૨૦-કવિતા શબ્દોની સરિતા

February 18, 2019 at 1:25 pm

તે દિવસે સાવ હળવા મૂડમાં જલસા પર મનહર ઉધાસના કંઠે ગવાયેલું ગીત વાગતું હતું… મઝાની ઢળતી સાંજ હતી પણ ગળતો જામ હતો એમ તો નહીં કહું કારણકે જામ વગર પણ એ સાંજ સાચે જ મસ્ત હતી. હમણાંથી  દિવસ જરા લંબાયો છે અને તે દિવસે તો વળી ઉઘાડ પણ મઝાનો હતો. એ ગઝલના શબ્દો તો હતા જ સરસ અને એમાં સૂર, લય અને તાનના સમન્વય સાથે ગઝલ આગળ વધી….

જ્યારે પ્રણયની જગમાં શરૂઆત થઈ હશે

ત્યારે પ્રથમ ગઝલની રજૂઆત થઈ હશે…

પણ આ પ્રણયની શરૂઆત કોણે કરી હશે? એની તો તારીખ કે તવારીખ કોઈને ય ક્યાં ખબર છે? પણ આ પ્રણયનો ઇતિહાસ રચનાર કે પ્રણયના ઈતિહાસમાં પોતાનું નામ કાયમ કરનાર એક બેલડી તો સૌના મનમાં તરત જ સ્પષ્ટ ઉભરી આવવાની જ. કારણ પ્રણયની વાત આવે એટલે એના બ્રાન્ડ ઍમ્બૅસેડર જેવી એ જોડી યાદ આવ્યા વગર રહે ખરી?

યસ બરોબર જ સમજ્યા છીએ આપણે સૌ…

રાધા અને કૃષ્ણ….આ એક નામ- કદાચ કૃષ્ણે શબ્દોમાં રાધા પ્રત્યેના પ્રેમનો એકરાર કર્યો હશે કે કેમ એની પણ આપણને ખબર નથી.  ગોકુળમાંથી નિકળતા છૂટા પડવાની વેળાએ  ‘ આઈ વિલ મિસ યુ’ કહ્યું હશે કે કેમ એવી કોઈ વાત આજ સુધી વાંચવામાં આવી નથી અને તેમ છતાં રાધા કે કૃષ્ણ એકબીજાને સતત મિસ કર્યા જ હશે એવી ખાતરી, એવો વિશ્વાસ તો આપણને છે જ. આ ખાતરી આ દ્ર્ઢ વિશ્વાસ ક્યાંથી અને કેવી રીતે આપણાંમાં આવ્યો?

પણ હા! પહેલા એક સવાલ કે આ એક નામ કહેવાય ખરું? અને જવાબ પણ તરત જ મળી આવે , “ હાસ્તો..વળી” આ તો એક જ નામ. ક્યારેય સાથે ન રહ્યા છતાં ય આજ દિન સુધી એકને યાદ કરો એટલે બીજું યાદ આવ્યા વગર રહે જ નહીં એને એક નામ જ કહેવાય ને? કૃષ્ણને ઓળખવા છે તો રાધાને જાણવી જ રહી કારણકે કૃષ્ણની તમામ સંવેદનાનું  નામ તો રાધા જ…કૃષ્ણના પણ કેટ-કેટલા રૂપ? એ પ્રેમી છે, પતિ છે, પાંડવો જ નહીં પાંચ પતિઓને વરેલી દ્રૌપદીના પણ સખા છે, એ રાજનીતિના આટાપાટા ખેલતા મુત્સદ્દી પણ છે. કૃષ્ણ તો મહાગ્રંથ સમી ગીતાનું મધ્યબિંદુ. એ ગોવિંદ પણ છે અને એ ગુરુ પણ..હવે આટ-આટલા સ્વરૂપોમાં એને સમજવો કેવી રીતે? તો એનો ય સાવ સીધો જવાબ છે..

કૃષ્ણ નામે ગ્રંથ ના સમજાય તો પણ,
સાવ સીધો ને સરળ અનુવાદ રાધા

કારણકે પણ કૃષ્ણના કોઇપણ સ્વરૂપની ઉપરવટ એક એનું સ્વરૂપ છે અને એ છે રાધાનો કાન.. કૃષ્ણની આઠ રાણીઓ અને તેમ છતાં હ્રદયની રાણી તો એક જ..રાધા. રાધા… ગોકુળથી નિકળીને દ્વારકા સુધીની યાત્રામાં ક્યારેય એ, એક ક્ષણ માટે પણ રાધાને ભૂલ્યા હશે ખરા ? ના રે…

નથી આજે શ્રાવણ મહિનો કે નથી આજે કૃષ્ણજયંતિ અને તેમ છતાં ય આજે કેમ આ રાધા-કૃષ્ણની વાત ? એવો વિચાર આવે..આવે એ સ્વભાવિક પણ છે..એનું કારણ હમણાં જ બસ સાવ ચાર દિવસ પહેલાં જ ઢોલ-નગારાની નોબતે આવી ગયેલો વેલેન્ટાઈન્સ ડે કે જે દિવસે એકમેકને અપાયેલા લાલ ગુલાબોની પત્તીઓ પણ હજુ એટલી જ તાજી હશે, ક્યાંક કપડાં વચ્ચે કે પુસ્તક વચ્ચે જતનથી જળવાયેલી પણ હશે, અને કોઈના ચિત્તમાં એની આછી આછી ખુશ્બુ પણ ફેલાયેલી હશે. ઘૂંટણીયે બેસીને , “વિલ યુ બી માય વેલેન્ટાઈન” કહેવાયું હશે એનો રોમાંચ પણ ઓસર્યો નહીં હોય, રાતા ગુલાબ જેવા રંગના હ્રદયાકારના નરમ- સુંવાળા તકિયા કે ઓશીકાને પ્રિયતમનો ખભો સમજીને માથુ ઢાળીને સૂવાનો કેફ પણ હજુ અકબંધ હશે, અડધી અડધી વહેંચીને ખાધેલી ચોકલેટનો સ્વાદ જીભ પરથી ઓસર્યો નહીં હોય. એવા આ વરસમાં એક વાર આવતા દિવસે કોને ખબર કેમ પણ એક નામ મનમાં ઝબકી ગયુ. રાધા-કૃષ્ણ.

કેવી અલૌકિક જોડી ! આજ સુધી ક્યાંય કોઈ મંદિરમાં કૃષ્ણને રાધા વિન જોયા? કૃષ્ણ તો સદાય શ્રેષ્ઠ- પ્રેમી, પતિ કે મિત્ર-કૃષ્ણના કોઈપણ સ્વરૂપને આપણે સૌએ સ્વીકાર્યું જ છે. કોઈ એમ કહે કે પતિ એકનો અને પ્રેમી અન્યનો? અને વળી સખાસ્વરૂપ પણ કોઈ ત્રીજી જ વ્યક્તિ માટે? પણ આ ત્રણે સ્વરૂપની એક સરખી સ્વચ્છ અને સુરેખ છબી જો જાળવી શક્યા તો એ એક માત્ર કૃષ્ણ જ..

વેલેન્ટાઈન્સ ડે એટલે પણ પ્રેમની અભિવ્યક્તિ… પણ એ પ્રેમ એટલે કોઈ એક જ વ્યક્તિ તરફનો નહીં એ વાત કૃષ્ણથી વધીને અન્ય કોણ સમજી શક્યું હશે કે સમજાવી શક્યું હશે…એને ચાહનાર સૌને એણે ચાહ્યા જ છે……પ્રેમ એટલે અઢી અક્ષરોમાં સમાઈ જતો લાગણીઓનો મહાસાગર અને વેલેન્ટાઈન’સ ડે એટલે આ અભિવ્યક્તિની વિશેષ મહત્તાનું પ્રતીક…

પણ સાથે આવા જ પ્રેમની મહત્તા ધરાવતા દિવસે જ એક ગોઝારી ઘટના બની..…..અને ત્યારે ય કૃષ્ણ જ યાદ આવે. એમણે જ કહ્યું હતું ને કે.. ધર્મની હાની થશે, અધર્મનો ફેલાવો થશે ત્યારે સજ્જનોની રક્ષા કાજે, દુષ્ટોના વિનાશ અને ધર્મની પુનઃસ્થાપના માટે હું સ્વયં પૃથ્વી પર અવતાર ધારણ કરીશ..

અત્યારે જ્યારે સ્નેહધર્મની હાનિ થઈ રહી છે અને વેર-ઝેરરૂપી અધર્મનો ફેલાવો થઈ રહ્યો  છે. ત્યારે સ્વયં અવતાર ધારણ કરવાનું વચન આપ્યું હતું એ યાદ આવે..ચારેકોર જ્યાં પ્રેમની ઉર્જા વહી રહી હોય એવા જ દિવસે આતંકવાદી હુમલામાં ૪૪ જુવાનો શહિદ થયા. મનમાં વિચાર આવે કે જેના હ્રદયમાં ભારોભાર વેર-ઝેર કે ઝનૂન વ્યાપેલું હોય એમના ય હ્રદયમાં હે ઈશ્વર વધારે નહીં તો પ્રેમના કમ સે કમ બે-ચાર બુંદ તો ટપકાવી દે..કદાચ પ્રેમનું એ અમૃત એમના ય હ્રદયમાં સૂકાઈ ગયેલી કુમાશને ફરી લીલીછમ કરી દે…સારાસારબુદ્ધિ પર તમસ છવાયો છે એવા લોકોના દિલ-દિમાગ સ્નેહની સંજીવનીથી સુંવાળા તો બને.

ગઝલ પંક્તિ- આદિલ મન્સૂરી સાહેબ

કાવ્ય પંક્તિ- શ્રી મુકેશ જોશી

"બેઠક" Bethak

તે દિવસે સાવ હળવા
મૂડમાં જલસા પર મનહર ઉધાસના કંઠે ગવાયેલું ગીત વાગતું હતું… મઝાની ઢળતી સાંજ હતી પણ
ગળતો જામ હતો એમ તો નહીં કહું કારણકે જામ વગર પણ એ સાંજ સાચે જ મસ્ત હતી. હમણાંથી દિવસ જરા લંબાયો છે અને તે દિવસે તો વળી ઉઘાડ પણ
મઝાનો હતો. એ ગઝલના શબ્દો તો હતા જ સરસ અને એમાં સૂર, લય અને તાનના સમન્વય સાથે ગઝલ
આગળ વધી….

જ્યારે પ્રણયની જગમાં શરૂઆત થઈ હશે

ત્યારે પ્રથમ ગઝલની રજૂઆત થઈ હશે…

પણ આ પ્રણયની શરૂઆત
કોણે કરી હશે? એની તો તારીખ કે તવારીખ કોઈને ય ક્યાં ખબર છે? પણ આ પ્રણયનો ઇતિહાસ રચનાર
કે પ્રણયના ઈતિહાસમાં પોતાનું નામ કાયમ કરનાર એક બેલડી તો સૌના મનમાં તરત જ સ્પષ્ટ
ઉભરી આવવાની જ. કારણ પ્રણયની વાત આવે એટલે એના બ્રાન્ડ ઍમ્બૅસેડર જેવી એ જોડી યાદ આવ્યા
વગર રહે ખરી?

યસ બરોબર જ સમજ્યા
છીએ આપણે સૌ…

રાધા અને કૃષ્ણ….આ
એક નામ- કદાચ કૃષ્ણે…

View original post 655 more words

Entry filed under: કવિતા શબ્દોની સરિતા.

૧૯ -કવિતા શબ્દોની સરિતા ૨૧ -કવિતા શબ્દોની સરિતા


Blog Stats

  • 137,441 hits

Recent Posts

rajul54@yahoo.com

Join 128 other followers

દેશ – વિદેશ ‘પ્રવાસ વર્ણન’

Posts filed under ‘પ્રવાસ વર્ણન’

ફિલ્મ રિવ્યુ –

Posts filed under ‘- film reviews -’ https://rajul54.wordpress.com/category/film-reviews/

Categories

“ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ”

"http://groups.google.co.in/group/gujblog" target="_blank">ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ

Flag counter

free counters

Calender

February 2019
M T W T F S S
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728  

Disclaimer:

© અહીં રજૂ કરેલ કૃતિઓના કોપીરાઇટ્સ-હક્કો જે તે રચનાકારના પોતાના છે. આ બ્લોગ પર અન્ય કવિઓની જે રચનાઓ પોસ્ટ કરી છે, એને લીધે જો કોઇના કોપીરાઇટનો ભંગ થયેલો કોઇને લાગે અને મને જાણ કરવામાં આવશે, તો તેને સત્વરે અહીંથી દૂર કરીશ. પણ મને આશા અને શ્રદ્ધા છે કે સૌ સર્જકો અને પ્રકાશકો તેમ જ તેમના વારસદારો ગુજરાતી ભાષાના પનોતા સંતાનોને માટે વિશ્વ-ગુર્જરી સમાજમાં સભાનતા કેળવવાના આ નિસ્વાર્થ પ્રયત્નોને હૃદયપૂર્વક ટેકો આપશે અને બીરદાવશે. ۞ Disclaimer : This blog is not for any commercial purposes. The entries posted on this blog are purely with the intention of sharing personal interest in gujarati literature/sahitya without any intention of direct or indirect commercial gain. Locations of visitors to this page


Aksharnaad.com

અંતરની અનુભૂતિનો અક્ષર ધ્વનિ..

દાવડાનું આંગણું

ગુજરાતી ભાષાના સર્જકોના તેજસ્વી સર્જનોની અને વાચકોની પોતીકી સાઈટ

શબ્દોને પાલવડે

સ્વરચનાઓનો સંચય મારા શબ્દોના પાલવમાં

મારી બારી

દીપક ધોળકિયા

"બેઠક" Bethak

વાંચન દ્વારા સર્જન -બેઠક

વિનોદીની..

મારી કવિતાઓ અને રચનાઓ નો બ્લોગ.. વિનોદીની

ધર્મધ્યાન

અલ્પમતિ વિજય શાહની ધર્મવાતો, ધર્મ સમજણ અને ધર્મ ધ્યાન્..

Banshari Banine

Krishna Bhajans and other poetry

રાજુલનું મનોજગત

“Languages create relation and understanding”

Kalyanshah

Ahmedabad based photographer. Owner at Pixel Planet.

વિજયનુ ચિંતન જગત

મને ગમતી વાતો અને મારી સર્જન પ્રવૃતિઓ...

મારુ વિચાર વિશ્વ

મારી આંખથી આકાશ કદી જોજે.....

સહિયારું સર્જન - ગદ્ય

એકથી વધુ લેખકો દ્વારા થતાં લઘુ નવલકથા કે લઘુકથા જેવાં સહિયારા ગદ્ય સર્જનનો પ્રથમ બ્લોગ!

%d bloggers like this: