણ નિશ્ચિંત થઈને આનંદિત રહે છે.

એક માતા-પિતા બાળકને શાળાએ મુકે ત્યારે એ બાળક ભણતરના જ નહીં ગણતરના પણ જીવનોપયોગી…

View original post 624 more words

March 4, 2019 at 12:04 pm


Blog Stats

  • 113,289 hits

rajul54@yahoo.com

Join 968 other followers

દેશ – વિદેશ ‘પ્રવાસ વર્ણન’

Posts filed under ‘પ્રવાસ વર્ણન’

ફિલ્મ રિવ્યુ –

Posts filed under ‘- film reviews -’ https://rajul54.wordpress.com/category/film-reviews/

Categories

“ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ”

"http://groups.google.co.in/group/gujblog" target="_blank">ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ

Flag counter

free counters

Calender

March 2019
M T W T F S S
« Feb   Apr »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Disclaimer:

© અહીં રજૂ કરેલ કૃતિઓના કોપીરાઇટ્સ-હક્કો જે તે રચનાકારના પોતાના છે. આ બ્લોગ પર અન્ય કવિઓની જે રચનાઓ પોસ્ટ કરી છે, એને લીધે જો કોઇના કોપીરાઇટનો ભંગ થયેલો કોઇને લાગે અને મને જાણ કરવામાં આવશે, તો તેને સત્વરે અહીંથી દૂર કરીશ. પણ મને આશા અને શ્રદ્ધા છે કે સૌ સર્જકો અને પ્રકાશકો તેમ જ તેમના વારસદારો ગુજરાતી ભાષાના પનોતા સંતાનોને માટે વિશ્વ-ગુર્જરી સમાજમાં સભાનતા કેળવવાના આ નિસ્વાર્થ પ્રયત્નોને હૃદયપૂર્વક ટેકો આપશે અને બીરદાવશે. ۞ Disclaimer : This blog is not for any commercial purposes. The entries posted on this blog are purely with the intention of sharing personal interest in gujarati literature/sahitya without any intention of direct or indirect commercial gain. Locations of visitors to this page


"બેઠક" Bethak

વાંચન દ્વારા સર્જન -બેઠક

શબ્દોને પાલવડે

સ્વરચનાઓનો સંચય મારા શબ્દોના પાલવમાં

વિનોદીની..

મારી કવિતાઓ અને રચનાઓ નો બ્લોગ.. વિનોદીની

ધર્મધ્યાન

અલ્પમતિ વિજય શાહની ધર્મવાતો, ધર્મ સમજણ અને ધર્મ ધ્યાન્..

Banshari Banine

Krishna Bhajans and other poetry

રાજુલનું મનોજગત

“Languages create relation and understanding”

Kalyanshah

Ahmedabad based photographer. Owner at Pixel Planet.

વિજયનુ ચિંતન જગત

મને ગમતી વાતો અને મારી સર્જન પ્રવૃતિઓ...

મારુ વિચાર વિશ્વ

મારી આંખથી આકાશ કદી જોજે.....

સહિયારું સર્જન - ગદ્ય

એકથી વધુ લેખકો દ્વારા થતાં લઘુ નવલકથા કે લઘુકથા જેવાં સહિયારા ગદ્ય સર્જનનો પ્રથમ બ્લોગ!