Archive for December, 2018

૧3- કવિતા શબ્દોની સરિતા

૨૦૧૮નું વર્ષ તો જોતજોતામાં પસાર થઈ ગયું અને આ બારણે ટકોરા મારતું આવીને ઊભું ૨૦૧૯નું એક નવું નક્કોર વર્ષ. આવનારા વર્ષનો હર એક દિવસ સૌનો સુખમય વિતે એવી ઈશ્વરને પ્રાર્થના.

જરા પાછા વળીને ઉડતી નજરે આખા ૨૦૧૮ના વર્ષ પર નજર કરીએ તો એમાં કેટલીય એવી યાદગાર ક્ષણો આવી હશે જે આપણને જીવનભર યાદ રાખવી- વારંવાર મમળાવવી ગમે તો કેટલીક એવી ક્ષણો પણ હશે જેને ભૂલીને આગળ વધવામાં જ સાર હોય.

આ ક્ષણોનો સરવાળો એટલે સમય અને સમય એટલે શું ? એ તો નિરાકાર છે. એને આપણે ક્યાં જોઈએ છીએ કે એને પકડી શકાય?  એ તો  એના પગલાંની ય ક્યાં છાપ મુકતો જાય છે કે ભીંતે થાપા દેતો જાય છે? અને છતાંય એના પસાર થઈ ગયાની અસર કે અનુભૂતિ તો આપણા મન પર આપણા જીવન પર છોડતો જ જાય છે ને?

ક્યારેક એમ લાગે કે સમય તો મુઠ્ઠીમાં ભરેલી રેત. ગમે એટલો પકડવા મથો, ગમે એટલો સાચવવા મથો પણ એ તો બંધ મુઠ્ઠીમાંથી પણ સરતો જ જાય. ક્યારેક એવું લાગે કે સમય સ્થિર થઈ ગયો છે. જડ થઈ ગયો છે. એને આગળ ધકેલવા મથો પણ જાણે ચસોચસ બારણા ભીડીને એ બેસી ગયો છે. એની સ્થિરતા, એની જડતા આપણને અકળાવનારી પણ બની જાય.

આવું કેમ થતું હશે?

કારણકે જે સમય અકળાવનારો છે એ ક્યારેય ખસતો હોય  કે આગળ વધતો હોય એવું નથી લાગતું અને જે સમય આપણો મનગમતો છે એ ત્યાં જ અટકી જાય એવું આપણને ગમે.  જે આપણને ગમે છે એવું જ હંમેશા બને એમ જ વિચારીએને? જે પળો ગમે છે એને વારંવાર માણવા- વાગોળવાનું મન થાય એ માનવસહજ વૃત્તિ તો ખરી જ. આવો મનગમતો સમય હોય ત્યારે એને નાનું બાળક રમતાં-રમતાં સ્ટૅચ્યુ કહીને સામી વ્યક્તિને સ્થિર કરી દે એમ આપણે પણ સમયને સ્ટૅચ્યુ કહી શકતા હોઈએ તો ? સાચું કહેજો આવો વિચાર તો તમને પણ આવ્યો જ હશે..

પણ સમયને તો આગળ વધતા જરાય વાર નથી લાગવાની. જુવો ને આજે રાત્રે એક ક્ષણ એવી આવશે જે આજ અને કાલ માત્રને જ નહીં આખે આખા વર્ષને બદલી નાખશે. આજે ૩૧ ડિસેમ્બરની મધરાતની છેલ્લી મિનિટે શરૂ થશે કાઉન્ટ ડાઉન…સેકંડનો કાંટો ટીક ટીક કરતો આગળ વધશે અને અંતે ઘડિયાળમાં ૧૨નો ટકોરો અને બદલાઈ જશે આખે આખું વર્ષ.  આ ક્ષણ એવી છે જે એકનો અંત છે અને બીજાની શરૂઆત. એકમાં હશે ભૂતકાળની ખાટી- મીઠી યાદો અને બીજામાં હશે ઉઘડતી સવારથી આવનારા વર્ષમાં ફેલાનારો સોનેરી ઉજાસ.  દેખીતી રીતે આજ અને કાલમાં કોઈ ફરક નથી પણ વિતી ગયેલા સમય થકી આપણે મેળવી અનુભવની સમૃધ્ધિ અને આવતી કાલ માટે હશે આપણા મનમાં એક નવી આશા- નવું ઉમંગભર્યું જોમ.

સાવ અડી અડીને ઊભેલા આ ડિસેમ્બર અને જાન્યુઆરી એક ક્ષણમાં સાવ  બીજા જ છેડે જઈને ઊભા રહેશે અને તેમ છતાં વિખૂટા પડતા આ બે મહિનાની આ છેલ્લી ક્ષણો પણ વિશ્વ માટે તો ઉજવણીનો સમય. આ વિખૂટા પડવાની વાતને પણ આવી સરસ રીતે, આવી ધામધૂમથી ઉજવી શકાય ? ધડાકાબંધ ચકાચૌંધ રોશનીથી વિશ્વભરને રોશન કરી શકાય? કરી જ શકાય ને ! વિશ્વ આખું આ ઉજવણી કરે જ છે ને ? આ ડિસેમ્બરની વિદાય લેતી ક્ષણો પણ કેવી સરસ વાત કહી જાય છે ને? આ જે ક્ષણ હાથમાં છે એને માણી લઈએ તો? શું મળ્યું શું ખોયું એની તથા કર્યા વગર, નક્કામી પીંજણ કર્યા વગર જીવનમાં પામેલા ખુશીઓના અર્કને ફૂલોની ફોરમની જેમ જ વહેવા દઈએ તો?

ગરથ ગાંઠે બાંધી ખાટી શું જીંદગી,

સરી સરી જાય એને સાચવશે ક્યાં લગી?

આવે તે આપ કરી પળમાં પસંદગી

મુઠ્ઠીમાં રાખતાં તો માટીની પાંદડીને વેર્યે ફોરમનો ફાલ

ગમતાંનો કરીએ ગુલાલ

અને  માટે જ આ ક્ષણે એમ થાય છે કે આપણે પણ આજ સુધી જે કંઈ પામ્યા, જે કંઈ અનુભવ્યું એને ય સ્નેહી- સ્વજનો સાથે ઉજવીએ તો ? જે વિતી ગયું છે એમાંથી નવનીત તારવીને સૌને એના સહભાગી બનાવીને માણીએ તો? જે આનંદ, જે રાજીપો, જે ગમતીલી ક્ષણો આખા વર્ષ દરમ્યાન અનુભવી એને સૌ સાથે વહેંચીએ તો એ આનંદનો, ગમતીલા સમયનો આપોઆપ સરવાળો કે ગુણાકાર થઈ જાય ને?

આમ પણ આપણી પ્રકૃતિમાં, આપણી સંસ્કૃતિમાં આપવાનું, વહેંચવાનું તો એકદમ સ્વભાવિક છે ને? વાડકી વ્યહવાર પણ એમ જ શરૂ થયો હશે ને? તો પછી આજે આ વર્ષના  વિદાય લેતા દિવસે એવી ગમતીલી ક્ષણોનો પણ વાડકી વ્યહવાર કરીએ. જે આપણને ગમ્યું એને આપણા પુરતી સીમિત ન રાખીએ, ગમતું મળે એને ગુંજે ભરવાના બદલે  ગમતાનો ગુલાલ જ કરીએ તો?

આપ સૌને એવી અઢળક ગમતીલી ક્ષણોભર્યું વર્ષ મુબારક.

કાવ્ય પંક્તિ- મકરંદ દવે

"બેઠક" Bethak

૨૦૧૮નું વર્ષ તો જોતજોતામાં પસાર થઈ ગયું અને આ બારણે ટકોરા મારતું આવીને ઊભું ૨૦૧૯નું એક નવું નક્કોર વર્ષ. આવનારા વર્ષનો હર એક દિવસ સૌનો સુખમય વિતે એવી ઈશ્વરને પ્રાર્થના.
જરા પાછા વળીને ઉડતી નજરે આખા ૨૦૧૮ના વર્ષ પર નજર કરીએ તો એમાં કેટલીય એવી યાદગાર ક્ષણો આવી હશે જે આપણને જીવનભર યાદ રાખવી- વારંવાર મમળાવવી ગમે તો કેટલીક એવી ક્ષણો પણ હશે જેને ભૂલીને આગળ વધવામાં જ સાર હોય.
આ ક્ષણોનો સરવાળો એટલે સમય અને સમય એટલે શું ? એ તો નિરાકાર છે. એને આપણે ક્યાં જોઈએ છીએ કે એને પકડી શકાય?  એ તો  એના પગલાંની ય ક્યાં છાપ મુકતો જાય છે કે ભીંતે થાપા દેતો જાય છે? અને છતાંય એના પસાર થઈ ગયાની અસર કે અનુભૂતિ તો આપણા મન પર આપણા જીવન પર છોડતો જ જાય છે ને?
ક્યારેક એમ લાગે કે સમય તો મુઠ્ઠીમાં ભરેલી રેત. ગમે એટલો પકડવા મથો, ગમે એટલો સાચવવા મથો પણ એ તો બંધ મુઠ્ઠીમાંથી પણ સરતો જ જાય…

View original post 482 more words

December 31, 2018 at 8:58 am 2 comments

પત્રાવળી – ૫૪

રવિવારની સવાર...


 

 


શબ્દપંથી મિત્રો,
કેવો સરસ શબ્દપ્રયોગ છે નહીંપ્રીતિબેને કરેલું સંબોધન કેટલું યથાર્થ છે ! આજે લગભગ આપણે પત્રાવળીના સમાપનના પંથે પહોંચ્યા છીએ ત્યારે એની યથાર્થતા- સાર્થકતા અનુભવાય છે. ક્યારેય સાથે ન હોવા છતાં આપણે જે પંથ કાપ્યો એ કોઈપણ પ્રવાસ જેટલો જ આનંદદાયી રહ્યો. વહેતી નદીના બે કિનારા સમાંતર હોવા છતાં ક્યારેય સાથે ન થઈ શક્યા પણ એનાથી નદીની એક રૂપરેખા તો બંધાયેલી રહી ને! આપણે પણ આપણા વિચારોને લઈને સતત સમાંતરે ચાલ્યા અને પત્રાવળીની રૂપરેખા સુંદર રીતે જળવાઈ રહી.

વળી પ્રીતિબેને જે ઉલ્લેખ કર્યો છે એ વાંચન-વિચાર અને પ્રવાસની પ્રક્રિયા આપણે દૂર રહીને પણ માણી જ ને!

પ્રવાસ ખરેખર દેખીતી રીતે તો, માત્ર શારીરિક રીતે વ્યક્તિને ઘરની બહાર લઈ જતી પ્રવૃત્તિ જ. વાંચન અને વિચાર દ્વારા મનથી વિશ્વનો જે પરિચય થાય એનાથી સાવ જ અલગ રીતે પ્રવાસ થકી બાહ્ય વિશ્વનો પરિચય થવાનો. વાંચન અને વિચાર દ્વારા આપણે જે વિશ્વ જોઈએ છીએ એમાં આપણી કલ્પનાના મનગમતા રંગો ઉમેરાઈ જવાના. જ્યારે શારીરિક પ્રવાસથી તો વિશ્વ જેવું છે એવું જ એને આપણે જોવાના અને અનુભવવાના. શું કહો છો પ્રીતિબેન?

જો કે આવા વાંચન કે વિચારોની જેમ એક જરા અલગ પ્રવાસ મેં પણ માણ્યો છે ખરો હોં.

યોગના વર્ગમાં અમારા યોગ શિક્ષિકા અમને ડીપ-મેડિટેશન કરાવતા. આ ડીપ મેડીટેશન દરમ્યાન જાણે એક ટ્રાન્સમાં- જેને આપણે લગભગ સમાધિનિરતિશય આનંદની અવસ્થા કહીએ એમાં લઈ જતા. એ ધીરે ધીરે ઊંડા શ્વાસ લઈને મન અને શરીરને એકદમ તણાવમુક્ત કરવાની સૂચના આપતા અને ત્યારબાદ એ એકદમ ધીમા લયથી બોલવાનું શરૂ કરતાં. એમના ધીમા અને મૃદુ અવાજમાં પણ એક જાતનું જાણે સંમોહન રહેતું. અમે એમના શબ્દોની આંગળીએ અદેહી પ્રવાસ આદરતા. એ  અમને યોગખંડથી હિમાલયમાં બદરીકેદારકેદારનાથ કે અમરનાથ સુધી લઈ જતાં. એમના શબ્દો દ્વારા ગંગાના ખળખળ વહેતા પાણીનો અવાજ અનુભવ્યો છે. હરિદ્વારમાં ગંગા આરતીની આશકાય લીધી છે. હિમાલયના બર્ફિલા પવનના સૂસવાટા પણ સાંભળ્યા છે. ક્યારેક કૈલાસ માનસરોવરના દર્શનની પણ અનુભૂતિ કરાવી છે . વહેલી સવારે  કૈલાસ પર પથરાયેલા સૂર્યનો ઉજાસ પણ જોયો છે. માનસરોવરના શીત જેવા પાણીમાં ડૂબકી પણ મારી છે. ખરેખર કહું તો એમના શબ્દોની સાથે સાથે સાચે જ જાણે આપણે કૈલાસ માનસરોવરની પરિક્રમા કરતા હોઈએ એવું અનુભવ્યું પણ છે.

આ શબ્દોના સથવારે કરેલો અદેહી પ્રવાસ એટલો તો અનોખો હતો કે આજ સુધી એનો રોમાંચ ભૂલાયો નથી.

જોયું ને? ક્યાંય પણ જઈને પણ હું શબ્દો પર જ તો પાછી વળીને ? શબ્દોથી શરૂ કરેલી આ યાત્રામાં શબ્દો આપણા મન અને વિચારો સાથે એટલા વણાઈ ગયા છે કે વાત ન પૂછો.

પત્રાવળીના સમાપન પછી પણ કદાચ શબ્દોનો આ કેફ મન પર છવાયેલો રહે તો નવાઈ નહીં. સતત એક વર્ષ સુધી સાથે ચાલ્યા પછીનો શૂન્યાવકાશ ભારે સાલશે એ વાત પણ નિશ્ચિત.

આજે પત્રાવળીએ શું આપ્યું છે એ વિચારું છું ત્યારે કવિવર શ્રી રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની ‘ગીતાંજલીમાંથી બે પંક્તિઓ યાદ આવે છે.

‘કતો અજાનારે જાનાઇલે તુમિ, કતો ઘરે દિલે ઠાંઈ.. દૂરકે કરિલે નિકટ’

કેટલાંય અજાણ્યાઓની તમે ઓળખ કરાવીકેટલાંય ઘરોમાં સ્થાન આપ્યું. દૂરનાને કર્યા નિકટ.

વાત તો સાચી જ નેપોસ્ટમેન બારણે ટકોરા દઈને ટપાલ સરકાવે એવી રીતે આ ઈ-પોસ્ટ ઘણાના લેપટોપ કે કૉમ્યુટરના દ્વારે ટીંગ કરીને ઊભી રહી અને કેટલાય પત્રરસિયાઓએ આપણને કેવો હૂંફાળો આવકાર અને પ્રતિસાદ-પ્રતિભાવ પણ આપ્યો જ ને!

હવે આવશે મનને ભીંજવતી છૂટા પડવાની ક્ષણો જે આપણા મનને તરબતર તો રાખશે જ વળી. યાદ રહેશે આ શાબ્દિક- બૌદ્ધિક પ્રવાસ અને તે પણ સંવેદનાસભર.

ભઈ હું તો એવી જ.. મનને ભરી દેતામનને પ્રસન્ન કરી દેતા સમયને એકદમ વિસારે પાડી શકવા હું તો અસમર્થ જ છું અને આ અસમર્થતા સામે મને કોઈ ફરિયાદ પણ નથી જ.

સાથે એવી આશા પણ રાખું કે આવા જ કોઈ સંદર્ભે આપણે ફરી મળીશું બરાબર ને?

રાજુલ કૌશિક

rajul54@yahoo.com

 

December 30, 2018 at 1:01 am 17 comments

પત્રાવળી -૫૩

રવિવારની સવાર..
શબ્દપંથી મિત્રો
કેમ છો?

 આજે એમ કહેવું છેકે લેખન અને વાણી-વિનિમયથી પણ વધારેજે બે પ્રવૃત્તિઓ મને બહુ અગત્યની બુદ્ધિગમ્ય પ્રક્રિયા લાગે છે તે છે વાંચન અને વિચાર. શું એ સાચું નથીકે વાંચન દ્વારા અનેકવિધ જાણકારી પ્રાપ્ત થાય છેઅને વિચાર દ્વારા એ જાણકારી વિષેની સમજણ વિકસે છે

  જોકે આ જાણકારી’ શબ્દ મને ક્યારેય પૂરતો નથી લાગતો. પણ એ સિવાય આપણી પાસે ક્યાંતો માહિતી’ શબ્દ છે,ક્યાંતો જ્ઞાન’ શબ્દ છે. એક રોજિંદા જીવન અંગેની બાબતોમાં વધારે વપરાતો લાગે છેને બીજાનો સંદર્ભ એવો ઉપદેશપ્રદ હોય છેકે સ્વાભાવિક વાતચીતમાં એ જાણે અજુગતો બને છે. અંગ્રેજી ભાષામાં Knowledge શબ્દ બહુ સરસ છે. એ સીધાસાદા અને રોજિંદા વહેવાર માટે યોગ્ય છેતેમજ બુદ્ધિને વધારે તેવા અર્થપૂર્ણ કર્મ માટે પણ ઉપયુક્ત છે. નથી લાગતું એવું?  

 મને નાનપણથી જ ભાષાઓમાં રસ રહ્યો છે. ભારતમાં રહ્યે રહ્યે આપણને હાથવગી ભાષાઓ તે માતૃભાષા ગુજરાતી,હિન્દીસંસ્કૃતઅંગ્રેજીઉર્દૂબંગાળીમરાઠી. ત્યારથી જ મને લિપિના દેખાવ ગમેને શબ્દોના ધ્વનિ પણ ગમે. આવડતી ના હોયને હલક સાચી ના હોયતોયે ઘણી વાર હું એ શબ્દો ઉચ્ચારું.

 દરિયાપાર આવ્યા પછી અમેરિકન અંગ્રેજી કેટલી ને કઈ રીતે જુદી છેતે ખ્યાલ પણ ઊઘડતો ગયો. કેવી નવાઈકે છે અંગ્રેજી ભાષાપણ આ દેશની આગવી. બરાબર નેએ જ રીતેજુદા જુદા સ્પૅનિશભાષી દેશોમાંની સ્પૅનિશ ભાષા પણ પોતપોતાની રીતે જુદી હોય છેતેની સમજણ મળી. એક દાખલો આપુંકે જે શબ્દ અંગ્રેજી લિપિમાં પોલો’ વંચાય ,તેનો ઉચ્ચાર અમુક સ્પૅનિશભાષી દેશોના સ્પૅનિશમાં પોયો’ થાયઅને બીજા અમુકમાં પોશો’ થાય.  

 જુદી જુદી ભાષાઓના સૂક્ષ્મ સ્તરો મને ગમતા રહ્યા છે. તેથીજ્યારે જાણવામાં આવ્યુંકે જાપાનમાં પણ ટોકિયો,ઓસાકાક્યોતો જેવાં શહેરોનીઅને દેશના તે તે વિભાગોની વાક્છટા ભિન્ન હોય છેત્યારે વિસ્મિત થઈ જવાયું હતું. આનંદિત પણકારણકે મારા અતિપ્રિય દેશની અંતરંગ જીવન-શૈલી વિષે નૉલૅજ’ મળ્યું હતું. 

 આ રીતેજ્યાં જઈએ ત્યાંની બોલીની લઢણએની હલક તરફ પણ ધ્યાન જાય. આ બે જે ભાષાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો તેમની જ વાત આગળ કરુંતો સામાન્યતયાસ્પૅનિશ ભાષાએ પ્રજાની લૅટિન’ – કૈંક રંગીલી કહીએ એવી – પ્રકૃતિનો પડઘો પાડતી હોય તેમબહુ જ ઝડપથી બોલાતી હોય છે. જાપાની ભાષા જાણે ત્યાંના સમાજ અને સંસ્કૃતિને અનુરૂપ છે. સ્ત્રીઓની અને પુરુષોની બોલવાની રીતમાં ફેર ખરોહોં. સ્ત્રીઓના મોઢે એ બહુ મૃદુ અને મિષ્ટ લાગેજ્યારે પુરુષના બોલવામાંઅવાજમાંએ ભાષા પણ થોડું પૌરુષ દર્શાવે.

 કોઈ પણ સ્થળે જવાથી જ કેટલું બધું પામી શકાતું હોય છેનહીંપ્રયાણ મારા જીવનમાંની અવિરત એવી પ્રવૃત્તિ રહી છે. આ પત્રાવળીમાંહજી સુધી મેં ભાગ્યે જ મારા પ્રવાસીપણાનો ઉલ્લેખ કર્યો છેપણ આ અનોખી નિબંધાવલિ તો સમાપ્ત થવા આવી. છેલ્લે ત્યારેએનો સહેજ સંદર્ભ પણ અહીં ભલે આવતો. 

 તો હું એમ કહીશકે વાંચન અને વિચારની પ્રક્રિયા પછીની અગત્યની પ્રવૃત્તિ તે પ્રવાસની કહી શકાય. પહેલી બે તો,સરખામણીમાં ઘણી સહેલી ગણાયને ક્યાંય પણ ચાલુ રાખી શકાયપણ પ્રવાસની પ્રવૃત્તિ ઘણી અઘરીઘણી કઠિન છેકારણકે એ દ્વારા જે પ્રાપ્ત થઈ શકે છે તે માટે ઘણું છોડવું પણ પડે છે – ઘરખર્ચા માટેના પૈસાકુટુંબ સાથેનો સમય. 

 આમ તો આ શારીરિક રીતે વ્યક્તિને ઘરની બહાર લઈ જતી પ્રવૃત્તિ થઈપણ તાત્ત્વિક રીતે એમ જરૂર કહી શકાયકે પ્રવાસ મનથી પણ થઈ શકે છે. લોતો પછી વાંચન અને વિચાર દ્વારા પણ વ્યક્તિ દુનિયાનું દર્શન કરી જ શકે છે. અરેઆ તો બહુ સરસ અને તર્કનિપુણ તારતમ્ય આવી ગયું. ખરું કે નહીં

 હું માનું છુંકે જીવનમાં વિકસતાં જવાનું ધ્યેય પરમ અગત્યનું છે. એને માટે આ ત્રણેય પ્રક્રિયાઓ ઉપયોગી છે. વાંચન અને વિચારને શેનો આધાર છેશબ્દોનોબરાબરઅને પ્રવાસ દરમ્યાન વિભિન્ન ભાષાઓનો પરિચય થતો રહે છેએ પણ બરાબર. તો અંતે તોજીવનમાં જે સૌથી આવશ્યક છે તે શબ્દ અને ભાષા જ છે. આ બંને ઘટક જ તો આપણને હંમેશાં વિકસિત કરતા રહે છે. 
 
આવજો. 

 ——  પ્રીતિ  સેનગુપ્તા 

 

 

December 23, 2018 at 7:23 am 1 comment

ચમત્કાર

વાત એક સત્ય ઘટનાની છે. ન્યૂ યોર્કમાં રહેતી એક નાનકડી છોકરી તેની પિગી બેન્ક ખાલી કરીને એક દવાની દુકાન પર જાય છે. દુકાન માલિકને તેના ભાઈ સાથેની વાતોમાં ખલેલ પડતાં જરા ગુસ્સામાં તેને પૂછે છે કે ‘શું જોઈએ છે?’ તો છોકરીએ કહ્યું કે, ‘મારો ભાઈ બહુ બીમાર છે ને હું ચમત્કાર ખરીદવા આવી છું.’

આ સાંભળી આશ્ચર્ય પામેલો તે બોલ્યો, ‘ફરીથી બોલ, તારે શું જોઈએ છે?’ તો છોકરીએ કહ્યું કે ‘મારા ભાઈનું નામ એન્ડ્રયુ છે અને તેના માથામાં કંઈ થયું છે. મારા ડેડીનું કહેવું છે કે તેને કોઈ ચમત્કાર જ બચાવી શકે તેમ છે. હું તે ચમત્કાર ખરીદવા આવી છું?’ આ સાંભળી દુકાનદાર બોલ્યો કે ‘બેટી, અમે અહીં ચમત્કાર નથી વેચતા. ’આજીજી કરતાં તે છોકરીએ ફરીથી કહ્યું કે ‘મારી પાસે તે ચમત્કાર ખરીદવા માટે પૈસા છે. તમે એટલું જ કહો કે તેની કિંમત કેટલી છે.’ આ સાંભળી રહેલા દુકાનદારના ભાઈએ છોકરીને કહ્યું કે ‘તારા ભાઈને કેવા ચમત્કારની જરૂર છે?’ તો છોકરીએ કહ્યું કે ‘મમ્મી કહેતી હતી કે તેનું ઓપરેશન કરાવવું પડશે, પરંતુ મારા ડેડી પાસે એટલા પૈસા નથી. આથી હું મારી પિગી બેન્કમાં જમા કરેલા એક ડોલર અને અગિયાર સેન્ટથી ચમત્કાર ખરીદવા આવી છું!’ આ સાંભળીને તેણે કહ્યું કે ‘અરે વાહ, તારી પાસે જેટલા પૈસા છે, એટલામાં જ ચમત્કાર મળી જાય છે.’
ત્યારબાદ તેણે છોકરી પાસેથી પૈસા લઈને કહ્યું કે, ‘મને તારા ઘરે લઈ જા. હું તારાં મમ્મી-ડેડી અને ભાઈને મળવા માગું છું.’ વાસ્તવમાં તે ન્યૂરો સર્જરી નિષ્ણાત ડો. કાલર્ટન આર્મસ્ટ્રોંગ હતા. તેમણે તે ઓપરેશન મફતમાં કરી આપ્યું અને થોડા સમય પછી તે છોકરીનો ભાઈ ઠીક પણ થઈ ગયો. ત્યારબાદ તે છોકરીની મમ્મી ઈશ્વરનો આભાર માનતાં બોલી કે ઓપરેશન ખરેખર ચમત્કારથી ઓછું નહોતું.

ચમત્કાર એટલે અલાદ્દિનનો ચિરાગ જેને ઘસવાથે એક જીન પ્રગટ થાય અને તમારી કદમબોસી કરે? તમારી ખિદમતમાં દુનિયાનુ તમામ સુખ હાજર કરી દે તે? ના! ચમત્કાર એટલે કે-લાલની માયાજાળ કે જે સેંકડો પ્રેક્ષકોની હાજરીમાં સ્ટેજ પર શૂન્યમાંથી સર્જન કરે કે સ્ટેજ પર હાજર વસ્તુને પળમાં ગાયબ કરે તે ? ના! ચમત્કાર એટ્લે તો વ્યક્તિએ જે પરિણામની આશા જ છોડી દીધી હોય અથવા જે પરિસ્થિતિની કલ્પના સુધ્ધા પણ ના કરી હોય તેવી ક્ષણનો સુખદ આવિર્ભાવ-તેવી  સુખદ ક્ષણનો સાક્ષાત્કાર.

થોડા સમય પહેલાનો આંખે દેખ્યો બનાવ છે. શહેરના હાઇવેને જોડતા રોડમાર્ગના વળાંક પર ટ્રાફીક સિગ્નલ પર ગાડી ઉભી હતી. હાઇવે પર  સાઇકલ પર  એક માણસ પોતાનુ ટીફીન ભરાવીને આરામથી હળવી ઝડપે પસાર થતો હતો. પાછળથી પુરવેગે આવતી ટ્રકે તેને અડફેટે લીધો.ટ્રકની સાથે અથડાતા વેંત તે પડ્યો એટલું જ નહી પણ પોતાની સાઇકલ સાથે ટ્રકની નીચે ઘણે દૂર સુધી ઘસડાયો . ચારેબાજુથી પસાર થતા ટ્રાફીકની જેમ અમારા હ્રદયમાં પણ કંપારે છૂટી ગઇ. ગયો ,-આ માણસ તો હવે જાનથી ગયો એમ દેખીતુ જ લાગતુ હતુ. ટ્રક ચાલકને પણ કદાચ ખબર સુધ્ધા નહીં હોય કે તેની ટ્રક નીચે એક જીંદગી ઘસડાઇ રહી છે. મોત તો હાથ વેંત  પણ છેટુ નહોતુ. અને  ટ્રક આગળ નિકળી જતા પેલા માણસના શરીરની દુર્દશા પણ કેમ કરીને જોવાશે એ વિચારે હ્રદયના ધડકારા વધી રહ્યા હતા. ત્યાં તો પેલો માણસ જાણે કશું જ બન્યુ ન હોય તેમ આસ્તેથી ઉભો થયો ,પોતાની સાઇકલ ઉભી કરી સાથે ઘસડાયેલુ  ટિફિન સરખુ ભરાવીને પેડલ મારતો  આગળ વધ્યો.ચમત્કાર આને કહીશું? તો ચોક્કસ હા ! જે હકિકતની કલ્પના કરવી પણ અશક્ય હોય તેને નજર સામે જીવંત થવી એ ચમત્કાર.

ક્યારેક કુદરત ચમત્કાર સર્જે છે તો ક્યારેક માનવી પોતે પણ ચમત્કારે સર્જી શકે છે .ક્યારેક એવુ પણ બને કે આપણે જેના માટે અથાગ પ્રયત્ન કરતા હોઇએ પણ તેમાં નિષ્ફળતા જ મળે અને પછી જ્યારે એના માટે આશા જ છોડી દીધી હોય અને  અચાનક જ થોડા પ્રયત્ને એમાં સફળતા મળી જાય.ક્યારેક ચમત્કાર એટલે શ્રધ્ધાના બળે મેળવેલી સફળતા. આમતો વિજ્ઞાન અને વિજ્ઞાની સાથે શ્રધ્ધા કે ચમત્કાર જેવો શબ્દ ક્યાંય બંધ બેસે છે? પણ એક વિજ્ઞાની પોતાને શોધ પાછળ જે રીતે  પ્રયત્નશીલ હોય છે તેમાં પણ એક શ્રધ્ધાનુ બળ ઉમેરાયેલુ હોય જ છે જેમા સાવ અશક્ય લાગતી બાબતે પણ આશાવંત રહી શકે છે અને છેવટે એ શ્રધ્ધાના બળે જ ચમત્કાર સર્જાય છે. તેમ દરેક વ્યક્તિ પણ પોતાના આત્મબળે ચમત્કાર સર્જી શકે છે. અશક્ય લાગતી બાબતને શક્ય કરવા મથતી વ્યક્તિ માટે એ કામ હુ કરીને જ રહીશ કે પામીને જ રહીશ એવો નિર્ણય કરો અને ખરા મનથી સિધ્ધિ માટે સંકલ્પ કરો અને પછી જે પામશો તે ચમત્કારથી ઓછું તો નહીં જ લાગે.

December 21, 2018 at 9:33 pm

હવે રે જાગ્યો મારો આતમ રામ

ઉનો ફળફળતો નિસાસો અલકાના હ્રદયમાંથી નિકળી ગયો. આજ સુધી એ ગાંધારીની માફક આંખે પાટા બાંધીને જ જીવી હતી ને? પીળુ દેખાય એ બધુ ય સોનુ ના હોય એ આજે હવે રહી રહીને એને સમજાયુ. પણ હશે હવે જાગ્યા ત્યારથી સવાર.

સમિત અને સુમિત – જોડીયા ભાઇઓ, પણ સ્વભાવમાં મા-બાપ જેટલુ અંતર. સમિત એના પપ્પા પલ્લ્વ જેવો  શીળો- શાંત અને તટસ્થ જ્યારે  સુમિત પોતાના જેવો જ બોલકો અને એટલે જ કદાચ નાનપણથી સુમિત તરફ જરા વધારે ખેંચાણ. પહેલેથી જ સમિત એક વાત જે સાચી લાગતી હોય એ નક્કી કરી લે એ પછી એમાં ભાગ્યેજ બાંધછોડ કરે. જેમ મોટો થતો ગયો એમ અ વધુ દ્રઢાગ્રહી બનતો ગયો. હા! પણ એ પહેલા કોઇ પણ બાબતના પાસા સમજી વિચારી લે  અને જરૂર પડે તો ચર્ચા ય કરી લે પણ એક વાર જે મનમાં બેઠુ એ પછી એના નિર્ણયમાંથી એને ફેરવવો ભારે પડે, અદ્દલ એના પપ્પાની જેમ સ્તો. અને સુમિત એકદમ ઇમ્પલ્સિવ અદ્દલ પોતાની જેમ. ફટ દઈને સાચા- ખોટા , નફા નુકશાનની પરવા કર્યા વિના,  ઝાઝુ- લાંબુ વિચાર્યા વગર જ  નક્કી કરી લે.

આજકાલની જમાનાની રૂખ પારખીને અલકાને મનમાં થતુ કે બંને ભાઇઓ કોમ્પ્યુટર એન્જીનીરીંગમાં એડમીશન લે તો ગંગા નાહ્યા. કારણકે ભણવામાં તો બંને એક સરખા અવ્વલ હતા. સમિતે તો પોતાનો રસ્તો  નક્કી કરી લીધો હતો. એને તો ઇકોનોમિક્સ લઈને પ્રોફેસર જ થવું હતુ. જ્યારે સુમિતને મમ્મી ઇચ્છા પ્રમાણે એન્જીનીરીંગમાં જવાનો કોઇ વાંધો નહોતો. સમિતને  લઈને અલકા કાયમ પલ્લવ સાથે ચર્ચા કર્યા કરતી અને  પલ્લવ  અલકાને હંમેશા કહેતો કે “આંગળી ચીંધો પણ રસ્તો તો એમને જાતે જ પાર કરવા દો.” અલકાને મનથી એમ હતુ કે સમિત અને સુમિત બંને જણે અત્યારની વહેતી ગંગામાંથી  આચમની ભરી લેવી જોઇએ , મતલબ  ડોલરિયા દેશમાં જઈ ડોલર લણી લેવા જોઇએ અને આમે ય  કેટલુ વિશાળ ફલક છે ત્યાં?

અને સુમિતે એમ જ કર્યુ. માસ્ટર્સ કરીને અમેરિકા કોમ્પ્યુટર કંપનીમાં જોબ લઈ લીધી જ્યારે સમિતે કોલેજમાં ઇકોનોમિક્સમાં  પ્રોફેસરી.

અને હદ તો ત્યારે જ થઈ જ્યારે લગ્નની ઉંમરે પહોંચેલા સમિતે પોતાની જ કોલેજમાં લાયબ્રેરિયનની જોબ કરતી આરતી પર પોતાની પસંદગી નો કળશ ઢોળ્યો અને સુમિતે મમ્મી પર નિર્ણય લેવાનુ છોડ્યુ.

આરતી   નાની નાની વાતે ખુશ થઈ જતી ખરેખર સરસ મીઠી છોકરી હતી. નાના નાના સુખમાં પણ અત્યંત રાચતી આરતીમાં પળમાં કોઇને પોતાના કરી લેવાની એક  આગવી અદા હતી , બસ એ માત્ર અલકાને પોતાની ના કરી શકી. કારણ બસ એટલુ જ કે આરતી પોતાની પસંદ નહોતી. આરતી તરફ  કોઇ જાતની ઉપેક્ષા ય નહોતી પણ કોઇ ઉમળકોય અલકાના મનમાં જાગતો નહી.

જ્યારે અનુ ! આહ! શું છોકરી છે? કમ્પ્યુટર એન્જીનીયર ,ઉંચો ગોરો વાન-  સપ્રમાણ નાક નકશો અને એનાથી વિશેષ તો સુમિતની જેમ અમેરિકન કંપનીમાં જોબ. હવે આનાથી વધુ તો બીજુ શું જોઇએ? અલકાએ પસંદગીનો કળશ અનુ પર જ ઢોળ્યો અને સુમિતે એની પર મત્તુ ય મારી દીધુ. હા , થોડી શાંત હતી પણ હવે એમાં તો એવુ છે ને આપણી જોડે ક્યાં બહુ રહી છે કે આનાથી વધુ ખુલી શકે ? અલકાએ મન મનાવી લીધુ. લગ્ન કરીને માંડ પંદર દિવસ તો મળ્યા છે એને સાથે રહેવાના અને આટલા વખતથી એ એકલી અમેરિકા હતી એટલે સ્વભાવિક છે એને ય થોડુ અતડુ તો લાગે જ ને?  એ તો જેમ જેમ વધુ રહેશે એમ ખુલશે.

સમયને તો ક્યાં કોઇ સ્પીડ લિમિટ નડે છે? એ તો પાંખ પસારીને  ઉડે છે અને સમયની પાંખે પસરીને જોત જોતામાં બીજા બે  વર્ષ પસાર થઈ ગયા.આરતીએ જોડીયા બાળકોને જન્મ આપ્યો બસ આ એક જ વાતમાં અદ્દ્લ પોતાની જેમ સ્તો. અહીં અલકા આરતીના જોડિયા બાળકોની દાદી બની ગઈ  અને  બીજા બે વર્ષે તો સુમિત તરફથી અનુના  બેબી શાવર સેલીબ્રેશનનો હરખ ભર્યો ફોન આવી ગયો.

“મમ્મી, તારે અને પપ્પાએ આવવાનુ છે. સમિત અને ભાભીને પણ . સુમિતનો આગ્રહ ભર્યો ફોન આવી ગયો પણ અનુની મરજી હતી એ પ્રમાણે પહેલા તો એની મમ્મી જશે એવુ નક્કી થયુ. અલકાએ મન મનાવી લીધુ. કઈ વાંધો નહી અત્યારે તો ખરેખર એમ જ હોય ને? પછી ય ક્યાં નથી જવાતુ?

અને અનુએ નક્કી કર્યા મુજબ ૬ મહિના પછી અલકાને જવાનુ થયુ. અંતરમાં કેવો તો ઉમળકો હતો!  સુમિત પ્રત્યેનુ વળગણ આજ સુધી એવુ  હતુ. .

પણ આજે અંતરમાં વાવાઝોડાની જેમ આરતી ઉમટી આવી. ક્યારેય ન અનુભવેલી લાગણીના પુર આરતી માટે ઉમટી આવ્યા. કેવી છલ-છલ છલકતી , તરો તાજા તીતલી જેવી આરતી અને ક્યાં આ કોઇ પણ જાતના મન વગર , કોઇ જાતના રાજીપા વગર  કશુ પણ કરવુ પડે માટે કરવા ખાતર  કરતી અનુ!  અમેરિકા આવ્યે લગભગ બે મહિના પુરા થવા આવ્યા પણ અલકાએ ભાગ્યેજ અનુને આનંદમાં જોઇ હશે. જ્યારે આનંદ અને આરતીને સગા ભાઇ-બહેન જેવી સગાઇ.  પોઝીટીવ એનર્જીનુ જીવતુ જાગતુ ઉદાહરણ એટલે આરતી, સ્ફુર્તિનુ અસ્ખલિત ઝરણુ એટ્લે  આરતી .ક્યાં ચુસ્તીભરી આરતી અને ક્યાં સુસ્તીભરી અનુ! મસ્ત મોજીલી આરતીને ક્યારેય થાક નહી લાગતો હોય? છેક આજે અલકાને આ વિચાર આવ્યો.  સુમિતને મળતી ક્રિસમસની ત્રણ વિકની રજાઓને ધ્યાનમાં રાખીને સમિત અને સુમિતના લગ્ન એક અઠવાડીયાનાઅંતરે લીધા હતા. માત્ર સાત જ દિવસ પહેલા ઘરમાં આવેલી આરતીએ કેટલા હોંશથી અલકાની બધીજ જવાબદારી ઉપાડી લીધી હતી?

લગ્ન પછી પણ આરતીએ કામ ચાલુ રાખ્યુ હતુ અને એમાં તો અલકાને પણ વાંધો નહોતો. હજુ તો બધુ સંભાળવા સક્ષમ હતી. જોડિયા બાળકોના જન્મ સમયે આરતીએ લગભગ છ મહિનાનો  બ્રેક લીધો હતો. એક સાથે  બે બાળકોને સંભળવામાં નવ-નેજા પાણી ઉતરે એ અલકા ક્યાં નહોતી જાણતી? સમિત અને સુમિતને જે રીતે એમના દાદીએ સંભાળી લીધા હતા એમ  આરવ અને આહિરને સાચવવામાં અલકાએ પુરો સાથ આપ્યો હતો. આરતીએ ફરી જોબ ચાલુ કરી ત્યારે એને એ ચિંતા સતાવતી કે મમ્મી કેવી રિતે આરવ- આહિર બંનેને સંભાળી શક્શે?

આરતીને કોલેજનો સમય સવારે નવ વાગ્યાથી બપોરે એક વાગ્યા સુધી અનેં લંચ બ્રેક પછી  બે વાગ્યાથી પાંચ નો. એટલે એ સવારે વહેલી ઉઠીને રસોઇ તો પતાવી જ દેતી જેથી અલકાને એ વધારાની જવાબદારી  ન રહે. એટલુ જ નહી પણ કોલેજ જતા પહેલાં આરવ-આહિરને તૈયાર કરી લેતી. બપોરે લંચ બ્રેકમાં પાછી આવીને ફટાફટ સાંજની તૈયારી કરી લેતી જેથી સાંજે પાછી ફરે ત્યારે  આરવ- આહિરને  સાચવીને અલકાને સંપૂર્ણ આરામ આપી શકાય. આરવ શાંત હતો જ્યારે આહિર એક્દમ હાઇપર. આરવને એ  ભલો અને ભલુ એનુ બ્લેન્કી. બ્લેન્કીમાં પોતાની જાતને ઢબૂરીને દૂધ પીતા પીતા એ જરા વારમાં તો ઉંઘી જતો પણ એનુ બધુ સાટુ આહિર વાળી દેતો. ઘણીવાર તો રાત્રે ઉંઘમાં રડવા ચઢે તો કેમે ય છાનો રહેવાનુ નામ ન લે. આરવ કે ઘરના બીજા કોઇને  રાત્રે પરેશાની ન થાય એના માટે આરતી રાતોની રાતો એને ખભે ઉચકીને બીજા રૂમમાં ફર્યા કરતી. આ બધુ હોવા છતાં એણે ક્યારે આરતીના મોં પર થાક કે કંટાળો જોયો નહોતો. ઉજાગરા પછી પણ એ સવારે પતંગીયાની માફક ઉડા -ઉડ કરતી હોય.

જ્યારે અનુને તો એટલી સગવડ હતી કે ઘેર રહીને એ ઓન લાઇન કામ કરી શકતી.

” ટેકનિક કેટલી આગળ વધી ગઈ છે નહીં?” અલકા પલ્લવને કહેતી. અલકાએ અહીં આવીને અનુ કામ કરતી હોય ત્યારે આશિરને સાચવવાથી માંડીને ઘરનુ  બધુ જ કામ  હોંશભેર  ઉપાડી લીધુ હતુ. અને તેમ છતાં ય અનુ તો હંમેશની થાકેલી .

દિવસે અલકા અને રાત્રે સુમિત આશિરને સંભાળી લેતો .ક્યારેય અનુને આશિર પાછળ એક રાતે ય ભાગ્યેજ જાગતી અલકાએ જોઇ હશે.

” મમ્મી , હવે થી આશિરને દિવસે એક એક કલાક એમ  બે કલાક્થી વધારે સુવા દેવાનો નથી.”

આજે આશિરની ડૉક્ટરની એપોઇન્ટ્મેન્ટ હતી. ત્યાંથી આવીને સુમિતે અલકાને કહી દીધુ.

” કેમ?”  આંચકો ખાઇ ગઈ અલકા.

રાત્રે એ જાગે છે એટલે.

ક્યારે? અલકાના મનમાં આહિર આવી ગયો. આહિર પાછળ રાતોની રાતો જાગતી આરતીને જોઇ હતી એની સામે આશિર તો માંડ બે વાર દૂધ પીવા ઉઠતો હતો .

આટલુ તો આવુ નાનુ બાળક ઉઠે જ ને? અને દૂધ પીને જરા વારમાં તો પાછો સુઇ જાય છે .

“એ જે હોય એ મમ્મી, અમારે દિવસે કામ હોય અને આ રાતો ના ઉજાગરા અમારાથી થતા નથી.”

કોઇ પણ વાત હોય તો સુમિત જ કરી લેતો અનુ તો ભાગ્યેજ કોઇ વાત કરતી.

અલકાને આશિરની દયા આવી જતી. ભાખોડીયા ભરતા શિખેલો આશિર જાગતો એટલી વાર ઝપીને બેસતો નહી એટલે થાકીને માંડ સુઇ જાય એટલામાં તો એને ઉઠાડી દેવાનો? ઉંઘવા માટે વલખા મારતા  અને ઉઠાડ્યા પછી પડતા નાખતા આશિરને ઢંઢોળીને કે સીધો જ ઉચકીને ઉભો કરી દેવાનુ અલકાને ભારે વસમુ લાગતુ. ક્યારેક અનુ સાથે એણે ચર્ચા કરવા પ્રયત્ન પણ કરી જોયો પણ વ્યર્થ.એ તો મગનુ નામ મરી પાડવામાં જ ક્યાં માનતી હતી?

અને એક દિવસ તો હદ જ થઈ ગઈ.   કોઇ ટેકનિકલ ખામીના લીધે આખી રાત એરકંડીશન બંધ રહ્યુ. જુલાઇના ગરમીમાં આખી રાત આશિર શાંતિથી સુઇ ન શકયો. થોડી થોડી વારે એ જાગી જતો   અને સુમિત કે પલ્લવ ખભે ઉચકીને ફરે ત્યારે માંડ ઝંપતો .

” આજે તો આખો દિવસ મમ્મી આશિરને સુવા ન દેતી , ગમે તેમ કરીને એને જગાડજે.” બીજે દિવસે સવારે સુમિતે કહી દીધુ

“કેમ?”

અલકાને ખબર હતી કે સુમિત એન વિચારેલુ નથી બોલતો. અમેરિકાની પોલી દિવાલોમાં આમે ય ક્યાં કોઇ વાત પચાવવાની ક્ષમતા હોય છે?

” આખો દિવસ જાગશે તો અમને રાત્રે ઉંઘવા દેશેને?”

અલકાના મગજનો પારો રાતની બંધ એરકંડીશનની ગરમી કરતા ય વધુ ઉંચો ચઢી ગયો.

” રાત્રે તમને સુવા ન મળ્યુ તો આટલી તકલીફ થાય છે તો આ નાનકડા જીવનો જરા વિચાર કર. એનુ કેટલુ ગજુ હોય? કકળાટ કરાઇને જગાડવાનો છે એને? સુમિત જરા વિચાર તો કર.”

પણ સુમિતનુ ય શું ગજુ? કે આમાં બીજુ કંઇ કહી શકે? એ તો ઓફીસ જવા નિકળી ગયો .

અલકાની ધીરજ નો હવે તો અંત આવવા માંડ્યો હતો. ક્યારેક એને ઇચ્છા થતી કે અનુને પાસે બેસાડીને એને સમજાવે પણ કાચબાની જેમ ઢાલની અંદર જાતને સંકોરી લઈને ફરતી અનુ સાથે ચર્ચા કરવી તો દૂર વાત કરવી પણ અઘરી હતી.

આજ સુધી અલકાએ ભાગ્યેજ અનુને કોઇ વાતમાં રસ લઈને વાત કરતી જોઇ હતી. જ્યારે આરતી તો ઘરમાં હોય એટલી વાર ચહેક્યા જ કરતી હોય. ફુદરડીની જેમ કામમાં ફરી વળતી આરતી ચર્ચાના ચકડોળમાંય મ્હાલતી રહેતી. સમિત અને પલ્લ્વની વાતોમાંય એ પુરેપુરો રસ લેતી. આશારામ બાપુથી ઓશો રજનિશજી, અડવાણીથી ઓબામા,  દયારામથી દલાઇલામા,કેરાલાથી કેનેડા કોઇ એવો વિષય નહી હોય જેમાં આરતી ચર્ચાની બહાર હોય.

જ્યારે અનુ તો બધા જ સાથે જમવા બેઠા હોય , શનિ-રવિની રજાની શાંતિ હોય તો ય ભાગ્યેજ કોઇ વાતમાં રસ લઈને એનો સુર પુરાવતી. એટલી નિર્લેપતા હોય? કોઇ વાતમાં રસ જ નહી! અલકાને મનોમન થઈ આવતુ કે એ સુમિતને પુછી લે કે  બધુ બરોબર છે ને? અનુ તારી સાથે તો વાત કરે છે ને ભાઇ? પણ એ ચુપ જ રહેતી. રખેને અંગારા પરની રાખ ઉડાડવા જાય અને એના તણખા ઉડે તો!

“આજે તારા પપ્પાની વર્ષગાંઠ છે અને રવિવારની રજા પણ છે તો આપણે દર્શન કરવા જઇશું? અલકાએ સુમિતને સવારે જ પુછી લીધુ. અનુની તો કોઇ મરજી-નામરજી  જેવુ ક્યાં હતુ એટલે એનેપુછવાનો તો સવાલ જ નહોતો. એ સાથે હોય કે ના હોય કોઇ ફરક જ ક્યાં પડતો હતો? ખરેખરતો અલકાને એવુ હતુ કે આટલા વર્ષે પલ્લવના જન્મદિવસે એ સુમિત અનુની સાથે  છે તો સુમિત કે અનુ જ સામેથી કોઇ પ્રોગ્રામ કરશે. કોઇ સરપ્રાઇઝ આપશે .પણ પછી તો થયુ કે એવી આશા રાખવી જ નકામી અને દિવસ ખાલી જાય એના કરતા તો છેવટે દર્શન તો થશે.

અને સરપ્રાઇઝનો તો આરતી પાસે ખજાનો હતો. એ હંમેશા દરેક દિવસને ખાસ બનાવી દેતી. પોતાનો એ જન્મદિવસ તો અલકા માટે જીવનભરનુ સંભારણુ બની ગયો . સવારથી ઉઠીને જ આરતી રોજીંદા કામમાં લાગી ગઈ હતી. અને રોજની જેમ કોલેજ જવા નિકળી પણ ગઈ. અલકાને જરા ઓછું આવી ગયુ. મમ્મીની વર્ષગાંઠ પણ ક્યાં કોઇને યાદ રહે છે? બસ આખો દિવસ મમ્મી મમ્મી કરી લીધુ એટલે વાત પતી ગઈ?

ચુપચાપ એ પણ કામે લાગી ગઈ. ગોકળગાયની જેમ આજે તો દિવસેય આગળ ખસતો નહોતો. એક વાગવા આવ્યો અને તો ય આરતી ના આવી? કંઇ પડી છે?  મનના ધુંધવાટે થોડો વેગ પકડ્યો. અને એટલામાં તો લેચ કી થી બારણુ ખુલવાનો અવાજ આવ્યો અને એની સાથે જ હેપ્પી બર્થ ડૅ ની ગુંજ અને ખળખળ હાસ્યનો ધોધ વહી આવ્યો ઘરમાં .આશ્ચર્ય ચકિત અલકાના ઘરમાં એની કીટી સાહેલીઓ ધસી આવી અને એ સૌની  પાછળ  અલકાની અતિ પ્રિય  પાઇનેપલની મોટી કેક હાથમાં થામીને આરતી પ્રવેશી.

ઓ! તો આમ વાત છે! અલકાનો ધુંધવાટ ક્યાંય વરાળ બનીને ઉડી ગયો. આરતી બરાબર જાણતી હતી મમ્મીને શું ગમશે.

એક વાર તો આરતીએ કમાલ કરી. પલ્લવની વર્ષગાંઠના દિવસે સવારે ઉઠીને એક દળદાર આલ્બમ પલ્લ્વને ભેટ ધર્યુ. આલ્બમમાં પલ્લવના જુના મિત્રો તેમજ સગા સ્નેહીઓના પલ્લવ સાથે ના ફોટા અને એની સાથે એમના સ્નેહ સ્મૃતિ સમા સંભારણા મઢીને મુક્યા હતા. આરતીએ એક મહિના પહેલાથી સૌને ફોન કરીને આખી ય વાત સમજાવી દીધી હતી એ મુજબ સૌએ પલ્લ્વ સાથેના ફોટા , એ સમયની યાદ અને પલ્લવના જન્મ દિન અંગે  કોઇ સંદેશ લખીને આરતીને મોકલાવ્યા હતા.  જેમાંથી તૈયાર થયુ આ આલ્બમ.એમાં આરતીએ સુમિતના લગ્ન સમયનો એમના આખા પરિવારનો ફોટો મુકીને બધા તરફ્થી ભાવવાહી સંદેશ મુકીને સમાપન કર્યુ હતું.   આરતી એ ય બરાબર જાણતી હતી જે પપ્પાને શું ગમશે.પલ્લવ તો આવી અનોખી ભેટ મેળવીને અત્યંત ખુશ. આરતીના માથે હાથ મુકીને લાગણીસભર આવાજે માત્ર એ એટલુ જ કહી શક્યો ” બેટા, તુ તો આ ઘરની માત્ર લક્ષ્મી જ  નહીં મા શારદા- સરસ્વતિ પણ તું જ છો.”

આરતી હંમેશા અલકા -પલ્લવ માટે કોઇને કોઇ નવુ પુસ્તક લેતી આવતી. અલકાને ફિલ્મો  અને નાટક જોવાનો કેટલો શોખ ! પલ્લવને વળી કલ્ચરલ પ્રોગ્રામોમાં ભારે રસ. આરતી  એની મેળે જ કોઇ સરસ ફિલ્મ- નાટક કે આવા કલ્ચરલ પ્રોગ્રામની બે ટીકીટ અલકા -પલ્લવ માટે   બુક કરાવી લેતી.

હવે અલકાને સમજાયુ કે એના ઘરનુ વાતાવરણ આરતી થકી જ આટલુ જીવંત હતુ. બાકી તો આ ય એક ઘર જ હતુ ને? પણ આને ઘર કહેવાય? ઘર ચાર સરસ મઝાની સજાવેલી દિવાલોથી નથી બનતુ. એમાં પ્રાણ પણ હોવા જોઇએ ને?  કંચન અને કથીરનો ફરક હવે અલકાને સમજાયો.આ શાંત ઘરમાં અલકાને મુંઝારો થવા માંડ્યો.ક્યારેક દસ -પંદર દિવસે અનુને ઓફિસ જવાનુ થતુ ત્યારે અલકાને ઘરમાં જરા મોકળાશ લાગતી.

અલકાની વાતોનુ કેન્દ્ર બદલાયુ. પહેલા એની વાતોમાં સુમિત અને અનુ અગ્ર સ્થાને રહેતા હવે એની વાતોમાં આરતી અને સમિત વણાવા માંડ્યા.પલ્લ્વ પહેલા પણ આ બધુ તટસ્થ ભાવે જોયા સાંભળ્યા કરતો અને આજે પણ એણે એમ  જ કર્યુ. કારણ આમે એની વિશેષ ટીપ્પણીથી અલકાનુ મંતવ્ય કે વિચારો બદલાવાના નહોતા અને હવે તો આમે ય એ સાચી દિશામાં જોતી થઈ ત્યારે એ બદલવાની જરૂર પણ ન રહી.

બાકીના દિવસો હવે જરા ઝડપથી પસાર થાય એવુ એ ખરા દિલથી ઝંખતી હતી પણ આ સમયે ય જાણે ગોકળગાયની ગતિએ હાલતો હતો.

જવાના દિવસો પાસે આવે તે પહેલા અલકા ખુબ બધુ શોપિંગ કરી લેવા માંગતી હતી. આરવ અને આહિર માટે ઢગલાબંધ કપડા અને રમકડા તો લેવાના જ હોય ને? અને આરતી માટે? એને શું ગમશે? ઓહ આજ દિવસ સુધીમાં એવુ તો ક્યારેય વિચાર્યુ જ નહોતુ. શોપિંગ માટે પલ્લ્વ સાથે ચર્ચા કરતી મમ્મીને જોઇને સુમિતે અનુ ને પુછી લીધુ ” શું મોકલવુ છે આપણે બધા માટે?”

” મમ્મી જે કહે એ.” ટુંકાક્ષરી જવાબ મળી ગયો.

અલકા તો સમસમી ગઈ. ” મમ્મી જે કહે એ? તમારી જાતે કશું જ નહી? આરતીને કશું જ કહેવુ પડ્યુ હતુ?  જે દિવસે અમેરિકાની ટીકીટ બુક થઈ એ દિવસથી જ એણે એની જાતે જ દોડાદોડ કરવા માંડી હતી. અનુ માટે સરસ મઝાના ટ્રેડીશનલ ડ્રેસ-કુર્તિઓ , તો સુમિત માટે લખનવી ઝભ્ભા, શર્ટ્સ અને ટાઇ  લઇ આવી હતી.  આશિર માટે તો અહીં ના કપડા  કે રમકડા ના ચાલે પણ આરતી પાસે તો એનો ય રસ્તો હતો.  એના માટેય સરસ મઝાના લખનવી ઝભ્ભા સાથે નાનકડા ચુડીદાર ,શેરવાની અને ધોતી અને  હાથમાં પહેરાવાની સોનાની લકી ચેઇન લઈ આવી હતી. દરેક વાતમાં એના ઉત્સાહ નો તો પાર જ નહોતો.

“મમ્મી, આ શેરવાની- અચકન ગમશે ને ? આશિરની બર્થ ડે માં પહેરાવાશે . હવે તો ત્યાં ય બધાને આવા ટ્રેન્ડી કપડા ગમતા જ હોય છે.

અલકાની આંખમાં ઝળઝળીયા આવી ગયા .અને એ ઝળઝળિયાની પેલે પાર પણ એને આરતી જ દેખાઇ રહી. એણે આડુ જોઇ લીધુ . સુમિત અને પલ્લવની નજરે એ નોંધી લીધુ. બીજા જ દિવસે સુમિત મમ્મી પપ્પાને લઈને શોપિંગ કરવા ઉપડી ગયો એણે આ વખતે અનુને પુછવાની હિંમત પણ ના કરી.

અલકાની આજ સુધીની જે ડોલરિયા દેશની ડોલર વહુ  માટેની અબળખા હતી તે તો ક્યારની ય સમેટાઇ ગઈ હતી. પણ હવે તો એણે બાકીની માયા ય સમેટવા માંડી. રખેને વધુ રહેવાનુ થાય તો સુમિતને ન કહેવાય, ન સહેવાય અને પોતાનાથી ન રહેવાય એવી તંગ પરિસ્થિતિ નો તો હવે સામનો ય કરવાની એની જરાય તૈયારી નહોતી. સોનાના હરણ પાછળની દોટ કેટલી વ્યર્થ છે એ તો રઘુવંશથી જાણીતી વાત નથી?

આજે તો ઇન્ડીયા જતી ફ્લાઈટમાં બેઠેલી અલકાનુ મન એના ય કરતા વધુ ઝડપે આરતી પાસે પહોંચી ગયુ.

——————————————————

December 21, 2018 at 9:14 pm 6 comments

માર્થા’સ વિન્યર્ડ

બરાક ઓબામા, રોનાલ્ડ રેગન, જ્યોર્જ બુશ, બિલ ક્લિન્ટન આ બધા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના પ્રેસિડન્ટ છે એ એક એમની સૌથી મોટી સામ્યતા હોવા ઉપરાંત આ સૌમાં બીજી એક નાનકડી સામ્યતા છે એમના ઉનાળુ શોર્ટ ટર્મ વેકેશનની પસંદગી અને એ છે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના મેસેચ્યુએટ્સના કેપ કોડની દક્ષિણે આવેલી સાધનસંપન્ન અને સમૃધ્ધ સમર કોલોની માર્થા”સ વિન્યર્ડ .

પ્રેસિડેન્ટ્સ માટે ઉનાળાનું શોર્ટ ટર્મ વેકેશન હોય ,પ્રવાસીઓ માટે લોંગ વીક એન્ડ હોય કે વન ડે ટ્રીપ હોય માર્થા”સ વિન્યર્ડ દરેક રીતે માફક આવતો આઇલેન્ડ છે. હવે આઇલેન્ડનું નામ પડે એટલે એની ચોગમ અફાટ દરિયો તો હોવાનો જ એ સ્વભાવિક છે.આટલાંટીક ઓશનની જળરાશીથી ઘેરાયેલો આ આઇલેન્ડ લગભગ ૨૬૦ કિલોમીટર લંબાઇ ધરાવે છે .વિશાળતાની દ્રષ્ટી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ૫૮મા સ્થાને આવેલો આ આઇલેન્ડ જમીન રસ્તે કોઇ જગ્યાએથી બ્રીજ કે ટનલ સાથે જોડાયેલો નથી.

માર્થા”સ વિન્યર્ડ જવા માટે મેસેચ્યુએટ્સના વૂડસ હોલ, ફેલ્માઉથ, ન્યુ બેડફોર્ડ, હાયોનિસ અને રોડ આઇલેન્ડ તેમજ વીક એન્ડમાં ન્યુયોર્ક થી ફેરી લેવી જ અનુકૂળ રહે છે અથવા તો બોસ્ટન , હાયોનિસ , ન્યુ બેડફર્ડ, પ્રોવિન્સ કે ન્યુયોર્કથી હવાઇમાર્ગ પસંદ કરવો પડે. એકવાર માર્થા”સ વિન્યર્ડ પહોંચો એ પછી તો તમારુ પોતાનુ ટ્રાન્સપોર્ટેશન એટલે કે  પોતાની કાર ન હોય તો ત્યાં ફરવા માટે હોપ એન્ડ હોપ સર્વીસ તો હોય જ છે.

આ બધુ જાણ્યા પછી એક સવાલ મનમાં ઉદભવે કે જો માર્થા”સ વિન્યર્ડ જવા માટે કોઇ રોડ માર્ગ ન હોય તો ત્યાં પોતાની કારમાં ફરવુ કેવી રીતે ? મઝાની વાત એ છે કે અગાઉથી બુકીંગ મેળવી લીધુ હોય તો ડેસ્ટીનેશન પર પહોંચવા માટે ઉપડતી ફેરીમાં તમને તમારી કાર પાર્કીંગની સવલિયત મળી જ જાય .

સવારે  છ વાગ્યાથી શરૂ થતી ફેરી સર્વીસ મોડી સાંજ સુધી થોડા થોડા સમયના અંતરે મળી રહે છે. વહેલી સવારના કુણા તડકામાં પાણી પર ઝીલમીલાતી બુંદો તો જાણે પાણીમાં આસમાનના ટ્વીંકલ ટ્વીંકલ શાઇનીંગ સ્ટાર ઉતરી આવ્યા હોય એવી અનુભૂતિ કરાવે. સરસ મઝાના ચળકતા તડકાનુ ઉષ્માથી સ્વાગત કરતી હોય એવી પાણીની લહેરો પર સરકતી ફેરી લગભગ ૪૫ મિનિટથી  એક કલાકે માર્થા”સ વિન્યર્ડ પહોંચે .

એકવાર માર્થા”સ વિન્યર્ડ પહોંચો એટલે તમારે કયા બીચ પર જવુ  છે એ તમારી પસંદગી પર નિર્ભર છે. અહીંના બીચ એકદમ સુરક્ષિત અને સ્વચ્છ જોયા. અહીં કેટલાક બીચ કોઇપણ જાતની રોકટોક વગર ફરી શકાય એવા અર્થાત આવનાર દરેક પ્રવાસી પબ્લીક માટે છે તો કેટલાક  અહીંના રહેવાસી અથવા તો બીચ પરના રિસોર્ટ પર રહેતા લોકો માટે રીઝર્વ છે.

માર્થા”સ વિન્યર્ડના જોવા માણવા લાયક બીચમાં નો એક બીચ સાઉથ બીચ ( કટામા)  છે જેનો સમાવેશ પ્રિસ્ટાઇન લોકેશનમાં થાય છે. પ્રિસ્ટાઇન એટલે કે જે સદીઓથી જેવુ હતુ એવુ જ યથાવત સાચવવામાં આવ્યુ હોય એવુ લોકેશન. એટલાંટીક ઓશનના પાણીની છોળોથી  જાણે સતત દળાઇને બારીક  રેશમ જેવી સુંવાળી થઈ ગઈ હોય એવી રેતીથી ચમકતો આ બીચ કહે છે કે વર્ષો પહેલા બીજા વિશ્વ યુધ્ધ  સમયે મિલિટ્રીની બરાક અને તોપખાનાથી ભરાયેલો રહેતો જે વર્તમાનમાં સહેલાણીઓનુ મનગમતુ લોકેશન બની રહ્યુ છે.

” ધ મેજેસ્ટિક ગે હેડ ક્લિફ ” જેના માટે કહેવાય છે એ એક્વિના બીચ પર જો સહેજ આથમતી સાંજ પહેલાના સમયે ઉભા રહેવાનો મોકો મળે તો ચોક્કસ તમને એમ થાય કે આ પ્રકૃતિ આખે આખી તમને ઘોળીને એનામાં સમાવી લે તો એ સાંજ સાર્થક બની જાય. સૂર્યના સોનેરી તડકામાં ચમકતી લીલીછમ ભેખડો હવે હિસ્ટોરિકલ સાઇટ બનતી જાય છે. બીચ પર મન મુકીને રમો , સ્વીમીંગ કરો કે ફિશિંગ કરો ,રેતીમાં વેરાયેલા છીપલા એકઠા કરો નો પ્રોબ્લેમ પણ આ ભેખડો પર ચઢવાની કે સોવિનિયર તરીકે એની માટી લેવાની અહીં પરવાનગી નથી. આપણા ગુજરાતીઓનું  ફિશિંગના નામથી જરા નાકનું ટીચકુ ચઢે પણ અહીંયા તો જેમ નાના બાળકોને હાથ પકડીને ડગ ભરતા  શિખવે કે સાઇકલ ચલાવતા શિખવવામાં આવે એમ બાળકોને ફિશિંગની ટ્રેઇનીંગ આપતા પરિવારો જોયા.

એડ્ગરટાઉન લાઇટ હાઉસનુ નામ આ ગામના નામને આધારિત છે જે લગભગ મે થી ઓક્ટોબર સુધી પબ્લીક માટે ખુલ્લો રહે છે. જ્યાં આ આઇલેન્ડના ઇતિહાસની ઝાંખી કરાવવામાં આવે છે. આ સમય  દરમ્યાન સામાન્ય ફી લઈને લાઇટહાઉસની અંદર પ્રવેશ આપવામાં આવે છે અને એના લૅન્ટર્ન રૂમ નિહાળવાની તક મળે છે.

આ બીચ, આ લાઇટહાઉસ બધુ જ ખુબ સરસ, બધુ જ અત્યંત રમણીય તો છે જ તે ઉપરાંત  બચ્ચાપાર્ટીને માટે ય મઝા પડે એવો છે “ફ્લાઇંગ હોર્સ કેરેસોલ”. કહેવાય છે કે ૧૮૭૬થી શરૂ થયેલ આ દેશનો સૌથી જુનો પ્લેટફોર્મ કેરેસોલ છે જે યુ એસ ઇન્ટીરિયર ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા નેશનલ લેન્ડમાર્ક તરીકે પ્રસ્થાપિત થયો છે. ૧૯૮૬માં માર્થા”સ વિન્યર્ડ પ્રિઝર્વેશન ટ્રસ્ટ દ્વારા એને અહીં લાવવામાં આવ્યો ત્યાં સુધી એ અસલમાં એ ન્યુયોર્કના કૉની આઇલેન્ડમાં હતો.

એકાકી અને અકલવાયુ જીવન જીવતા અમેરિકનો અહીં પોતપોતાની રીતે સમય પસાર કરવા આવતા હશે પણ એવા કેટલાય પરિવાર જોયા કે જે બાળકો સાથે અને બાળકો માટે પણ અહીં આવતા રહેતા અને મોજ માણતા , બાળકોને મઝા કરાવતા જોયા. ” આવા પરિવારો માટે “ફ્લાઇંગ હોર્સ કેરેસોલ”ની જેમ બાળકો માટેની રસપ્રદ જગ્યા છે જિંજરબ્રેડ કોટેજીસ . ૧ ૮૮૦ની સદીમાં મેથોડિસ્ટ કોમ્યુનિટિ દ્વારા બંધાયેલ આ જિંજરબ્રેડ કોટેજીસ સ્ટોરી લેન્ડ જેવા ભાસે છે. આકર્ષક રંગોથી રંગાયેલા  આ નાનકડા કોટેજીસનું  સુંદર ડેકોરેશન તો જાણે બોલકી પરીકથા. સરસ મઝાના પિંક, ગ્રીન, લેમન યલૉ કે પિસ્તા જેવા ફુડ કલરની ચાસણી બનાવીને  કોટેજીસને રંગ્યા હોય અને ઉપર જાણે આઇસીંગથી સુશોભિત કર્યા હોય એવા આ જિંજરબ્રેડ કોટેજીસ લાગે .

માર્થા”સ વિન્યર્ડમાં સર્વ સામાન્ય રીતે જોવા મળે એના કરતા કંઇક નવુ ય જોવા મળે અને એ છે અહીંના ઍલ્પૅક .લાંબા વાળવાળા ઘેટા જેવું એક પ્રાણી (અલપાકા). આ આઇલેન્ડનું નામ જ અલ્પાકા. જો પ્રવાસીઓને રસ હોય તો અહીં ભરવાડ કે ગોવાળ જેવા એની દેખભાળ રાખનારા લોકોને મળીને ઍલ્પૅક વિશે ,એમના ઉછેર વિશે ,એમના સંવર્ધન વિશે વધુ જાણકારી મેળવી શકે છે.

આ સિવાય પણ કિડ્સ કેમ્પ અને ફેમિલી કેમ્પમાં બાઇકિંગ , રોપ ક્લાઇંબીંગ ,કયાકિંગ જેવા અવનવા આકર્ષણો તો જોવા મળે જ છે.

આ સૌ કરતા ચઢિયાતુ અને એક સાવ જ અનેરુ આકર્ષણ એટલે પૂનમની રાત્રે કયાકિંગ. આગ્રાનો તાજમહેલ પૂનમની રાત્રે જોવો  કે જબલપુરના ભેડાઘાટમાં પૂનમની રાત્રે આરસપહાણના ખડકો કોતરીને વચ્ચે વહેતી નર્મદામાં નૌકા સહેલ માણવી એ તો કદાચ સૌએ સાંભળ્યુ હશે પરંતુ  માર્થા”સ વિન્યર્ડ તો પૂનમની રાત્રે મૂનલાઇટ કયાક પેડલની મોજ માણવાની સવલિયત પણ પુરી પાડે છે. જુલાઇ અને ઓગસ્ટ મહિનાના પૂનમની રાતો રળીયામણી બનાવનારી આ ઓફર માટે પ્રિ રજીસ્ટ્રેશન જરૂરી છે. એડલ્ટના ૪૦ અને બાળકોના ૨૦ ડોલરની ફી ચુકવીને આ લ્હાવો લઈ શકાય છે. અલબત્ત પ્રકૃતિ તમારી સાથે હોય તો આટ્લાંટીક ઓશનના સ્થિર શાંત પાણીના અલગ પડતા બે રંગો પણ માણી શકો છો.

માર્થા”સ વિન્યર્ડ વિશે ઘણુ બધુ જોયા જાણ્યા પછી સૌના મનમાં એક સવાલ થાય કે વિન્યર્ડ નામ સાથે સંકળાયેલી આ જ્ગ્યાએ ક્યાંય દ્રાક્ષના બગીચા, દ્રાક્ષની ખેતી કે દ્રાક્ષમાંથી બનતા વાઇનની વાઇનરી વિશે તો એક પણ ઉલ્લેખ ન થયો ?

આજ સુધી વહેતી થયેલી વાતો મુજબ આ આઇલેન્ડનું નામ બાર્થાલોમ્યુ ગોસ્નોલ્ડ નામના બ્રિટિશરની નાનકડી દિકરી માર્થાના નામ પરથી આપવામાં આવ્યુ છે. ગોસ્નોલ્ડે ૧૬૦૨માં આવીને એક વ્યાપાર અર્થે  ટ્રેડીંગ પોસ્ટ સ્થાપી. અહીંથી એને દવા તરીકે વપરાતા સૅસફ્રૅસ નામના અમેરિકન વૃક્ષની છાલ એકઠી કરીને લઈ જવામાં રસ હતો. આ દરમ્યાન અહીંના સ્થાનિક સાથેની અથડામણના લીધે એને આ જગ્યા છોડી દેવી પડી પરંતુ એ પહેલા એણે આ આઇલેન્ડનું નામ એની દિકરી  માર્થાના નામ પરથી આપ્યુ હતું.

જ્યારે બીજી એક લોકોક્તિ પ્રમાણે અહીંનુ નામ માર્ટીન”સ વિન્યર્ડ પરથી છે. કહે છે કે આ માન્યતાને  આધારિત દસ્તાવેજ પણ સાંપડ્યા છે.તો વળી એક બીજી એવી માન્યતા પ્રમાણે માર્ટીન પ્રિન્ગ કે જેણે હાલના એડ્ગરટાઉન હાર્બરની ૧૬૦૫માં મુલાકાત લીધી હતી એની નામ પરથી છે.

જો કે હજુ સુધી માર્થા”સ વિન્યર્ડ નામ પાછળ કોઇ  ખાતરીબંધ કહી શકાય એવા પુરાવા પ્રાપ્ત નથી થયા. પણ એથી શું ? માર્થા”સ વિન્યર્ડની સુંદરતા એનાથી જરાય ઝાંખી તો નથી જ પડીને?

આ લેખ નવગુજરાત સમય માટે લખા

Rajul shah
http://www.rajul54.wordpress.com

December 21, 2018 at 9:12 pm

રાગ અનુરાગ

“Can you stop talking on cellphone while driving the car Karan?”

પણ ના, કરણ તો વાત કરતો જ રહ્યો.રાજવી હવે સખત અકળાવા માંડી હતી. એ દિવસે કરણે ઓફિસમાંથી  બ્રેક લીધો હતો. કરણ અને રાજવીના ઇયરલી ચેક અપ માટેની એપોઇન્ટ્મેન્ટ હતી.

કરણ અને રાજવી …
લગ્ન જીવનની સફરનુ આ ૪૦મુ વર્ષ હતુ. બંનેની અલગ અલગ પ્રકૃતિ. કરણ થોડો મનસ્વી અને મુડી પણ ખરો.  મન સુધી ન પહોંચે ત્યાં સુધી ગમે તેટલુ મહત્વ  ધરાવતી વાત કેમ ન હોય એ હાથ પર જ ન ધરતો. અને જો ધુન ઉપડી હોય તો સાવ નજીવી વાતનો પણ તંત ન છોડતો. બસ ધુન ઉપડવી જોઇએ.

કરણ સાચે જ ઉત્સાહી અને ઉમંગી અને થોડો તરંગી પણ કહેવાય એવો. “મળ્યુ ત્યારે માણી લેવુ” જેવો અભિગમ પણ ખરો સ્તો. ખાસ કશા જ કોઇ વિચાર વગર પણ ઇમ્પલસિવ કહેવાય એવા નિર્ણયો ય લઇ લે ખરો. ના  શબ્દ એની ડિક્શનરિમાં ભાગ્યેજ આવતો. ના એટલે કોઇને પાડવી પડતી ના ની આ વાત છે. કોઇની કોઇ પણ વાત પર એ ના પાડતા શિખ્યો જ નહોતો.  આગળ-પાછળની પરિસ્થિતિ કે પોતાની જાતનો ય વિચાર કરવા ય ન રોકાતો.

રાજવી એની આ વાતે અકળાતી. એ હંમેશા માનતી કે બહુ ખુશ હોય ત્યારે કોઇને કોઇ વચન ન આપવા કે ગુસ્સામાં હો ત્યારે કોઇ નિર્ણય ન લેવા.

રાજવી પ્રમાણમાં વધુ વાસ્તવવાદી. ક્દાચ કરણને ન ગમે એટલી. જીવનના કેટલાક ચઢાવ ઉતાર જોઇ ચુકેલી રાજવી મન સાથે ,ગમા- અણગમા સાથે ,પરિસ્થિતિ સાથે સમાધાન કરતા શીખી ગઈ હતી. કદાચ હવે ગમા-અણગમા જેવુ ય ખાસ કશુ રહ્યુ નહોતુ. બસ સમય શાંતિથી વહેતો રહેવો જોઇએ.

સમાધાન ન કરી શકી બસ આ એક કરણના આ તરંગીપણા સાથે , કરણની જાત માટે ય વિચાર્યા વગર પગલુ લેવાની પ્રકૃતિ સાથે. એને હંમેશા લાગતુ કે સિનિયર સીટીઝન કહી શકાય એવી ઉંમરે તો વ્યક્તિમાં  એક બદલાવ,એક ઠહરાવ ન આવે ? ૨૬ વર્ષની ઉંમર અને ૬૨ વર્ષની ઉંમરમાં કોઇ જ ફરક નહી? નાની નાની વાતની ચિવટ , ચોકસાઇ કે કાળજી તો ઉંમર અને અનુભવ સાથે વણાતી જ જાય ને? પણ કરણમાં તો આજે ય ” Karan Shah can do any thing -Karan Shah can do every thing” વાળો કરણ ગમે ત્યારે આળસ મરડીને ઉભો .

બસ , આ એક વાત ને લઈને અત્યારે રાજવીના મગજનો પારો ચઢતો જતો હતો. ડોક્ટરની એપોઇન્ટ્મેન્ટ પહેલા કરણનુ એની ઓફિસે જવુ જરૂરી હતુ એ તો એ ય સમજતી હતી. કાલે સાંજે ઓફિસે એક અગત્યની ફાઇલ પર કામ પુરુ કરીને કરણ ઉભો થયો ત્યારે ઓફિસ લગભગ ખાલી થઈ ચુકી હતી. અને બાકી જે રહ્યા હતા એમાંથી કોઇને એ ફાઇલ સોંપી શકાય એ શક્ય નહોતુ. એટલે કરણ એ ફાઇલ પોતાની સાથે જ લઈને આવ્યો હતો. અત્યારે ડોક્ટર પાસે જતા પહેલા એ ફાઇલ ઓફિસે આપતા જવાનુ હતુ એની તો રાજવીને ય ખબર હતી. ઓફિસ પહોંચવામાં માંડ દસ મિનિટે ય બાકી નહોતી અને કરણનો સેલ ફોન રણક્યો.

આદતવશ કરણે ગાડી ચલાવતા ચલાવતા ખીસામાંથી ફોન કાઢીને વાત કરવા માંડી. રાજવી કરણ પર આ વાતે ય ખુબ અકળાતી.  ફેન્સી અને લેટેસ્ટ વસ્તુના શોખીન કરણે ગાડી ય લેટેસ્ટ મોડલની લીધી હતી. ગાડીમાં બધા ફિચર્સ હોય તો એનો ઉપયોગ નહી કરવાનો? બ્લુ ટુથ ની સગવડ હોય તો શા માટે એનો ઉપયોગ નહી કરવાનો?

એક તો સીટબેલ્ટ બાંધ્યા પછી માંડ હલનચલન કરી શકાય એવી મોકળાશ રહેતી. એવામાં ચાલુ ગાડીએ ૭૦ ૭૫ માઇલની સ્પીડે જતા  ચાર થી છ લેનના ટ્રાફિક સાથે તાલમેલ મેળવતા ગાડી કંન્ટ્રોલમાં રાખીને સીટ પર ઉંચા નીચા થઈને ખીસામાંથી ફોન કાઢવો એ વાતથી જ રાજવી ગભરાઇ જતી. આ પહેલા પણ એવુ બન્યુ હતુ કે આવી જ રીતે ખીસામાંથી ફોન કાઢીને વાત કરવામાં  બેધ્યાન કરણે અજાણતા જ સામે આવતા ટ્રાફિકની લેનમાં ગાડી લઈ લીધી હતી. નસીબ બંનેના પાધરા કે કમ્યુનિટીની બસ જરા જ બહાર નિકળ્યા હતા અને હજુ સામો ટ્ર્રાફિક ચાલુ નહોતો થયો. એ વખતે ય રાજવી એની સાક્ષી હતી.

પણ એથી કરીને કરણને તો કોઇ ફરક પડતો નહોતો કે અત્યારે પણ પડ્યો. રાજવી જોતી જ રહી અને એણે તો એની ધુનમાં ખીસામાંથી સેલફોન કાઢીને વાત કરવા માંડી. ફોન કરણની મેનેજરનો હતો.રાજવીની અકળામણ કે ટોકને અવગણીને ય એ સેલફોન પર વાત કરતો જ રહ્યો.રાજવીના મગજનો પારો અને બ્લડપ્રેશર ઉંચુ ચઢતુ રહ્યુ. અડધા રસ્તેથી શરૂ થયેલી વાત લગભગ ઓફિસે પહોંચવા આવ્યા ત્યાં સુધી ચાલુ જ રહી.

અત્યાર સુધી સતત કરણને ટોકતી રાજવી ઓફિસ પહોંચી  મેનેજરને ફાઇલ આપીને નિકળ્યા પછી સાવ જ શાંત થઇ ગઈ. હવે બોલવાનો વારો હતો કરણનો.એ તો એની જ ધુનમાં મસ્ત હતો.આમ સાવ જ શાંત થઈ ગયેલી રાજવીને જોઇને ય એને તો હજુ મનમાં વિચાર સરખો ય  આવ્યો નહોતો.

” ફાઇલ પહોંચી એટલે મારુ કામ પત્યુ. ”

રાજવી તરફથી કોઇ જવાબ ન મળતા કરણનું હવે રાજવી તરફ ધ્યાન ગયુ.તમતમી ગયેલો ચહેરો જોઇને રાજવીના બદલાયેલા મુડનો જરાતરા ખ્યાલ તો આવ્યો.

” હે ભગવાન પાછુ શું થયુ?” કરણે વાતની શરૂઆત કરી.

” આપણી વચ્ચે  કેટલી વાર વાત થઇ હશે કે ચાલુ ગાડીએ આવી રીતે ફોન પર વાત નહી કરવાની? ગાડીમાં બેસતા પહેલા ખીસામાંથી ફોન કાઢીને બ્લુટુથ ચાલુ કરવામાં વાર કેટલી લાગે?”

” નથી યાદ આવતુ શું કરુ?  બ્લુટુથ ચાલુ કરુ તો ઓફિસે પહોંચીને બંધ કરવાનુ યાદ નથી આવતુ અને એમાં બેટરી ડાઉન થઈ જાય છે .”

” ઓફિસ કેટલી દૂર હતી? પહોંચીને ય વાત થઈ શકી હોત .”

” મારી મેનેજરનો ફોન હતો , તને ખબર છે કેટલી અગત્યની વાત હતી?”

” ફોનની રીંગ વાગી ત્યારથી જ તને ખબર પડી ગઈ હતી કે  ફોન અગત્યનો જ  હશે? પહેલી વાત તો એ કે ના પાડી છે તો ય તેં ફોન ઉપાડ્યો.અરે ઉપાડ્યો એનો ય કદાચ એટલો પ્રોબ્લેમ ના હોત .
 ફોન ઉપાડીને તું કહી શક્યો હોત કે રસ્તામાં છુ, ઓફિસ પહોંચીને વાત કરુ છું.પણ ના, આપણે તો જેમ કરતા હોય એમ જ કરવાના. Karan Shah can do any thing -Karan Shah can do every thing —right?” મારી ના પર પણ જો મારી જ હાજરીમાં તું ફોન પર આટલી વાત કરી શકે તો મારી હાજરી ન હોય તો તો ક્યાં જઈને અટકે ?

” અરે! પણ તું સમજતી કેમ નથી? વાત જ એવી હતી કે હું કેવી રીતે ફોન મુકી દઉ? ગયા વીક જે ટેન્ડર ખુલ્યા એના ક્વોટેશન અમે ભર્યા પણ એનો ઓર્ડર બીજી પાર્ટીને મળ્યો એ તો તને ખબર છે ને? પણ તને એ ખબર છે કે કેટલા ફરકે એમને ઓર્ડર મળ્યો? માત્ર એક ડોલર ઓછા ભાવથી એ ઓર્ડર લઈ ગયા. હવે એમ.ડી. ને શંકા છે કે અમારી ઓફિસમાંથી જ કોઇએ અમારા ક્વોટેશન લિક કર્યા છે.આ ક્વોટેશન ભર્યા એની જાણ ઓફિસમાં માત્ર ત્રણ જ જણને હતી. એમ.ડી,  મેનેજર અને પ્રોડક્શન મેનેજરને અને અમારા આ પ્રોજેક્ટ  ડૅટા માટે જુદો જ પાસવર્ડ અપાયો હતો .હવે જો આ પાસવર્ડ આ ત્રણ જણને જ ખબર હોય તો ભાવ કોઇને કેવી રીતે ખબર પડે? એટલે શંકાની સોય સ્વભાવિક રીતે મેનેજર અને પ્રોડક્શન મેનેજર તરફ જ જાય ને? “

” બરાબર છે પણ આ કોઇ જીવન મરણનો તો સવાલ નહોતો ને કે ઓફિસ પહોંચીને વાત ન થાય? પાંચ મિનિટ પણ નહોતી લાગવાની પહોંચતા.”

” ઓફિસ પહોંચીને પાંચ મિનિટ પણ ઉભા રહેવાનો ક્યાં કોઇને ટાઇમ જ હોય છે ?”

“So? આમાં તું ક્યાંય કોઇ વાંકમાં નથી તો તારે ક્યાં ચિંતા કરવાની જરૂર હતી કે આમ રઘવાયાની જેમ વાત કરવી પડે?”

” ઓફિસમાં દરેકની ઇન્ક્વાયરી થવાની છે એવુ મેનેજરનુ કહેવુ છે.બધાને જવાબ આપવા પડશે એવુ એનુ કહેવુ છે એટલે હું ફોન કેવી રીત મુકી દઈ શકુ? અને દુનિયામાં લાખો કરોડો લોકો છે જે આવી રીતે વાત કરતા હોય છે હું એકલો તો નથી ને?”

” એટલે એનો અર્થ અવો કે આપણે એકબીજાને આવા લાખો કરોડોમાંથી જ એક ગણીને જીવતા શીખવાનુ? તું મને એ રીતે ગણતો હોય તો એમ પણ મારાથી તો એવી રીતે તને એ લાખો કરોડોમાં નહી જ મુકી શકાય”

” સાચુ કહુ તો હું આર્ગ્યુમેન્ટમાં ક્યારેય તને પહોંચી શકતો નથી.”કરણ અકળાયો.એની પાસે કોઇ જવાબ નહોતો અને જ્યારે કોઇ જવાબ ન મળે ત્યારે અકળાવાનો કરણનો સ્વભાવ હતો.

” આ તું જેને આર્ગ્યુમેન્ટ કહે છે ને એ  માત્ર કરવા ખાતર કરવામાં આવતી આર્ગ્યુમેન્ટ નથી જે  ફિલીંગ અંદરથી ઉગતી હોય એ જ જીભે ચઢે છે. અંતરથી જે અનુભવાતુ હોય એને જ શબ્દો જડે છે સાવ એમ જ હવામાંથી નથી ઉપજતી. અને આ ચાલુ ગાડીએ ફોન પર વાત કરવાની લ્હાયમાં તેં એ વખતે ગાડી ક્યાંથી કાઢી એ ખબર છે?”

” રાજવી ટ્રાય ટુ અન્ડરસ્ટેન્ડ. આગળ ગાડીઓની લાઇન હોય અને તમારે ટર્ન લેવાનો હોય તો આમ જ ગાડી આગળ લેવાય.”

જીભાજોડી ચાલતી રહી અને બંને ડોક્ટરની ઓફિસે પહોંચી ગયા. વાત ત્યારે તો ત્યાંથી જ અટકી ગઈ. પણ આજે ય રાજવીનુ બ્લડપ્રેશર હાઇ આવ્યુ. સામાન્ય રીતે નોર્મલ રહેતુ રાજવીનુ બ્લડપ્રેશર આજે એકદમ હાઈ હતુ. જો કે એ આજકાલનુ નહોતુ. છેલ્લા કેટલાય વખતથી આમ જ બનતુ. ઓફિસમાં એક નહી અને બીજી રીતે  કોઇપણ કલિગને લીધે કરણ નાની મોટી ઉપાધી વ્હોરી લેતો. ના પાડવાનો એનો સ્વભાવ જ નહોતો ને?

એ દિવસે ય વાત ત્યાં જ પતી ગઇ. ખરેખર તો પતાવી દેવામાં આવી. કોઇ વાત લાંબી ચાલે એ કરણને ક્યાં ગમતુ ય હતુ? પણ કરણને એવો સહેજ પણ અણસાર નહોતો કે રાજવી આમ કેમ આકળી થઈ જાય છે અથવા તો એને યાદ પણ નહોતુ કે આમ જ આ સેલફોનના લીધે જ ભયંકર અકસ્માત એમની સાથે ય થયો હતો .

એ દિવસે રાજવી ગાડી ચલાવતી હતી. કરણ પેસેન્જર સીટમાં હતો. બપોરનો સમય હતો એટલે ટ્રાફિક પણ નહીવત હતો. એકદમ આરામથી જ રાજવી ગાડી ચલાવતી હતી. એકપછી એક સિગ્નલો વટાવીને કાર આગળ વધતી રહી. હળવા મુડમાં બંનેની વાતો ચાલતી રહી. આગળના જંકશન પર રેડ સિગ્નલ દેખાતા દૂરથી ગાડીની સ્પીડ ઓછી કરતી રાજવી  સિગ્નલ પર ઉભી રહી. પચાસેક સેકંડ પછી ગ્રીન સિગ્નલ ચાલુ થયુ. હળવેથી લગભગ ૨૦-૨૫ની સ્પીડે રાજવીએ કાર આગળ લીધી. જરાક જ આગળ જતા એકદમ કરણની રાડ ફાટી ગઈ. રાજવી તો સામે જોઇને કાર ચલાવતી હતી. આમ પણ એને કાર ચલાવતા સીધે રસ્તે જ જોવાની ટેવ હતી. પોતે જ નહી પણ કરણ કાર ચલાવતો હોય તો પણ એ ભાગ્યેજ આજુબાજુ નજર ફેંકતી. પણ કરણનુ ધ્યાન ગયુ કે જમણી બાજુથી આવતી એક ૨૦ ૨૨ વર્ષની યુવતિ કાર ચલાવતા મોબાઇલ પર વાત કરવામાં મગ્ન હશે અને એણે એની બાજુથી ચાલુ થયેલુ રેડ સિગ્નલ જોયુ જ નહી અને જે એકધારી સ્પીડૅ આવતી હતી એમ  એ આવતી ગઈ અને સીધી જ કરણ રાજવીની કાર સાથે ભયંકર સ્પીડે અથડાઇ અને કારને ફંગોળતી આગળ વધી ગઈ.

એની કારની જે રીતની સ્પીડ હતી એમાં તો કરણ રાજવીની કાર નો ભુક્કો બોલી ગયો. બંનેના નસીબ સારા કે સહેજ  બેઠા માર સિવાય મોટી ઇજામાંથી બચી ગયા. ઇશ્વરની એ મહેરબાની માટે તો આજે ય રાજવી નત મસ્તકે ઇશ્વરનો પાડ માનવાનુ ચુકતી નથી.બાકી તો કારની જે દશા હતી એ જોતા તો અંદરની વ્યક્તિઓના ક્ષેમકુશળની કલ્પના કરવી બહારના માટે મુશકેલ હતી.

કરણ આ બધુ જ ભુલી ગયો હતો. આવુ બધુ યાદ રાખવાનો એનો સ્વભાવ પણ નહોતો બસ રાજવીને એ નથી સમજાતુ કે આજે ય સેલફોનની રીંગ વાગતા એ ખીસામાંથી ફોન કાઢીને વાત કરવાનુ એ કેમ નથી ભુલતો?

પ્રેમ છે એકબીજા માટે કાળજીય એટલી જ છે અને એટલે જ કદાચ આવી નાની મોટી ચણભણ એમના જીવનનો એક હિસ્સો છે. દિવસમાં કામ વચ્ચે સમય કાઢીને ય કરણ રાજવી સાથે વાત કરી લે છે. રાજવીને આજે પણ એના ફોનની રાહ જોવાની ટેવ એટલી જ છે.

ગમે એટલો મન પર સંયમ રાખવાનો પ્રયત્ન કરવા છતાં આજે ય રાજવી થી કરણને ટોક્યા વગર રહેવાતુ નથી અને ગમે એટલુ યાદ રાખવા છતાં કરણથી આજે પણ બસ એમ જ બેફિકર જીવન જીવવાનુ છોડાતુ નથી.

December 21, 2018 at 7:34 pm

Older Posts


Blog Stats

  • 112,226 hits

rajul54@yahoo.com

Join 967 other followers

દેશ – વિદેશ ‘પ્રવાસ વર્ણન’

Posts filed under ‘પ્રવાસ વર્ણન’

ફિલ્મ રિવ્યુ –

Posts filed under ‘- film reviews -’ https://rajul54.wordpress.com/category/film-reviews/

Categories

“ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ”

"http://groups.google.co.in/group/gujblog" target="_blank">ગુજરાતી બ્લોગર્સ/બ્લોગ રીડર્સ ગ્રુપ

Flag counter

free counters

Calender

December 2018
M T W T F S S
« Nov   Jan »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

Disclaimer:

© અહીં રજૂ કરેલ કૃતિઓના કોપીરાઇટ્સ-હક્કો જે તે રચનાકારના પોતાના છે. આ બ્લોગ પર અન્ય કવિઓની જે રચનાઓ પોસ્ટ કરી છે, એને લીધે જો કોઇના કોપીરાઇટનો ભંગ થયેલો કોઇને લાગે અને મને જાણ કરવામાં આવશે, તો તેને સત્વરે અહીંથી દૂર કરીશ. પણ મને આશા અને શ્રદ્ધા છે કે સૌ સર્જકો અને પ્રકાશકો તેમ જ તેમના વારસદારો ગુજરાતી ભાષાના પનોતા સંતાનોને માટે વિશ્વ-ગુર્જરી સમાજમાં સભાનતા કેળવવાના આ નિસ્વાર્થ પ્રયત્નોને હૃદયપૂર્વક ટેકો આપશે અને બીરદાવશે. ۞ Disclaimer : This blog is not for any commercial purposes. The entries posted on this blog are purely with the intention of sharing personal interest in gujarati literature/sahitya without any intention of direct or indirect commercial gain. Locations of visitors to this page


"બેઠક" Bethak

વાંચન દ્વારા સર્જન -બેઠક

શબ્દોને પાલવડે

સ્વરચનાઓનો સંચય મારા શબ્દોના પાલવમાં

વિનોદીની..

મારી કવિતાઓ અને રચનાઓ નો બ્લોગ.. વિનોદીની

ધર્મધ્યાન

અલ્પમતિ વિજય શાહની ધર્મવાતો, ધર્મ સમજણ અને ધર્મ ધ્યાન્..

Banshari Banine

Krishna Bhajans and other poetry

રાજુલનું મનોજગત

“Languages create relation and understanding”

Kalyanshah

Ahmedabad based photographer. Owner at Pixel Planet.

વિજયનુ ચિંતન જગત

મને ગમતી વાતો અને મારી સર્જન પ્રવૃતિઓ...

મારુ વિચાર વિશ્વ

મારી આંખથી આકાશ કદી જોજે.....

સહિયારું સર્જન - ગદ્ય

એકથી વધુ લેખકો દ્વારા થતાં લઘુ નવલકથા કે લઘુકથા જેવાં સહિયારા ગદ્ય સર્જનનો પ્રથમ બ્લોગ!